Adres siedziby:
ul. Sarego 2
31-047 Kraków
tel. 12 422 88 52
fax 12 422 80 65
Adres do korespondencji:
ul. Krakowska 1
32-083 Balice k. Krakowa
tel. (Centrala) 12 357 25 00
tel. (Sekretariat) 12 357 27 00
fax 12 285 67 33
Dzisiaj jest: piątek, 31 października 2014 7:01:58
Odwiedziło nas: 5659496 gości (dzisiaj: 278, wczoraj: 1449)
Prace badawcze w 2007 roku

Zwiń wszystko

Temat 1109.1

"Analiza powiązań polimorfizmu mikrosatelitarnego DNA z cechami użytkowymi bydła rasy simentalskiej"

Autorzy: B. Choroszy, Z. Choroszy, A. Janik, A. Radko, T. Ząbek

Opis

W zakresie cech mięsnych przeanalizowano badaną populację buhajów simentalskich pod kątem sprzężeń cech mięsnych z markerem z locus ETH10 zlokalizowanym na 5 chromosomie i BM1824 zlokalizowanym na 1 chromosomie.

W obrębie loci ETH10 zidentyfikowano 6 alleli 213, 215, 217, 219, 221, 223. Spośród zidentyfikowanych alleli najwyższą frekwencją wykazał się allel 217. Na podstawie dotychczas uzyskanych wyników badań dotyczących powiązań genotypowych z cechami użytkowości mięsnej wynika, że homozygoty 217/217 uzyskały najwyższe przyrosty dobowe (921g) oraz przyrosty netto (544g). Pod względem analizowanej następnej cechy - „wydajności rzeźnej” buhajki o genotypach 219/221 uzyskały najniższe wydajności rzeźne, również niskie wartości tej cechy uzyskały buhaje o genotypie 221/223. Najwyższą wydajność rzeźną uzyskały buhajki o genotypach homozygotycznych 217/217 - 56,81%.

W obrębie loci BM1824 zidentyfikowano tylko 4 allele 178, 180, 182, 188. Allele 180 i 188 występowały z wysoką częstotliwością, stwierdzono również wysoki stopień polimorfizmu 0,607. Genotyp 180/188 posiadało 32% badanych osobników. W przebadanym zestawie na chromosomie 20 występował marker - locus TGLA126. W związku z tym przeanalizowano zależność pomiędzy markerem TGLA 126 a cechami mleczności pierwiastek rasy simentalskiej. W obrębie loci TGLA 126 zidentyfikowano 5 alleli charakteryzujących się stopniem polimorfizmu 0,596. Najwięcej osobników w badanej populacji posiadało genotyp heterozygotyczny 115/117 - 29% i homozygoty 115/115 - 29%. Pod względem wydajności mlecznej najkorzystniejszą kombinacją genotypową były osobniki heterozygotyczne 115/123. Przewaga nad osobnikami heterozygotycznymi 117/123 wynosiła +455kg.

Temat 1114.1

"Charakterystyka populacji szybko i wolno rosnących kurcząt na podstawie polimorfizmu mikrosatelitarnych sekwencji DNA i jakości mięsa"

Autorzy: K. Połtowicz, S. Wężyk, K. Cywa-Benko, A. Radko, T. Ząbek, J. Calik, J. Krawczyk

Opis

Badaniami objęto szybko rosnące brojlery Ross 308, Ross 508, Hybro PG+, Hybro G+, Hubbard F15 i Hubbard Flex oraz wolno rosnące Rhode Island Red, Sussex, Zielononóżka Kuropatwiana, Żółtonóżka Kuropatwiana i Leghorn. Oceniono wyniki produkcyjne, jakość tuszki, fizyko-chemiczne cechy mięsa, udział mięśni i narządów wewnętrznych, a także polimorfizm wybranych mikrosatelitarnych markerów DNA. Badania wykazały, że w ciągu 42. dni odchowu wolno rosnące ptaki osiągały średnio czterokrotnie niższą masę ciała w porównaniu z brojlerami i zużywały o ok. 75% więcej paszy na 1 kg przyrostu. Wolno rosnące ptaki utrzymywane do 98. dnia życia uzyskały średnio 71,86% wydajności rzeźnej, przy czym w porównaniu z wydajnością komercyjnych brojlerów była ona niższa średnio o 5,3%. Szybko rosnące ptaki charakteryzowały się istotnie większym udziałem mięśni piersiowych, otłuszczeniem i niższym udziałem podrobów w tuszce. Badania wykazały tendencję do większego spadku pH mięśni piersiowych wolno rosnących kurcząt w czasie 24 godzin po uboju oraz tendencję do wyższego pH końcowego. Pomimo to, w przeważającej większości przypadków mięśnie piersiowe wolno rosnących ptaków wykazywały gorszą wodochłonność, większy wyciek i większe straty termiczne w porównaniu z takimi samymi mięśniami szybko rosnących rówieśników. Przedłużenie odchowu wolno rosnących kurcząt wpłynęło na istotną poprawę zdolności mięsa do utrzymywania wody. Najkorzystniejszymi wskaźnikami wodochłonności, wycieku i strat termicznych charakteryzowały się rodzime Zielononóżki Kuropatwiane. Mięso ptaków wolno rosnących wyróżniało się wyższą niż u brojlerów zawartością białka ogólnego przy ponad dwukrotnie mniejszym otłuszczeniu. Wyniki badań polimorfizmu wybranych mikrosatelitarnych sekwencji DNA wskazują na znaczne zróżnicowanie genetyczne obu charakteryzowanych populacji kurcząt, nie potwierdzono w nich jednak wyraźnej przewagi którejkolwiek z ocenianych grup.

Temat 1118.5

"Polimorfizm wybranych genów warunkujących mięsność świń rasy wielkiej białej polskiej"

Autorzy: B. Rejduch, M. Różycki, M. Oczkowicz, A. Kozubska-Sobocińska, A. Radko

Opis

Materiał do badań stanowiły loszki, od których pobierane były próbki krwi oraz, w przypadku genu IGF2, tkanki mięśnia najdłuższego grzbietu, wątroby, nerek i mózgu, do izolacji zarówno genomowego DNA, jak i RNA. Badania obejmowały analizę polimorfizmu genów osi somatotropowej, a także sekwencji mikrosatelitarnych DNA sprzężonych z genem IGF2, związanych z cechami ilościowymi – QTLs. Ocena zawartości mięsa wykazała, że najwyższym indeksem (115), najwyższą zawartością mięsa w tuszach (65,1%) i powierzchnią oka polędwicy charakteryzowały się świnie – homozygoty 289/289 w locus IGF1. Ocena ilościowa transtryptów genu IGF2 (w tkankach mózgu, nerek, wątroby i mięśnia najdłuższego grzbietu) przy zastosowaniu techniki odwrotnej transkrypcji (RT- PCR), mająca na celu analizę piętna gametycznego IGF2 (przy wykorzystaniu mikrosatelity SWC9) umożliwiła stwierdzenie imprintingu w nerkach i mięśniu najdłuższym grzbietu, natomiast w tkankach mózgu i wątroby nie obserwowano efektów piętnowania gametycznego.

Analizy prowadzone były przy wykorzystaniu metod molekularnych (RFLP-PCR, SNPs-PCR) pozwalających na określenie polimorfizmu w obrębie genów związanych z cechami ilościowymi, co z kolei, umożliwiło określenie ich wpływu na mięsność poszczególnych ras i linii. Zastosowanie wybranych metod molekularnych będzie przydatne do wykrywania nowych polimorfizmów w obrębie genów, a także pozwoli na określenie tendencji rasowych do występowania konkretnych mutacji punktowych. Rezultaty badań umożliwią także poznanie struktury genetycznej populacji świń wysokomięsnych ras hodowanych w Polsce.

Określenie polimorfizmu wybranych genów (IGF1, IGF2, GH, GHRH), związanych z cechami ilościowymi, będzie mogło być wykorzystane w hodowli świń w doborze kryteriów selekcyjnych.

Temat 1222.1

"Badania nad zastosowaniem w selekcji bydła mlecznego powiązań między wybranymi cechami budowy i wykorzystanie ich w indeksach selekcyjnych"

Autorzy: P. Wójcik, M. Zając-Mazur, P. Topolski, H. Korzonek

Opis

Celem badań było określenie związku pomiędzy cechami budowy zwierzęcia, jak również przydatność ich w indeksach selekcyjnych.

Badania miały wskazać indeksy mogące być miernikiem jakości przyszłych porodów. W tym celu dokonano 13 pomiarów budowy krowy w tym miednicy, zastosowano punktowy system oceny pokroju jak również opracowano indeksy określające pojemność i objętość miednicy. Wskazano najważniejsze pomiary zoometryczne mogące mieć związek z przebiegiem porodu. Szczególnie zwrócono uwagę na szczegółową budowę wymienia i wpływ jego na liczbę komórek somatycznych w mleku. Wytypowano cechy, które mogą być bezpośrednio związane z jakością mleka. Na podstawie badań stwierdzono, że mierzone cechy budowy miednicy oraz wyrostowości charakteryzowały się wysokimi współczynnikami odziedziczalności dochodzącymi nawet do h2=0,96. Także dla większości analizowanych cech pokroju uzyskano znaczące wartości, zwłaszcza dla oceny szerokości zadu /h2 = 0,76/ i jego ustawienia 1h2 = 0,42/. Uzyskane wyniki wskazują na możliwość prowadzenia selekcji na wyrostowość zwierząt, której celem będzie poprawa budowy miednicy, zwłaszcza jej ustawienia względem podłoża. Wzrost wysokości w kulszach powodował bowiem spadek not za ocenę ustawienia zadu, który określano jako uniesiony. Określono także wysoko istotny wpływ objętości miednicy na przebieg porodu u krów. Krowy o łatwych porodach miały miednicę o objętości ponad 18000 cm3, natomiast trudno cielące się poniżej 17000 cm3 . Stwierdzono wysoko istotne współzależności pomiędzy wyliczonym kątem ustawienia miednicy względem podłoża a punktową oceną ustawienia zadu. Współczynniki korelacji miały wartości na poziomie od r=0,20 do r=0,22, co wskazuje na pewne możliwości wykorzystania tej cechy w selekcji krów na łatwość wycielenia. Selekcja na poprawę budowy wymienia w zasadniczy sposób może poprawić jakość pozyskiwanego mleka i ograniczyć wpływ systemu utrzymania. Prawidłowo zbudowane wymię o notach powyżej 5 pkt. za zawieszenie przednie, więzadło środkowe oraz położenie gwarantuje niski poziom komórek somatycznych w mleku.

Temat 1223.2

"Wpływ zróżnicowanego tempa wzrostu na rozwój narządów rodnych loszek i ich użytkowanie rozpłodowe"

Autorzy: K. Dziadek, M. Różycki, B. Orzechowska, J. Podyma, H. Matuszewska

Opis

W polskiej hodowli obserwuje się ciągłą poprawę w zakresie mięsności i tempa wzrostu, natomiast począwszy od 2004 roku obserwuje się obniżenie płodności loch rasy Duroc i pbz, a od 2003 roku rasy wbp. Zmianom tym towarzyszą sygnalizowane przez hodowców i producentów świń coraz większe problemy związane ze skutecznym pokryciem loch remontowych. W tej sytuacji postanowiono przeanalizować związki zachodzące pomiędzy masą ciała w dniu uboju wybrakowanych loszek hodowlanych a wybranymi cechami układu rozrodczego w pełni rozwiniętych loszek w ramach etapu pierwszego oraz przeanalizować związki pomiędzy tempem wzrostu a cechami układu rozrodczego loszek hodowlanych w wieku około 210 dnia życia.

W pierwszym etapie poddano ubojowi 103 loszki linii 990 i 51 loszek rasy wbp. Były to loszki, które na drodze selekcji, w oparciu o indeks selekcyjny uwzględniający życiowe tempo wzrostu i mięsność, wytypowano do dalszej hodowli, a które z różnych przyczyn (brak rui, poronienie, wypadki losowe) zostały z tej hodowli wyeliminowane. Bezpośrednio po uboju określano stan ich narządów rodnych na podstawie ich masy ogólnej, a szczegółowo określano: masę rogów macicy, masę trzonu, masę szyjki, masę pochwy i masę jajników. Drugą grupę cech stanowiły pomiary: długość sromu do szyjki macicy, długość szyjki macicy, długość trzonu macicy, długość rogów macicy i jajowodów. Sztuki o powiększonych jajnikach eliminowano z obserwacji.

W drugim etapie wybrano 100 loszek rasy wbp i 100 loszek linii 990. Obydwie populacje podzielono na dwie równe grupy, z których grupy kontrolne żywiono od 70 dnia życia paszą o zawartości energii 12,3 MJ, a w grupach doświadczalnych, począwszy od osiągnięcia przez loszki masy ciała 70 kg stosowano paszę o zawartości energii na poziomie 11,0 MJ, co miało zróżnicować ich masę ciała w wieku około 210 dni, w którym to wieku wszystkie loszki zostały ubite. Narządy rodne oceniano analogicznie jak w etapie pierwszym.

U zwierząt w pełni dojrzałych (o masie ciała powyżej 140 kg) stwierdzono wysoko istotne korelacje pomiędzy masą ciała a wszystkimi badanymi cechami układu rozrodczego.

Dla zwierząt ubijanych w wieku około 210 dnia życia nie uzyskano jednakowych wyników badanych ras. Wyniki linii 990 wskazują na możliwość wystąpienia ujemnych skutków w rozwoju układu rozrodczego w przypadku zbyt intensywnego tempa wzrostu loszek w okresie odchowu, czego nie potwierdzają wyniki uzyskane dla rasy wbp.

Temat 1224.1

"Oszacowanie parametrów genetycznych cech użytkowych i funkcjonalnych bydła rasy simentalskiej o dwukierunkowym typie użytkowania"

Autorzy: B. Choroszy, Z. Choroszy, A. Szewczyk, D. Ligęza

Opis

Badania prowadzono na 2 025 pierwiastkach rasy simentalskiej pochodzące z terenu całej Polski, które rozpoczęły laktację w 1999 roku. Zgromadzono dane odnośnie użytkowości mlecznej: mleka, procentowej zawartości białka i tłuszczu. Zebrano informację na temat zawartości komórek somatycznych. Pokrój krów oceniono na podstawie 18 cech. Cechy mięsne oceniono na 400 buhajkach pochodzących po buhajach testowych ocenionych w Serii I-X. Obliczone zostały współzależności pomiędzy masą ciała, przyrostem netto, klasą tuszy, powierzchnią m.l.d oraz ogólną ilością mięsa.

Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że istnieją wysokie korelacje pomiędzy budową ogólną wymienia a wydajnością mleka, tłuszczu i białka r=0,33 do r=0,45. Odziedziczalność cech budowy wynosiła od h2=0,11 dla nóg i racic do h2=0,58 dla umięśnienia. Współczynnik odziedziczalności dla ogólnej budowy wymienia wynosi h2=0,19. W zakresie cech rzeźnych obliczono współczynnik odziedziczalności dla przyrostu netto h2=0, 18 a dla tuszy ciepłej h2=0, 23. Uzyskano wysokie zależności pomiędzy tuszą ciepła a ogólną ilością mięsa r=0,48.

Wszystkie uzyskane parametry genetyczne będą przydatne do opracowania indeksu selekcyjnego dla bydła simentalskiego.

Temat 1229.2

"Wpływ długości dnia na użytkowość rozpłodową i mleczną owiec"

Autorzy: K. Korman, E. Pakulska, T. Pakulski, A. Jarzynowska, M. A. Osikowski

Opis

Badania wykonano w dwóch powtórzeniach na ogółem 400 owcach matkach i ich potomstwie. W grupie I owce kryto w terminie jesiennym (wrzesień – październik), w okresie skracającego się dnia, a w grupie II w terminie zimowym (styczeń – luty) w okresie wydłużającego się dnia świetlnego. Okres laktacji w grupie I przypadał na miesiące wiosenne i letnie – początkowo wydłużającego się, a następnie skracającego się dnia świetlnego, a w grupie II skracającego się dnia świetlnego. Przy nieco lepszej płodności, plenności i przeżywalności jagniąt od 1 matki przeznaczonej do stanówki (1 m. p. st.) w grupie I odchowano i sprzedano więcej jagniąt niż w grupie II – odpowiednio 1,810 i 1,785 oraz 1,575 i 1,490. W grupie I w okresie dojenia uzyskano o 31,3% więcej mleka niż w grupie II – odpowiednio 67,94 i 51,76 kg z tym, że mleko owiec grupy I zawierało mniej składników stałych, co zmniejszyło wydajność sera twarogowego w porównaniu z mlekiem owiec grupy II – na 1kg tego sera zużywano odpowiednio 3,31 i 2,85 kg mleka. Przy kryciu owiec w terminie jesiennym uzyskano znacznie korzystniejszą niż przy kryciu w terminie zimowym relację między wartością finansową uzyskanych produktów i kosztem pasz - średnio o 88 zł w przeliczeniu na 1 m. p. st.

Temat 1314.1

"Bioróżnorodność ras kóz występujących w Polsce w oparciu o polimorfizm DNA"

Autorzy: . Sikora, A. Kawęcka, W. Kieć, J. Radecka, B. Wyrostkiewicz, W. Malanek.

Opis

Celem badań była ocena bioróżnorodności ras kóz występujących w Polsce w oparciu o polimorfizm sekwencji mikrosatelitarnych DNA. Dokonana została próba wykorzystania tych markerów do charakterystyki struktury genetycznej kóz, oceny poziomu ich zmienności genetycznej oraz do ustalenia dystansu genetycznego między nimi. Materiał do badań stanowiły próbki krwi uzyskane od kóz ras: saaneńska, anglo-nubijska, alpejska, karłowata kameruńska, kózka karłowata i karpacka. Analiza polimorfizmu sekwencji mikrosatelitarnych DNA została przeprowadzona w oparciu o wybrane markery zalecane przez Międzynarodowe Towarzystwo Genetyki Zwierząt (ISAG) do kontroli pochodzenia: CSRD0247 – ILSTS0087 - INRA0023 – McM0527 – OarFCB0020 – SRCRSP0023. Markery amplifikowano w mieszaninie reakcyjnej multiplex. W wyniku rozdziału produktów amplifikacji badanych sekwencji, w ocenianej populacji owiec zidentyfikowano 48 wariantów polimorficznych w 6 loci. Najczęściej pojawiającymi się allelami u wszystkich ras były: allel 156 pz w locus McM0527, 231 pz w locus CSRD0247, 151 pz w ILSTS0087, 213 w INRA0023, 101w OarFCB0020 i 107 w locus SRCRSP0023. Na podstawie częstości alleli obliczono parametry zmienności genetycznej: średnią i efektywną liczbę alleli w locus, heterozygotyczność obserwowaną i oczekiwaną, dystans genetyczny miedzy rasami. W locus SRCRSP0023 i CSRD0247 stwierdzono po 10 alleli; 8 alleli w INRA23 i po 6 alleli w pozostałych loci. Liczba alleli przypadająca na rasę wynosiła od 2-5 dla locus ILSTS0087 i OarFCB0020; 4-9 dla SRCRSP0023. Średnia liczba alleli w rasie była najwyższa u kóz saaneńskich i alpejskich (5,6), najniższa u kozy kameruńskiej (3,16). Również w tej grupie efektywna liczba alleli była najmniejsza. Wskazywać to może na stosunkowo niski poziom zmienności genetycznej w badanej grupie. W większości loci nie stwierdzono odchyleń od stanu równowagi genetycznej. Heterozygotyczność obserwowana była praktycznie taka sama jak oczekiwana.

Największe podobieństwo zaobserwowano między rasą saaneńską i alpejską. Największy dystans genetyczny stwierdzono między rasą anglo-nubijską a rasami karłowatymi: kózką karłowatą i pygmy. Wysokie wartości dystansu genetycznego stwierdzono również między tymi rasami a kozą karpacką.

Temat 1322.1

"Analiza cech reprodukcyjnych i kariotypu zarodków gęsi z różnych stad zachowawczych"

Autorzy: J. Książkiewicz, G. Szukalski

Opis

Celem badań było porównanie unikatowych stad zachowawczych gęsi polskich odmian regionalnych (Ki, Lu, Pd, Ka, Su i Ry), gęsi stada rezerwowego (KDOl) oraz innych stad zachowawczych (Ga i Po) pod względem cech reprodukcyjnych, w ciągu trzech kolejnych lat użytkowania. Ocena ta, w odniesieniu do gęsi odmian regionalnych, obejmowała liczbę i masę jaj oraz parametry zapłodnienia jaj i wylęgu piskląt. Określono zmiany masy jaja i masy właściwej oraz wymiary jaja w okresie nieśności. Natomiast u gęsi ze stad KDOl, Ga i Po wykonano szczegółową analizę cech fizycznych i chemicznych wraz z oznaczeniem poziomu lizozymu w jajach. Wykonano także badania cytogenetyczne wczesnych (48 godz.) zarodków gęsi odmian regionalnych. Badania kariotypowe umożliwiły określenie procentowego udziału zmian chromosomowych.

Temat 1427.1

"Określenie poziomu cech użytkowości tucznej i rzeźnej dla knurów z importu w krajowej populacji świń"

Autorzy: M. Różycki, L. Mroczko, K. Węglarzy, M. Bereza

Opis

Celem pracy było określenie poziomu cech użytkowości tucznej i rzeźnej dla knurów pochodzących z importu w doskonalonej populacji krajowego pogłowia trzody chlewnej. Badania zostały przeprowadzone w oparciu o zbiory danych systemów komputerowych SEPIT oraz OSHZ-TRZODA dla ras wbp, pbz, belgijskiej zwisłouchej, Duroc, Hampshire oraz Pietrain. Do badań zostały wybrane knury z importu, urodzone w latach 1997-2001, po których oceniono przyżyciowo minimum 20 sztuk w trzecim pokoleniu potomków.

W trakcie realizacji tematu wykonano szereg analiz, w tym m.in. charakterystykę knurów z importu wg liczby potomstwa ocenionego przyżyciowo, charakterystykę knurów z importu wg wyników oceny przyżyciowej potomstwa, charakterystykę knurów z importu wg kraju importu. Wyniki badań wskazują na przydatność knurów pochodzących z importu w procesie doskonalenia stad hodowlanych utrzymywanych w kraju.

Temat 1438.3

"Ocena typu i budowy krowy pierwiastki rasy mlecznej pochodzącej po buhaju testowym lub krowy pierwiastki rasy mlecznej o udokumentowanym pochodzeniu"

Autorzy: J. Trela, P. Wójcik

Opis

Zadanie realizowano poprzez ocenę losowo wybranych pierwiastek po buhajach testowych oraz ich rówieśnicach w zakresie 18 cech zawierających informacje o kalibrze i pojemności krowy, typie i budowie, nogach i racicach oraz szczegółowej wycenie wymienia. W okresie realizacji tematu łącznie oceniono 144 047 pierwiastek w tym: 100 451 w rasie polskiej holsztyńsko fryzyjskiej odmianie czarno-białej, 6 819 pierwiastek w rasie holsztyńsko fryzyjskiej odmianie czerwono-białej, 241 pierwiastek w rasie polskiej czerwonej i 1 691 pierwiastki w rasie simentalskiej. Każdego roku wyniki ocen były wykorzystywane do szacowania wartości hodowlanej buhajów w/w ras na podstawie pokroju, które publikowane były w wydawnictwach Instytutu Zootechniki - PIB.

Temat 1442.1

"Wpływ systemu krzyżowania krajowych ras świń na kształtowanie się cech jakościowych mięsa mieszańców"

Autorzy: R. Eckert, B. Orzechowska, A. Mucha, M. Szyndler-Nędza, M. Tyra, B. Brągiel, A. Filek

Opis

Celem pracy było porównanie różnych systemów krzyżowania wykorzystujących rasy utrzymywane w hodowli krajowej pod kątem kształtowania się cech jakościowych mięsa mieszańców. Badania przeprowadzono na tucznikach pochodzących z najczęściej stosowanych schematów krzyżowania świń. Uzyskane wyniki określiły potencjalne możliwości zwierząt hodowlanych pochodzących z hodowli krajowej do produkcji wysokowartościowych osobników w fermach i gospodarstwach produkcyjnych. W badaniach jakościowych mięsa uwzględniono cechy związane z oczekiwaniami konsumentów, a więc szerzej charakteryzujących jakość surowca rzeźnego. Jednocześnie, badania te wskazują na kierunek prac hodowlanych w jakim powinna zmierzać hodowla krajowa.

Temat 2118.1

"Opracowanie metody oznaczania tiaminy w przemysłowych mieszankach paszowych"

Autorzy: J. Rubaj, W. Korol, G. Gębala

Opis

Opracowano metodę wysokosprawnej chromatografii cieczowej HPLC oznaczania witaminy Bl (tiamina) dodanej do premiksu paszowego i mieszanki paszowej uzupełniającej oraz metodę HPLC oznaczania całkowitej zawartości witaminy Bl w mieszankach paszowych. Metoda charakteryzuje się zadowalającą precyzją i dokładnością. Współczynnik zmienności wyników badania witaminy Bl wyniósł 3,7% dla premiksu i 5,56% dla mieszanki paszowej. Stopień odzysku witaminy Bl w badanych paszach wyniósł od 98,7% do 102,3%. Metoda może być zastosowana do badania zawartości witaminy Bl w paszach na potrzeby badań monitoringowych pasz, nadzoru paszowego i producentów pasz.

Temat 2121.1

"Ocena jednorodności rozmieszczenia mikroskładników pokarmowych w produktach paszowych"

Autorzy: S. Walczyński, W. Korol

Opis

Celem przeprowadzonych prac było wykonanie badań i wybór odpowiedniego postępowania dla oceny jednorodności rozmieszczenia (stopnia wymieszania) mikroskładników użytecznych żywieniowo w mieszankach paszowych. Oznaczano składniki występujące w ilości poniżej 100 mg/kg w mieszankach (wit. E, Zn, Mn i Cu). Badania przeprowadzono na mieszankach dla drobiu i bydła oraz mieszankach leczniczych. Określano homogeniczność mieszaniny za pomocą standardowej metody badawczej, a następnie porównywano z zawartością mikroskładników lub substancji czynnej antybiotyku w przypadku mieszanek leczniczych. Uzyskane wyniki mogą być wykorzystane dla właściwego sterowania procesem technologicznym i poprawy jakości wytwarzanych produktów. W wyniku realizacji tematu badawczego opracowano instrukcję pt.: „Ocena jakości mieszania mieszarek porcjowych przeznaczonych do produkcji przemysłowych mieszanek paszowych”.

Temat 2232.1

"Opracowanie alternatywnych do antybiotyków dodatków paszowych w żywieniu prosiąt"

Autorzy: A. Janik, T. Barowicz, M. Pieszka

Opis

Celem badań było określenie wpływu probiotyku, probiotyku wraz z oligosacharydem mannanu BioMos oraz dwóch pierwszych czynników wraz z zakwaszaczem / ziołami na odchów prosiąt do 42 dnia życia oraz ocena czy te dodatki mogą stanowić alternatywę dla żywienia prosiąt bez antybiotyków. Podanie prosiętom samego probiotyku w 1 i 7 dniu po urodzeniu oraz probiotyku wraz z oligosacharydem mannanu BioMos (2 kg/t mieszanki) nie wpłynęło na poprawę wyników odchowu. Natomiast łączne użycie 3 dodatków paszowych - probiotyku wraz z oligosacharydem BioMos (2 kg/t) i zakwaszaczem Agro-Cid Formik (3 kg/t) wywarło porównywalny z antybiotykiem wpływ (różnica nieistotna) na przyrost dzienny, masę ciała oraz zmniejszenie liczby upadków prosiąt.

U osobników otrzymujących ten dodatek, schorzenia jelitowe występowały rzadziej, przebiegały łagodniej i trwały krócej niż w pozostałych grupach doświadczalnych. Łączne zastosowanie 3 dodatków w diecie prosiąt: oligosacharydu BioMos (2 kg/t) wraz preparatem ziołowym Fresta F Conc. (250 g/t) i probiotykiem oraz oligosacharydu BioMos (2 kg/t) wraz z zakwaszaczem Agro-Cid Formik (3 kg/t) i probiotykiem poprawiało nieistotnie w porównaniu do antybiotyku tempo wzrostu za cały okres odchowu, a wykorzystanie paszy od 26 do 42 dnia życia. Natomiast w całym okresie odchowu prosięta dostające w/w dodatki zużywały więcej paszy na 1 kg przyrostu przy jednoczesnym jej większym pobraniu. Dodatek probiotyku wraz z prebiotykiem i zakwaszaczem wpływał najkorzystniej na zdrowotność i ograniczenie śmiertelności prosiąt. Zastosowanie w dodatku kompleksowym oligosacharydu BioMos w ilości 4 kg /t mieszanki przy niezmienionej zawartości zakwaszacza/ziół pogarszało wyniki odchowu prosiąt. Uzyskane dane sugerują, że 2 kompleksowe dodatki paszowe: oligosacharyd BioMos (2 kg /t) + zakwaszacz (3 kg/t) + probiotyk (2 ml/szt.) oraz oligosacharyd BioMos (2 kg/t) + preparat ziołowy (250 g/t) + probiotyk (2 ml/szt.), mogłyby znaleźć praktyczne zastosowanie w odchowie prosiąt do 42 dnia życia.

Temat 2234.1

"Określenie i wykorzystanie współczynników strawności jelitowej aminokwasów w bilansowaniu białka mieszanek paszowych dla kurcząt brojlerów"

Autorzy: W. Szczurek, P. Hanczakowski, B. Szymczyk

Opis

Przedmiotem badań strawnościowych na kurczętach w wieku 30 dni było oznaczenie współczynników rzeczywistej strawności jelitowej aminokwasów zawartych w: wybranych zbożach i nasionach strączkowych, pełnych nasionach rzepaku, produktach pochodnych wytwarzania biopaliw (wytłokach rzepakowych i wywarze kukurydzianym DDGS) oraz sojowej i rzepakowej śrucie poekstrakcyjnej. Celem eksperymentu wzrostowego na ptakach w okresie od 22. do 42. dnia życia była weryfikacja oznaczonych współczynników obejmująca badanie efektów żywieniowych (przyrost masy ciała, wykorzystanie paszy, umięśnienie tuszek), wybranych wskaźników ekonomicznych oraz wydalania azotu w odchodach. Stosowano wieloskładnikowe diety doświadczalne sporządzane w dwóch wersjach bilansowania głównych aminokwasów limitujących (Met, Cys, Lys, Thr i Trp): zawartość z analizy chemicznej (aminokwasy ogólne) lub zawartość z analizy chemicznej x oznaczony współczynnik (aminokwasy strawne). Pod względem stopnia trawienia białka i aminokwasów niezbędnych, badane surowce uszeregowano w następującej kolejności; zboża: kukurydza> pszenica> jęczmień; nasiona: bobik= groch> rzepak; produkty uboczne: śruta sojowa> wytłoki rzepakowe> śruta rzepakowa> wywar DDGS. Wyniki doświadczenia wzrostowego wykazały, że bilansowanie diet pszennych z udziałem śruty sojowej (10%), bobiku i grochu (10%), wywaru DDGS (10%) oraz pasz rzepakowych (śruty lub wytłoków lub nasion) z uwzględnieniem strawności aminokwasów tych surowców oznaczonej w 30 dniu życia, sprzyja utrzymaniu wysokiej efektywności odchowu kurcząt brojlerów w okresie od 22 do 42 dnia, zwłaszcza w odniesieniu do wykorzystania paszy, umięśnienia tuszek i kosztów paszowych uzyskanej produkcji. Lepsze wykorzystanie diet bilansowanych w oparciu o strawne aminokwasy skutkowało ograniczeniem emisji związków azotowych z odchodami ptaków.

Temat 2235.1

"Wartość pokarmowa i przydatność kiszonki z sorgo w żywieniu krów mlecznych"

Autorzy: B. Śliwiński, F. Brzóska

Opis

Celem badań polowych było określenie zdolności plonowania roślin sorgo i kukurydzy uprawianych w tych samych warunkach. Zamierzano określić i porównać wartość pokarmową sorgo i kukurydzy w poszczególnych fazach rozwojowych oraz udział w roślinach takich części, jak łodyga, liście, wiecha oraz kolby w przypadku kukurydzy.

Celem doświadczeń żywieniowych było określenie jakości fermentacyjnej i wartości pokarmowej kiszonek sporządzanych z roślin sorgo uprawianych w siewie czystym, jak i w uprawie pasowej z kukurydzą w stosunku 1:1 i porównanie ich z kiszonką z kukurydzy z siewu czystego.

Celem było również określenie efektywności stosowania kiszonki z sorgo (2006) i kiszonki z sorgo z kukurydzą (2007) w żywieniu krów, czyli wpływu ich spożycia na produkcję mleka, jego skład, jak i skład podstawowych parametrów metabolicznych krwi.

Celem praktycznym badań naukowych było poszukiwanie rośliny pastewnej dającej podobny lub wyższy plon suchej masy z 1 ha w porównaniu do uprawy kukurydzy oraz określenie jej przydatności w żywieniu krów mlecznych o przeciętnej wydajności 6,5-7,5 tys. kg mleka/laktację.

Celem ekonomicznym było poszukiwanie pastewnej rośliny alternatywnej dla ferm mlecznych w rejonach o małej ilości opadów, zbyt małej dla uzyskania plonu kukurydzy na poziomie 10-12 ton suchej masy/ha, co odpowiada 30-36 tonom zielonki, szczególnie w latach o ekstremalnie niskich opadach atmosferycznych w okresie maja, czerwca i lipca.

Badania prowadzone były przez dwa lata. W pierwszym roku sorgo zasiano oddzielnie na sąsiadujących polach. W drugim roku zasiane zostały na przemian po 4 rzędy sorgo i kukurydzy, zbierane po 2 rzędy każdej rośliny razem i kiszone ze sobą. Na sąsiadującym polu każdorazowo uprawiano kukurydzę na kiszonkę dla grupy kontrolnej. Wykonane zostały szczegółowe badania składu chemicznego roślin w okresie wzrostu i dojrzewania.

Krowy otrzymujące TMR z udziałem kiszonki sorgo z kukurydzą pobierały średnio o 1,4 kg więcej pasz objętościowych oraz łącznie o 0,7 kg więcej pasz treściwych. Produkowały o 1,3 kg mniej mleka niż krowy otrzymujące wyłącznie kiszonkę z kukurydzy zawartą w paszy TMR. Pobranie suchej masy TMR wynosiło 16,20 kg dla grupy żywionej kiszonką z sorgo i kukurydzy oraz 17,30 kg dla grupy żywionej kiszonką z sorgo. Rodzaj stosowanej diety nie miał wpływu na skład mleka oraz parametry osocza krwi. Zaobserwowano mniejszą średnią kwasowość mleka oraz krótszy czas krzepnięcia mleka od krów otrzymujących kiszonkę z sorgo i kukurydzy.

Reasumując należy stwierdzić, że kiszonki z sorgo uprawianego w siewie czystym i w mieszaninie z kukurydzą ze względu na niższą koncentrację suchej masy i skrobi charakteryzowały się niższą zawartością energii. Jakkolwiek były pobierane przez krowy o potencjalnej produkcyjności 6,5-7,5 tys. kg mleka/laktację w bezwzględnych większych ilościach, to pobranie suchej masy w TMR zawierających sorgo było wyższe. Wyższe pobranie mieszanki paszowej nie rekompensowało niższego pobrania energii w kiszonce, co spowodowało nieznaczne obniżenie wydajności mlecznej. Sorgo uprawiane w siewie czystym i w mieszaninie z kukurydzą podawane krowom nie powodowało istotnych zmian składu mleka i ilości składników mleka produkowanych w cyklach dobowych. Nie powodowało również zmian głównych metabolitów oznaczanych w osoczu krwi.

Temat 2237.5

"Wpływ poziomu żywienia krów w okresie zasuszenia i wczesnej laktacji oraz źródła energii i donorów grup metylowych na produkcyjność, skład mleka i wskaźniki rozrodu"

Autorzy: J. Strzetelski, S. Osięgłowski, Z. Kowalski, F. Borowiec, J. Kowalczyk

Opis

Celem badań było określenie, czy w porównaniu do zaleceń norm IZ-INRA, zwiększony poziom żywienia krów w wybranych tygodniach okresu około porodowego i w 1 tygodniu laktacji oraz wydłużony do 6 tygodni okres skarmiania paszy treściwej przed wycieleniem będą miały korzystny wpływ na bilans energetyczny w okresie około porodowym, profil metabolitów krwi, produkcyjność, skład mleka i wskaźniki rozrodu oraz czy rodzaj skrobi (jęczmień, kukurydza) będzie miał zróżnicowany wpływ na bilans energetyczny w okresie okołoporodowym i produkcyjność krów w czasie laktacji. Ponadto określenie w jakim stopniu zróżnicowany dodatek chronionej metioniny, jako donora grup metylowych do dawek pokarmowych skarmianych w okresie okołoporodowym, wpłynie na pokrycie potrzeb energetycznych krów, zależnie od źródła skrobi w mieszance treściwej.

Uzyskane wyniki sugerują, że zasadniczy wpływ na deficyt energii i białka, koncentrację metabolitów w surowicy krwi w okresie około porodowym i produkcyjność krów w czasie laktacji ma PŻ w -1. i +1. tygodniu od dnia porodu, natomiast wydłużenie okresu skarmiania paszy treściwej od 6. tygodnia przed wycieleniem jest dodatkowym czynnikiem polepszającym badane w doświadczeniu wskaźniki. Zastąpienie w mieszance treściwej ziarna jęczmienia kukurydzą przy skarmianiu prawidłowo zbilansowanych dawkach pokarmowych pokrywających zapotrzebowanie mikroorganizmów żwacza i tkanek przeżuwacza, nie zmniejszyło deficytu energetycznego krów w okresie około porodowym. Nie stwierdzono wpływu dodatku chronionej metioniny na wydajność i skład mleka, efektywność produkcji mleka, profil metaboliczny krów, ich masę ciała i kondycję oraz wskaźniki rozrodu. Stwierdzono jedynie pozytywny wpływ Met na pobranie paszy przed wycieleniem (P<0.01) i na stężenie glukozy w surowicy krwi u krów w tym okresie oraz w 1-2 dniu po porodzie (P<0,03 i P<0,01). Nie stwierdzono wpływu źródła skrobi na badane wskaźniki produkcyjne i metaboliczne krów. Ze względu na brak jakiejkolwiek istotnej interakcji pomiędzy dodatkiem Smartaminy a źródłem skrobi, wyniki niniejszego doświadczenia nie pozwalają na przyjęcie hipotezy badawczej zakładającej, że skarmianie zwiększonej ilości skrobi trawionej jelitowo wraz z chronioną metioniną może z jednej strony ograniczać niedobór energii i uwalnianie rezerw, a z drugiej, poprzez ewentualne zwiększenie syntezy VLDL, zmniejszać lipidozę wątroby.

Temat 2301.2

"Wpływ stosowania nasion oleistych i makuchu rzepakowego w żywieniu owiec wysokoplennych w okresie ciąży i karmienia na wyniki odchowu jagniąt"

Autorzy: B. Borys, M. Pietras

Opis

Celem badań było określenie wpływu stosowania nasion rzepaku i lnu oraz makuchu rzepakowego w żywieniu owiec wysokoplennych w okresie wysokiej ciąży i karmienia jagniąt na rozwój potom­stwa. Badania zrealizowano w IZ-PIB ZD Kołuda Wielka w latach 2005-2007, na 132 matkach owcy kołudzkiej i ich potomstwie. Badano wypływ w/w komponentów o wysokiej zawartości niena­syconych kwasów tłuszczowych na użytkowość matek i rozwój jagniąt, produkcję siary i mleka oraz wybrane wskaźniki biochemiczne krwi matek i potomstwa. Zrealizowano 2 doświadczenia; w 2005 roku w warunkach żywienia paszami letnimi i w 2006 zimowymi. W każdym doświadczeniu utworzono 3 grupy owiec-matek, które w 5. miesiącu ciąży i 1 miesiącu karmienia jagniąt żywiono: I gr. – bez komponentów oleistych, II gr. – z udziałem nasion rzepaku i lnu, oraz III gr. – z udziałem makuchu rzepakowego i nasion lnu. Żywienie owiec komponentami oleistymi nie wpłynęło istotnie na zmiany ich masy ciała i stanu kondycyjnego oraz parametry użytkowości rozpłodowej. Nie stwierdzono również istotnego wpływu na masę miotów i pojedynczych jagniąt po urodzeniu oraz tempo wzrostu w pierwszym miesiącu życia. Ogólnie korzystny wpływ miał badany czynnik żywieniowy na składu kwasów tłuszczowych tłuszczu siary. Natomiast niejednoznaczny i wymagający dalszych badań był wpływ żywienia oleistymi na poziom mleczności matek oraz skład siary i mleka, a także profil metaboliczny krwi matek i ich potomstwa. Wykazano pełną przydatność nasion rzepaku i lnu oraz makuchu rzepakowego jako komponentów mieszanek treściwych w żywieniu owiec-matek. Natomiast nie uzyskano wyraźniejszych efektów zastosowania komponentów z dużą zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych w zakresie rozwoju prenatalnego i postnatalnego jagniąt z wykotów wielorakich.

Temat 3116.1

"Analiza genotypów w loci markerów mikrosatelitarnych DNA oraz w locus CD18 i UMPS u buhajów"

Autorzy: A. Radko, E. Słota, T. Rychlik, T. Ząbek, M. Natonek-Wiśniewska, M. Kościelny, D. Rubiś, D. Warecki

Opis

Celem pracy było praktyczne prowadzenie kontroli wiarygodności rodowodów buhajów czołowych, objętych rutynową kontrolą pochodzenia w IZ - PIB, w oparciu o wybrane markery mikrosatelitarne.

Analiza polimorfizmu mikrosatelitarnego DNA wykonana została metodą automatycznej analizy wielkości fragmentów DNA.

Przeprowadzone badania wykorzystywane są do wydawania międzynarodowo uznawanych certyfikatów DNA potwierdzających dane rodowodowe bydła.

Temat 3119.1

"Analiza polimorfizmu sekwencji mikorsatelitarnych DNA w rodzinie Equidae"

Autorzy: T. Ząbek, E. Słota, A. Radko, D. Warecki, A. Fornal

Opis

Oznaczono polimorfizm 7 sekwencji mikrosatelitarnych DNA (UCDEQ457, COR058, COR070, COR072, COR089, COR096, LEX073) w rasach koni udomowionych (konie czystej krwi arabskiej, pełnej krwi angielskiej, śląskie, huculskie, biłgorajskie i Criollo) oraz u innych gatunków Equidae (osioł, kułan, koń Przewalskiego i zebra). Zidentyfikowano allele typowe dla określonych ras koni oraz populacji innych gatunków koniowatych. Sekwencjonowanie alleli dwóch markerów mikrosatelitarnych wykazało konserwatyzm sekwencji tandemowego powtórzenia u wszystkich gatunków Equidae. W przeciwieństwie do koni Przewalskiego i kułanów, w populacjach większości ras koni stwierdzono wysoki polimorfizm 7 sekwencji mikrosatelitarnych. Analizowane markery mogą być wykorzystane do testów kontroli rodowodów ras koni udomowionych. Stwierdzono porównywalny poziom zmienności genetycznej badanych ras koni, typowy dla innych populacji koni na świecie. Analiza dystansu genetycznego między populacjami koniowatych wykazała wyraźne różnice między szlachetnymi i prymitywnymi rasami koni. Najbardziej spokrewnionym gatunkiem konia udomowionego jest koń Przewalskiego. Badania polimorfizmu siedmiu markerów mikrosatelitarnych u różnych gatunków Equidae wykazały ich przydatność do analiz genetycznych głównie w populacjach koni udomowionych.

Temat 3322.1

"Modyfikacje metod pozaustrojowej hodowli oocytów oraz zarodków bydła"

Autorzy: L. Kątska-Książkiewicz, J. Opiela, B. Ryńska, J. Wieczorek, H. Rejduch-Głowa

Opis

Celem badań było wykazanie czy staranna selekcja oocytów przeznaczanych do dojrzewania in vitro pozwoli na zwiększenie efektywności metody pozaustrojowego uzyskiwania zarodków bydlęcych, tj. na zwiększenie odsetka zarodków rozwijających się do blastocyst i na poprawę jakości blastocyst. Wprowadzone modyfikacje stosowanych dotychczas metod dotyczyły: 1. Oceny i selekcji niedojrzałych oocytów oraz 2. warunków hodowli uzyskanych in vitro zarodków. Modyfikacje metod oceny i selekcji niedojrzałych oocytów obejmowały selekcję morfologiczną oraz biochemiczną (ocena aktywności dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej G6PDH) przed umieszczeniem oocytów w hodowli dla dojrzewania. Do dojrzewania in vitro selekcjonowano zarówno oocyty morfologicznie prawidłowe, nie wykazujące aktywności G6PDH (BCB+), jak i oocyty wykazujące aktywność G6PDH (BCB-) oraz oocyt y kontrolne, nie poddawane selekcji biochemicznej. Modyfikacje warunków hodowli uzyskanych in vitro zarodków obejmowały hodowlę w pożywce SOF (synthetic oviductal fluid - syntetyczny płyn jajowodowy), bez współhodowli z komórkami somatycznymi, w zmodyfikowanych warunkach gazowych (5% C02 : 5% O2 : 90% N2). Dotychczas stosowane przez nas metody hodowli zarodków - współhodowle z komórkami Vero, w pożywce B2, w obecności 5% CO2 w powietrzu służyły jako kontrola, dla porównania ze zmodyfikowaną metodą hodowli. Oceniano rozwój zarodków do stadium blastocysty i/lub wylęgłej blastocysty, jakość morfologiczną blastocyst i aktywność kaspaz, która jako wskaźnik stopnia zaawansowania zmian apoptotycznych może być pomocna dla zdefiniowania warunków hodowli.

Temat 3326.5

"Wpływ różnych metod sztucznej aktywacji rekonstruowanych oocytów świni na potencjał rozwojowy zarodków transgenicznych uzyskanych techniką klonowania"

Autorzy: M. Skrzyszowska, M. Samiec, R. Słomski, D. Lipiński, Z. Smorąg, M. Bryła, L. Kątska-Książkiewicz, B. Ryńska

Opis

Transgenizacja komórek fibroblastycznych metodą lipofekcji skutkowała integracją całej konstrukcji genowej z DNA genomowym, która była pozytywnie skorelowana z ekspresją transgenu reporterowego na poziomie syntezy białka eGFP. Natomiast analiza fibroblastów transgenizowanych metodą nukleofekcji wykazała, że wszystkie linie komórkowe były eGFP-pozytywne, ale tylko u jednej potwierdzona została integracja transgenu z genomowym DNA. Może to świadczyć o przejściowej, względnie episomalnej ekspresji lub niestabilnej integracji konstrukcji genowej z genomowym DNA komórek fibroblastycznych. Pseudofizjologiczna aktywacja transcytozolowa rekonstytuowanych oocytów świni skutkowała zarówno wyższym potencjałem rozwojowym in vitro, jak i wyższą jakością morfologiczną transgenicznych zarodków klonalnych niż jednoczesna fuzja/aktywacja fizyczna oraz sekwencyjna aktywacja fizykochemiczna. Przedimplantacyjny potencjał rozwojowy transgenicznych zarodków klonalnych świni uzyskanych z oocytów poddawanych jednoczesnej fuzji/aktywacji fizycznej był wyższy niż zarodków uzyskanych z oocytów poddawanych sekwencyjnej aktywacji fizykochemicznej. Kompetencje jąder komórkowych transgenicznych fibroblastów płodowych do pokierowania rozwojem in vitro transgenicznych zarodków klonalnych świni do stadium moruli/blastocysty były wyższe niż kompetencje jąder fibroblastów tkanki skórnej dorosłych osobników, niezależnie od zastosowanych metod sztucznej aktywacji zrekonstytuowanych oocytów. Przyżyciowa analiza fluorescencyjna blastocyst klonalnych w oparciu o emisję zielonej biochemiluminescencji wykazała blisko 100% indeks ekspresji transgenu eGFP w komórkach zarodkowych.

Temat 3327.5

"Zawartość lipidów w zarodkach świni oraz możliwość jej regulacji w aspekcie kriokonserwacji"

Autorzy: B. Gajda, Z. Smorąg, M. Romek, E. Krzysztofowicz, J. Wieczorek

Opis

Celem niniejszego projektu było wyjaśnienie przyczyn niskiej efektywności kriokonserwacji zarodków świni. Opracowano ilościowe i jakościowe metody pomiaru zawartości lipidów w zarodkach. Następnie zarodki hodowano w warunkach wpływających na modyfikacje lipidów i określano ich podatność na kriokonserwację metodą witryfikacji. Zastosowane przez nas metody stereologiczne do pomiaru zawartości lipidów w zarodkach świni wykazały zróżnicowaną zawartość tłuszczów w cytoplazmie zarodków w zależności od stadium rozwoju. W kroplach lipidowych zidentyfikowano 4 różne typy lipidów. Analiza zawartości lipidów w zarodkach uzyskanych po hodowli w zmodyfikowanych warunkach wykazała niższy poziom względnej zawartości tłuszczów w zarodkach hodowanych zarówno z dodatkiem witaminy E jak i siarczanu fenazyny w porównaniu do zarodków hodowanych w warunkach standardowych. Przeżywalność in vitro witryfikowanych blastocyst uzyskanych po hodowli w pożywce zawierającej zarówno witaminę E, jak i siarczan fenazyny była na nieco wyższym poziomie w porównaniu do zarodków grupy kontrolnej.

Temat 3328.1

"Opracowanie metody uzyskiwania ptaków transgenicznych"

Autorzy: M. Lisowski, B. Grajewski, P. Czekalski, K. Kiełczowski, M. Bochenek

Opis

Celem badań było opracowanie metody tworzenia ptaków transgenicznych. Zagadnienie to wymagało rozwiązania następujących problemów badawczych: określenia warunków wprowadzania egzogennego DNA do komórek embrionalnych przy użyciu metody lipofekcji oraz opracowania metody detekcji na obecność i poziom ekspresji transgenów w komórkach.

W wyniku przeprowadzonych doświadczeń wykazano, że komórki blastodermalne po transfekcji in vitro tracą swoje właściwości totipotencjalne (zanikają po mikroiniekcji lub nie dochodzi do ekspresji genu), nie stwierdzono negatywnego oddziaływania konstruktu i lipofektaminy na tarczki zarodkowe. W wyniku reakcji PCR ze starterami nie stwierdzono obecności transgenu w komórkach ptaków wylężonych po mikroiniekcji transgenu z lipofektaminą. Spowodowane jest to prawdopodobnie tym, że tarczka zarodkowa w stadium 10 wg Eyal-Giladi i Kochav liczy około 50 000 za pomocą lipofektaminy nie można skutecznie transfekować tak dużej liczby komórek. Należy poszukiwać innych niż lipofekcja metod wprowadzania konstruktu genowego, na przykład z zastosowaniem retrowirusów jako wektorów.

Temat 3329.5

"Ekspresja białek apoptotycznych w oocytach bydlęcych o zróżnicowanej aktywności dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz w uzyskiwanych zarodkach"

Autorzy: L. Kątska-Książkiewicz, J. Opiela

Opis

Celem badań było określenie zmian apoptotycznych w niedojrzałych i dojrzałych in vitro oocytach bydlęcych na podstawie ekspresji białek Bcl-2 i Bax oraz ustalenie związku między stopniem zaawansowania zmian apoptotycznych a ocenianym przyżyciowo poziomem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, G6PD. Realizacja tego celu pozwoliła na określenie relacji między przyżyciowymi metodami oceny oocytów (ocena morfologiczna wyglądu oocytu oraz biochemiczna - aktywności G6PD) a oceną molekularną (ekspresja białek Bcl-2 i Bax). Aby w pełni ocenić kompetencje rozwojowe oocytów poddawanych selekcji morfologicznej i biochemicznej, były one używane do dojrzewania i zapłodnienia pozaustrojowego, a rozwijające się z nich blastocysty zostały ocenione w kierunku apoptozy, na podstawie aktywności kaspaz.

Nie stwierdzono związku między stopniem zaawansowania zmian apoptotycznych, mierzonym poziomem ekspresji białek Bax i Bcl-2, zarówno w niedojrzałych jak i dojrzałych oocytach, a ocenianą przyżyciowo aktywnością G6PD w niedojrzałych oocytach. Aktywność dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD) nie może służyć jako marker apoptozy w oocytach bydlęcych. Wykazano istotnie wyższe zdolności rozwojowe – mierzone odsetkiem dzielących się zarodków i uzyskanych blastocyst – zarodków uzyskanych po zapłodnieniu oocytów o niskiej aktywności G6PD (BCB+) oraz zarodków grupy kontrolnej w porównaniu do zarodków uzyskanych po zapłodnieniu oocytów o wysokiej aktywności G6PD (BCB-). Ponadto w blastocystach uzyskanych po zapłodnieniu oocytów o niskiej (BCB+) i wysokiej (BCB-) aktywności G6PD stwierdzono wysoko istotny wzrost odsetka blastocyst o wyższej aktywności kaspazy-3. Różnice te nie występowały w blastocystach uzyskanych po zapłodnieniu oocytów kontrolnych. Reasumując, zastosowanie testu aktywności G6PD zwiększa dokładność oceny niedojrzałych oocytów bydlęcych. Test aktywności G6PD może mieć również praktyczne zastosowanie w technologiach, w których wyjściowa jakość oocytów ma kluczowe znaczenie dla ich efektywności, np. w klonowaniu somatycznym zwierząt.

Temat 3416.1

"Określenie wpływu procedury cytometrycznego sortowania nasienia na stan chromatyny plemników buhaja"

Autorzy: M. Bochenek, M. Cegła, L. Gajda

Opis

Zainteresowanie metodami rozdziału plemników zwierząt notuje się już od czasu szerokiego wprowadzenia inseminacji do praktyki hodowlanej bydła. Postęp techniki ostatnich lat pozwolił na opracowanie metody seksowania nasienia przy pomocy cytometrii przepływowej. Nadal nie jest jednak jasne w jaki sposób cała procedura seksowania, a w szczególności fluorescencyjny barwnik DNA i światło lasera UV o dużej mocy wpływa na nośnik informacji genetycznej jakim jest chromatyna plemnikowa. Badania miały na celu rozpoznanie w jakim stopniu wspomniane czynniki wpływają na zmianę struktury chromatyny plemnikowej, a co za tym idzie na wyniki płodności po inseminacji nasieniem seksowanym. Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic pomiędzy plemnikami niebarwionymi, a plemnikami znakowanymi standardową dawką Ho342 (75µg/ml) i dawką 10x wyższą (750µg/ml). Stwierdzono, że bezpośrednio po seksowaniu statystycznie istotne różnice występują pomiędzy grupami sortowanymi bez barwnika FD&C#40 z udziałem światła UV o mocy 150mW oraz 300mW (test t, p<0.01). Stwierdzono także, że po 24 godzinach przechowywania w temp. 15°C statystycznie istotne różnice występują pomiędzy grupą kontrolną, a wszystkimi pozostałymi grupami nasienia seksowanego (test t, p<0.05). Biorąc pod uwagę odsetek ilości plemników z uszkodzoną chromatyną w trakcie 24 godzinnego przechowywania nasienia, stwierdzono nieznaczny spadek ilości plemników z uszkodzoną chromatyną w obu grupach sortowanych z wykorzystaniem światła UV o mocy 300mW. Największy jego wzrost stwierdzono w grupie kontrolnej (0.85%) i różnił się on istotnie (test t, p<0.01) od wszystkich pozostałych grup.

Temat 3417.1

"Opracowanie nowych rozcieńczalników do konserwacji nasienia królików przy uwzględnieniu kompleksowej oceny jakości plemników"

Autorzy: P. Gogol, A. Wierzchoś-Hilczer, M. Cegła, Z. Dymek

Opis

Celem badań było opracowanie rozcieńczalnika pozwalającego na kilkudniowe przechowywanie nasienia królika w temperaturach dodatnich. W pierwszym etapie badań oceniano wpływ czasu przechowywania nasienia na stan funkcjonalny błon komórkowych, poziom ATP oraz ruchliwość plemników. Stwierdzono, że stan energetyczny plemników i ich ruchliwość są w porównaniu do stanu funkcjonalnego błon komórkowych (ocenianego testem HOS) znacznie bardziej czułymi wskaźnikami wpływu konserwacji na jakość nasienia. W drugim etapie badań oceniano zdolność zapładniająca nasienia przechowywanego w opracowanym przez nas rozcieńczalniku oraz dwóch rozcieńczalnikach komercyjnych. Długotrwała konserwacja nasienia (52 godziny) powodowała spadek zdolności zapładniającej plemników niezależnie od zastosowanego rozcieńczalnika. Zdolność zapładniająca plemników przechowywanych w opracowanym przez nas rozcieńczalniku była niższa niż w rozcieńczalniku Galap (IMV, Francja) i wyższa niż w rozcieńczalniku MIII (Minitüb, Niemcy).

Temat 3418.1

"Modyfikacje niechirurgicznych metod uzyskiwania zdolnych do zapłodnienia oocytów owiec i kóz"

Autorzy: J. Wieczorek, W. Kareta, M. Cegła

Opis

Celem pracy jest modyfikacja niechirurgicznych metod pozyskiwania oocytów u owiec i kóz. Podniesienie efektywności metod umożliwi zastąpienie stosowanych obecnie technik chirurgicznych i poubojowych. Istotną przeszkodą w praktycznym stosowaniu metod niechirurgicznych jest niewystarczająca jakość pozyskiwanych oocytów. Modyfikacja ma pozwolić na otrzymanie odpowiedniej liczby komórek jajowych o wysokiej jakości, nadających się do hodowli i zapłodnienia w warunkach pozaustrojowych w technikach IVF/IVM. Planowane modyfikacje dotyczyły m.in. sposobu przygotowania zwierząt do zabiegu, techniki laparoskopii, stabilizacji jajników i sposobu aspiracji oocytów. Dwuletnie badania obejmowały maciorki i kozy w różnym wieku, stanie utrzymania i kondycji. Ocenę skuteczności opracowanej metodyki przeprowadzono na podstawie oceny ilościowej i jakościowej pozyskanych oocytów i ich zdolności do zapłodnienie in vitro. W przeprowadzonych badaniach u kóz z aspirowanych 488 oocytów uzyskano 276 (56,6%), z których do hodowli zakwalifikowano 268 (97,1%), u owiec z aspirowanych 205 oocytów uzyskano 137 (66,8%), z których do hodowli zakwalifikowano 118 (81,6%). Zaproponowane modyfikacje pozwoliły na podniesienie efektywności metody do poziomu dającego możliwość praktycznego wykorzystania opracowanej techniki. Zaproponowana technika pozwala na uzyskanie oocytów dobrej jakości, zdolnych do hodowli i zapłodnienia in vitro oraz na wykorzystanie ich w programach IVM/IVF i klonowaniu. Zastosowanie proponowanej metody pozwala na zastąpienie metod chirurgicznych i poubojowych.

Metoda pozwala na uzyskiwanie oocytów wielokrotnie od tych samych dawczyń. W ujęciu praktycznym oznacza to możliwość uzyskiwania bardzo dobrej jakości materiału genetycznego od zwierząt rzadkich ras i linii hodowlanych przy zachowaniu potencjału hodowlanego i rozrodczego dawczyń. W związku z planowanym utworzeniem Banku Materiałów Genetycznych przy Instytucie Zootechniki - PIB wykorzystanie metody pozwoli na uzyskanie materiału genetycznego jako rezerwy genetycznej. Przewidywane efekty gospodarcze i ekonomiczne mogą dotyczyć także usprawnień w zakresie metod sztucznego zapłodnienia i klonowania owiec i kóz.

Temat 3419.1

"Opracowanie technologii zwiększającej wartość biologiczną konserwowanego nasienia tryka"

Autorzy: W. Kareta, M. Cegła

Opis

Zastąpienie nasienia płynnego nasieniem mrożonym w inseminacji owiec wiąże się z rozwojem metod biotechniki a także z udogodnieniami organizacyjnymi i ekonomicznymi. Wcześniejsze nagromadzenie dawek, dobór indywidualny tryka, łatwość transportu oraz nieograniczony czas przechowywania, są zaletami godnymi polecenia dla trudnych warunków regionu górskiego.

Zakres stosowania nasienia mrożonego jest jednak ograniczany zarówno niezadowalającą płodnością przy tradycyjnym sposobie deponowania zwłaszcza w rujach synchronizowanych, jak również niewielką liczbą dawek inseminacyjnych możliwych do uzyskania z jednego ejakulatu. Wiąże się to z dużymi stratami żywych plemników podczas procesów zamrażania-rozmrażania oraz „upośledzeniem zdolności do zapłodnienia” tego nasienia czy też jego transportu w drogach rodnych. Stąd jednym z celów tej pracy jest podniesienie zdolności zapładniającej nasienia tryka na drodze metodycznych zmian mogących wpływać na obniżenie strat oraz poprawę ruchliwości plemników podczas procesów konserwacji. Wprowadzona inseminacja domaciczna z uwagi na wysoki koszt i niska wydajność nie jest w stanie zastąpić inseminacji doszyjkowej. Poprawa jakości nasienia poprzez podniesienie jego zdolności do zapłodnienia umożliwi powrót do masowej inseminacji doszyjkowej bez obniżania wyników płodności.

Temat 4122.1

"Wpływ systemów utrzymania na wzrost i dobrostan cieląt"

Autorzy: A. Szewczyk, E. Herbut, J. Walczak

Opis

Podjęte badania miały na celu określenie na drodze behawioralno-fizjologicznej różnic w poziomie dobrostanu cieląt odsadzanych w różnych terminach oraz utrzymywanych w różnych systemach. Zagadnienie to ważne jest zarówno z punktu widzenia zwierząt, jak i ich wyników produkcyjnych. Ocenie podlegały również szeroko pojmowana kondycja oraz odporność zwierząt.

W okresie doświadczenia przebadano łącznie 200 cieląt w okresie przed i poodsadzeniowym. Przeprowadzono szereg całodobowych obserwacji behawioralnych z uwzględnieniem różnic we frekwencji zachowań nietypowych. Pobraną w różnych okresach krew przebadano pod względem morfologicznym i stężenia hormonów stresu. Stwierdzono istotne różnice w dobrostanie cieląt utrzymywanych w różnych systemach utrzymania.

Na podstawie uzyskanych wyników wyciągnąć można następujące wnioski:

  • Odsadzenie cieląt w 1 lub 5 dniu życia nie wpływa na ich wyniki produkcyjne i poziom dobrostanu. Wskazaniem dla późniejszego odsadzania może być jedynie niższy poziom stereotypii oznaczanych w 89 dniu życia cieląt.

  • System utrzymania odsadzonych cieląt ma wpływ na poziom ich dobrostanu.

  • Zróżnicowanie poziomu dobrostanu przez system utrzymania wpływa na wyniki produkcyjne na poszczególnych etapach odchowu, a różnice te nie niwelują się z czasem.

  • Najwyraźniejszym wskaźnikiem zróżnicowania poziomu dobrostanu cieląt jest ich zachowanie.

Temat 4124.5

"Wpływ barwnych bodźców otoczenia na reakcję behawioralno-produkcyjną świń i drobiu"

Autorzy: E. Herbut, E. Sosnówka-Czajka, J. Walczak

Opis

Celem projektu było ustalenie wpływu podstawowych rodzajów barw na zachowanie się świń i drobiu, ich wyniki produkcyjne oraz wybrane wskaźniki fizjologiczne. W projekcie wykorzystano tuczniki oraz brojlery utrzymywane grupowo w systemach ściołowych, łącznie 3 240 brojlerów, 1620 niosek, 1728 warchlaków, 576 tuczników oraz 396 loch prośnych.

W kolejnych trzech zadaniach ustalono:

  • Preferencje świń i drobiu w wyborze barw (simple choice test).

    Brojlery i tuczniki utrzymywano w pomieszczeniach, gdzie paszę umieszczono jednocześnie w czterech jednobarwnych tackach (drób) i automatach paszowych (świnie). Posiadały one barwy: białą, czerwoną, zieloną i niebieską. Każda z tacek i każdy z automatów podświetlony został z góry odpowiednim barwnym światłem o jednakowym natężeniu (15 lx – drób i 30 lx – świnie). Pasza dostępna była do woli. Ściany pomieszczeń pokryto białą farbą. Co 7 dni następowała losowa zmiana ustawień tacek i automatów. Preferencje barw ustalone zostały na podstawie frekwencji zwierząt i ptaków korzystających z paszy dostępnej w zadanych barwnych strefach odpasu.

  • Wpływ barwy otoczenia na uzyskiwane przez trzodę chlewną i drób wskaźniki behawioralno–produkcyjno–fizjologiczne w trakcie całości okresu odchowu.

    Drób i trzoda chlewna utrzymywano przez cały okres odchowu w czterech boksach o odmiennych barwach ścian: białej, czerwonej, zielonej i niebieskiej. Pasza umieszczona została w jednobarwnych tackach (drób) i automatach paszowych (świnie), odpowiadających barwie pomieszczeń. Każde z pomieszczeń oświetlone zostało światłem sztucznym o barwie odpowiadającej ścianom i jednakowym natężeniu (15 lx – drób i 30 lx – świnie). Pasza dostępna była do woli.

  • Wpływ światła białego na odbiór barw otoczenia przez drób i świnie.

    Trzoda chlewna i drób utrzymywano przez cały okres odchowu w czterech pomieszczeniach o odmiennych barwach ścian: białej, czerwonej, zielonej i niebieskiej. Pasze umieszczono w jednobarwnych tackach (drób) i automatach paszowych (świnie), odpowiadających barwie pomieszczeń. Każde z pomieszczeń oświetlono światłem sztucznym o barwie białej i jednakowym natężeniu (15 lx – drób i 30 lx – świnie). Pasza była dostępna do woli.

    W zadaniach wykorzystano trzy podstawowe barwy doświadczalne, odpowiadające maksymalnej absorpcji trzech rodzajów czopków, a mianowicie czerwoną, zieloną i niebieską. Jako kontrolna posłużyła barwa biała. Badania behawioralne obejmowały zarówno całodobowe obserwacje typów zachowań, jak i oznaczenia frekwencji wyboru barw. Wyniki produkcyjne odnosiły się zarówno do przyrostów masy ciała, jak i zużycia paszy, zdrowotności oraz upadków. Z parametrów fizjologicznych wybrano analizę morfologiczną krwi oraz poziom kortyzolu (świnie) lub kortykosteronu (drób).

Zrealizowane na drobiu doświadczenia nie wykazały wpływu barw na wyniki produkcyjne zarówno kurcząt brojlerów, jak i kur nieśnych. Natomiast jednoznacznie można stwierdzić, że barwa czerwona wpływa na obniżenie agresywności ptaków, pterofagii i kanibalizmu.

Przeprowadzone badania wykazały brak statystycznie istotnego oddziaływania barwnych bodźców na wyniki produkcyjne świń. Wyraźny wpływ barwy światła uwidocznił się natomiast w behawiorze zwierząt. Barwy ścian i oświetlenia: niebieska i zielona, wyraźnie zwiększały czas leżenia obniżając jednocześnie aktywność ruchową. Potwierdziły to statystycznie istotne niższe poziomy tętna, przy braku różnic w bazowych poziomach kortyzolu. Natomiast przy zastosowaniu barwy czerwonej otoczenia i wyposażenia, stwierdzono początkowo wzrost ruchliwości i agresywności świń, widoczny we wzroście bazowych poziomów kortyzolu i tętna, a w późniejszym okresie wydłużenie czasu leżenia i mniejszy udział zachowań agonistycznych. Najbardziej atrakcyjne okazały się być dla świń autokarmniki barw niebieskiej i czerwonej przy jednorodnym świetle białym. Nie stwierdzono jednak statystycznie istotnych różnic we frekwencji pobierania paszy z automatów barwy niebieskiej i zielonej. Najmniejszą frekwencję pobierania paszy stwierdzono dla barwy białej.

Temat 4127.1

"Wpływ ograniczonego dostępu do wody na wyniki odchowu kurcząt brojlerów"

Autorzy: Skomorucha, E. Herbut, E. Sosnówka-Czajka. R. Muchacka, J. Puchała, D. Fima

Opis

Celem badań była ocena wpływu przerw w dostępie do wody pitnej na produkcyjność i jakość mięsa kurcząt brojlerów oraz czy taka technologia odchowu mogłaby pomóc w ochronie środowiska naturalnego. Badania składały się z trzech doświadczeń: 1. „Wpływ ograniczonego dostępu do wody przez 16 h / dobę na wyniki odchowu i jakość mięsa kurcząt brojlerów”; 2. „Wpływ ograniczonego dostępu do wody przez 8 h / dobę na wyniki odchowu i jakość mięsa kurcząt brojlerów”; 3. „Reakcja kurcząt brojlerów na podanie roztworu izotonicznego po zastosowaniu ograniczonego dostępu do wody”.

Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, iż najbardziej racjonalnym ograniczeniem kurczętom brojlerom dostępu do wody pitnej wydaje się być ograniczenie 8 h/dobę, gdyż nie wpłynęło negatywnie na wyniki produkcyjne kurcząt brojlerów i poprawiło wskaźniki ekonomiczne odchowu. Ograniczenie dostępu do wody pitnej przez 8 h/dobę zmniejszyło również zawartość wilgoci w odchodach i w ściółce poprawiając tym samym mikroklimat w brojlerni poprzez obniżenie amoniaku w powietrzu brojlerni, co mogłoby pomóc w ochronie środowiska naturalnego.

Temat 4128.1

"Reakcja behawioralna, fizjologiczna i produkcyjna krów na zmianę systemu utrzymania i systemu doju"

Autorzy: A. Kaczor, M. Pietras, E. Malinowski, J. Paschma, A. Mandecki

Opis

Celem badań było określenie: reakcji behawioralnej, fizjologicznej i produkcyjnej krów w okresie adaptacyjnym do nowego systemu utrzymania i doju. Doświadczenie wykonano na 96 krowach rasy cb utrzymywanych w dwóch typach obór tj. najpierw w oborze uwięziowej (grupa kontrolna), a następnie w oborze wolnostanowiskowej boksowej (grupa doświadczalna). Przeprowadzone badania wykazały, że proces adaptacji krów do warunków hali udojowej typu „bok w bok”, przy uwzględnieniu czynności wchodzenia do hali i na stanowiska udojowe wynosił ok. 2 tygodni, natomiast proces adaptacji krów do wolnostanowiskowego systemu utrzymania przy uwzględnieniu aktywności ruchowej wynosił ok. 5 dni. Największy wzrost stężenia kortyzolu oraz liczby komórek somatycznych stwierdzono w okresie do 4 dnia okresu adaptacji, co wskazuje na bardzo wysokie obciążenie zwierząt stresem w tym okresie. W badanym 14-dniowym okresie adaptacji krów do nowych warunków utrzymania i doju, krowy nie osiągnęły poziomu produkcji mleka jaki był przed zmianą systemu. Przy uwzględnieniu omawianych wskaźników reakcji krów na zmianę systemu można wnioskować, że na przebieg i długość okresu adaptacji krów do nowego systemu utrzymania i doju większe znaczenie miało użytkowanie hali udojowej niż przebywanie krów w oborze wolnostanowiskowej.

Temat 4131.2

"Wpływ wieku stada rodzicielskiego oraz czasu zasiedlania wyniki odchowu gąsiąt"

Autorzy: J. Badowski, H. Bielińska, E. Herbut, E. Pakulska

Opis

Celem badań było porównanie jakości piskląt gęsich w zależności od wieku gęsi niosek, od których pochodzą jaja wylęgowe i ich ocena jako materiału biologicznego przeznaczonego do produkcji gęsi tuczonych oraz określenie wpływu czasu zasiedlenia wychowalni, a ściślej momentu rozpoczęcia pobierania wody i paszy przez gąsięta, na ich rozwój, zdrowotność i wyniki odchowu oraz tuczu.

Badania przeprowadzono w dwóch powtórzeniach, tj. w dwóch sezonach reprodukcyjnych 2006 i 2007 r. Materiał doświadczalny stanowiły pisklęta gęsi białych kołudzkich® rodu W11. W każdym roku badań wpływ czynnika wieku gęsi niosek został zbadany na pisklętach wylężonych z jaj pochodzących od gęsi niosek jednorocznych (w pierwszym okresie nieśności) i pisklętach od niosek dwuletnich, w obu stawkach piskląt po 50% samców 50% samic. Wpływ drugiego czynnika tj. czasu zasiedlenia wychowalni, oceniono każdego roku w trzech grupach doświadczalnych. Po wyjęciu z komory klujnikowej pisklęta zostały przydzielone do grup doświadczalnych. Przyjmując, że pisklęta wyjęte z komory klujnikowej są w wieku około jednej doby życia postnatalnego, gr. I – kontrolna zasiedliła wychowalnię w 24 godziny po wylęgu, gr. II – 48 i gr. III – po 72 godzinach od wylęgu. W wyniku badań stwierdzono, że termin zasiedlenia wychowalni pisklętami, a ściślej czas rozpoczęcia pobierania wody i paszy przez gąsięta białe kołudzkie®, który upływa od chwili wylęgu, ma wysoko istotny wpływ na masę ciała 17-tygodniowych gęsi tuczonych w technologii pozyskiwania „gęsi owsianej”. Największą masę ciała w 17. tygodniu życia uzyskują „gęsi owsiane” wstawione do wychowalni w 48 godzinie po wylęgu (tj. 24 godziny od ich wyjęcia z komory klujnikowej). Ponadto stwierdzono, że „gęsi owsiane” pochodzące od niosek dwuletnich, w porównaniu z gęsiami pochodzącymi od niosek jednorocznych, uzyskują w 17. tygodniu życia większą masę ciała.

Temat 4208.1

"Badania nad efektywnością produkcji żywca wołowego od krów mamek rasy simentalskiej i ras mięsnych w warunkach rolnictwa ekologicznego"

Autorzy: Z. Choroszy, A. Bilik, B. Choroszy, K. Węglarzy, A. Janik

Opis

Przeprowadzono badania, w których materiałem doświadczalnym były krowy mamki (22 krów simentalskich i 40 krów rasy Hereford) oraz ich potomstwo. Przyjęto w założeniach wczesno-wiosenny termin wycieleń tak, aby odchów cieląt odbywał się głównie na pastwisku.

Cielęta odsadzano od matek w wieku 7-9 miesięcy. Odsadzone jałówki przeznaczano głównie na remont stada, natomiast buhajki do dalszego opasu. Wyniki badań wykazały, że buhajki rasy Limousine i Simental charakteryzowały się wyższą wartością opasową i rzeźną w porównaniu z buhajkami rasy Hereford. Miały one również wyższą w musculusus thoracis zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 (m.in. C 20:5 n-3, C 22: 6 n-3 oraz C 18:3 n-3) oraz niższą kwasów tłuszczowych nasyconych C 14:0 i C 16:0. Buhajki rasy Hereford i Limousine miały wyższą niż zwierzęta rasy simentalskiej zawartość kwasów tłuszczowych MUFA oraz węższy i bardziej zbliżony do prawidłowego stosunek PUFA n-6/n-3. Badaniami objęto również 44 krowy rasy Limousine oraz ich potomstwo. Przeprowadzono doświadczenia żywieniowe na 36 buhajkach rasy Limousine w końcowym, trwającym 70 dni okresie opasania. Celem podjętych badań było określenie w jakim stopniu dawki pokarmowe zróżnicowane pod względem rodzaju skarmianej paszy objętościowej (kiszonka z kukurydzy, kiszonka z trawy łąkowej, zielonka pastwiskowa) i intensywność żywienia w końcowym okresie opasania buhajków wpłyną na cechy opasowe i rzeźne, skład chemiczny oraz składniki lipidowe mięsa. Z badań wynika, że bez względu na intensywność opasania, buhajki rasy Limousine żywione w końcowym okresie opasania dawkami pokarmowymi z udziałem zielonki pastwiskowej lub kiszonki z przewiędniętej trawy łąkowej, jako paszy podstawowej, miały wyższą zawartość w tłuszczu śródmięśniowym mięśnia najdłuższego grzbietu (MLD) wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 o właściwościach prozdrowotnych (PUFA n-3; w tym: EPA i DHA) oraz korzystniejszy stosunek PUFA n-6/n-3, niż zwierzęta żywione kiszonką z kukurydzy.

Uzyskane wyniki badań nad modyfikowaniem właściwości prozdrowotnych mięsa bydlęcego metodami żywieniowymi, dostarczyły nowych danych, odnośnie możliwości poprawy cech funkcjonalnych produkowanej wołowiny, poprzez zastosowanie dawek pokarmowych zróżnicowanych zarówno pod względem rodzaju skarmianej paszy objętościowej, jak i jej stosunku do paszy treściwej w końcowym okresie opasania buhajków.

Temat 4210.1

"Wpływ systemu i warunków utrzymania na układ immunologiczny kurcząt brojlerów"

Autorzy: E. Sosnówka-Czajka, E. Herbut, I. Skomorucha. R. Muchacka, K. Połtowicz, J. Puchała. D. Fima.

Opis

Celem niniejszych badań było określenie wpływu systemu odchowu, obsady, rodzaju ściółki i warunków mikroklimatycznych na sprawność układu immunologicznego, a poprzez to na wyniki produkcyjne kurcząt brojlerów. Omawiane doświadczenie składało się z trzech etapów, w których badano wpływ utrzymania klatkowego i ściołowego, różnych obsad (13, 15 i 17 szt./ m2), ściółki z trocin, słomy oraz słomy zmieszanej z torfem, a także obniżonej temperatury odchowu o 5oC i podwyższonej temperatury otoczenia także o 5oC, na rozwój układu immunologicznego kurcząt brojlerów. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że zastosowane w badaniach czynniki doświadczalne miały wpływ na wyniki produkcyjne kurcząt brojlerów. Sprawność układu immunologicznego uzależniona była od rodzaju zastosowanej ściółki, temperatury powietrza i w mniejszym stopniu od systemu utrzymania.

Temat 4318.1

"Utylizacja odchodów pochodzących od zwierząt futerkowych przy wykorzystaniu procesu kompostowania"

Autorzy: W. Krawczyk, J. Zając , P. Bielański

Opis

Celem realizowanego doświadczenia jest poprawa wartości nawozowej odchodów zwierząt futerkowych poddanych procesowi kompostowania z dodatkami organicznymi i mineralnymi oraz modyfikatorami (słoma, trociny i Biosan).

Ograniczenie potencjału biogennego pomiotu na drodze kompostowania w aspekcie zmienności jego składu ilościowego i jakościowego oraz emitowanych w trakcie procesu związków gazowych (amoniak, dwutlenek węgla, siarkowodór, tlenki azotu, metan), możliwe jest dzięki dodatkowi m.in. modyfikatorów takich jak Biosan, którego zadaniem jest ograniczenie uwalniania amoniaku z mieszanek.Określono kierunek przemian mikrobiologicznych zachodzących w kompostowanych mieszankach uzależnionych od aktywności mikroflory, a regulowanych czynnikami fizyko-chemicznymi tj. temperaturą, pH, wilgotnością. Przeprowadzone badania pozwolą na zweryfikowanie obecnie stosowanych metod kompostowania odchodów, przyczyniając się do skuteczniejszej ochrony środowiska naturalnego i racjonalnego agrotechnicznego wykorzystania tego rodzaju nawozów.

Temat 4418.1

"Określenie zależności pomiędzy ceną skupu a zmianami w pogłowiu zwierząt"

Autorzy: A. Szumiec, E. Sowula-Skrzyńska, A. Borecka, T. Novak

Opis

Malejący udział ceny skupu surowca w cenie detalicznej produktów pochodzenia zwierzęcego skutkował zmniejszającym się pogłowiem zwierząt. Stwierdzono (2004 r.) bardzo dużą korelację cen skupu mleka z cenami detalicznymi: mleka odtłuszczonego w proszku (współczynnik korelacji Pearsona 0,9493), oraz śmietany i śmietanki o zawartości 30% tł. (współczynnik korelacji Pearsona 0,9301). W roku 2005 rosnące ceny skupu mleka surowego kl. Ex powodowały wzrost cen detalicznych sera dojrzewającego Edamskiego (wsp. korelacji 0,9674). W roku 2006 brak związku cen skupu mleka surowego kl. Ex i cen detalicznych stwierdzono dla masła o zawartości 82% tłuszczu (współczynnik korelacji -0,8961) oraz dla mleka odtłuszczonego w proszku (współczynnik korelacji -0,7730). W roku 2007 nie wykazano silnych dodatnich ani ujemnych korelacji pomiędzy ceną skupu surowca a ceną detaliczną produktów. W 2005 roku podobnie jak dla mleka kl. Ex silnie skorelowane były ceny skupu mleka kl. I z cenami detalicznymi sera dojrzewającego Edamskiego (współczynnik korelacji 0,9561) oraz twarogu o zaw. 40% tłuszczu (współczynnik korelacji 0,8537). Analizując zależności cen skupu żywca wieprzowego w kl. EUROP od cen detalicznych produktów i wyrębów wieprzowych stwierdzono, że w roku 2004 wzrost cen skupu surowca przekładał się na wzrost cen detalicznych wszystkich badanych produktów. W 2005 roku dużą zależność cen detalicznych wykazano tylko dla schabu środkowego z kością (z ceną skupu żywca wieprzowego kl. E), szynki gotowanej (z ceną skupu żywca wieprzowego kl. U). W 2006 roku zmiany cen skupu żywca wieprzowego w kl. EUROP powodowały zmiany cen schabu środkowego z kością oraz szynki gotowanej, natomiast w roku 2007 wzrost cen skupu żywca we wszystkich klasach powodował wzrost cen detalicznych wszystkich produktów i wyrębów wieprzowych. Poddając analizie korelacyjnej produkty i wyręby wołowe stwierdzono, że w 2004 roku wzrost cen skupu żywca wołowego przekładał się na wzrost cen detalicznych wszystkich produktów z wyjątkiem ćwierci wołowych przednich. Żadnych związków nie stwierdzono w roku 2005 i w roku 2007, natomiast w roku 2006 wzrost cen skupu żywca wołowego powodował wzrost cen detalicznych rostbefu z kością.

Temat 4419.5

"Efektywność różnych form integracji poziomej producentów trzody chlewnej"

Autorzy: S. Okularczyk, A. Borecka

Opis

Celem badań było ukazanie ekonomicznych, organizacyjnych i rynkowych korzyści płynących z integracji poziomej producentów trzody chlewnej. Do badań zostały wytypowane gospodarstwa prowadzące specjalistyczną produkcje świń, które były zrzeszone w grupach. Przeprowadzono analizę efektywności ekonomicznej i rynkowej tych gospodarstw oraz porównano ją z gospodarstwami działającymi w pojedynkę. Zakres czasowy badań lata obejmował lata 2003-2005.

Osiem spośród dziesięciu grup powstało z inicjatywy samych zainteresowanych. Nadrzędnym celem, dla którego zostały powołane badane grupy, była wspólna organizacja sprzedaży trzody chlewnej oraz dostosowania wielkości produkcji do wymagań rynku. Cztery z analizowanych grup producenckich funkcjonowały w oparciu o ustawę o grupach producenckich (były wpisane do rejestru grup), pozostałe 6 nie uzyskiwało profitów przysługujących z tego tytułu (nie były wpisane do rejestru). Grupy poddane analizie prezentowały szeroki wachlarz form organizacyjno prawnych (3 zrzeszenia branżowe, 2 spółdzielnie, 2 spółki z o.o., 3 stowarzyszenia).

Badane grupy producenckie skupiały od 28 do 402 członków. Średnia powierzchnia gospodarstwa zrzeszonego wynosiła 16,49 ha i wahała się od 8,9 ha do 25,2 ha. Skala sprzedaży tuczników poprzez grupy wahała się od 4 800 do 25 000 sztuk w latach 2003-2005.

Wszystkie grupy producenckie miały podpisane umowy kontraktacyjne z zakładami przetwórczymi. Ponadto grupy otrzymywały dopłaty od zakładu przetwórczego z tytułu ciągłości umowy oraz stabilności dostaw tuczników, które wynosiły od 3 do 8 gr. za kg wagi żywej w poszczególnych latach analizy. Dodatkowo mogli oni również skorzystać z doradztwa z zakresu żywienia trzody chlewnej, a także w ramach współpracy zbilansować dawki pokarmowe dla poszczególnych grup produkcyjnych. Upusty cenowe z tytułu hurtowego zakupu środków do produkcji wahały się od 3% do 9% w poszczególnych grupach. Również pozytywnym aspektem integracji był odroczony termin płatności przy zakupie, wynoszący średnio 28 dni oraz stosunkowo krótki termin płatności za dostarczony żywiec, wynoszący średnio 14 dni. Dodatkowo wszystkie grupy były objęte darmowym transportem zakupionych pasz, nawozów, środków ochrony roślin itp.

Przeciętna roczna wielkość produkcji w analizowanych gospodarstwach wynosiła 485 sztuk. Przeciętny przyrost dzienny tucznika wyniósł 738 g, Przeciętne zużycie paszy w analizowanych grupach gospodarstw wyniósł 3,06 kg. Średnia waga żywa tucznika odstawianego108,4 kg. Średni koszt produkcji 1 kg tucznika wyniósł 3,12 zł.

Gospodarstwa zrzeszone w poszczególnych grupach uzyskały bardzo dobre wyniki mięsności w porównaniu ze średnią krajową. Średnia mięsność tuczników waha się od 51,5% do 54,2%.

Do poprawy wyników mięsności mobilizował rolników efekt finansowy, jakim była dopłata za każdy procent mięsności wynosząca średnio od 4 do 7 gr. za kilogram (w zależności od roku). Gospodarstwa zrzeszone w grupie producenckiej uzyskały ok. 8-14% wyższy dochód rolniczy niż gospodarstwa niezintegrowane.

Temat 4420.1

"Analiza czynników kształtujących opłacalność produkcji mleka"

Autorzy: E. Sowula-Skrzyńska, A. Borecka, T. Novak, A. Szumiec

Opis

Celem badań było ustalenie, które czynniki mają największy wpływ na wielkość dochodu rolniczego, jakie uwarunkowania determinują koszty oraz w jakim stopniu wydajność i reprodukcyjność zwierząt wpływa na przychodowość i rentowność ich chowu. Badania prowadzono w latach 2005-2007. Gospodarstwa, z których pozyskiwano informacje położone były w Polsce południowej. Dane gromadzono w 58 gospodarstwach produkujących mleko. Materiał źródłowy otrzymywano z gospodarstw wielkostadnych produkujących mleko; rolników indywidualnych (gospodarstw rodzinnych) oraz z zasobów IZ - PIB (np. ZD IZ Odrzechowa k/Rymanowa Sp. z o.o., ZD IZ Chorzelów Sp. z o.o.). Wytypowane gospodar-stwa zostały przypisane do 5 grup: gr. I – do 10 szt.; gr. II – od 11 do 20 szt.; gr. III od 21 do 30 szt.; gr. IV od 31 do 50; gr. V powyżej 50 szt. krów w stadzie. Do gromadzenia danych opracowano kwestionariusz, w którym bezpośrednio u rolników odnotowywano dane dotyczące warunków organizacyjno-produkcyjno-ekonomicznych.

Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że specjalistyczną produkcję mleka nie cechuje zmienność rasowa, a główna uwaga skupia się na wynikach produkcyjnych i ekonomicznych. Producenci mleka doskonalą użytkowość, a tym samym poprawiają opłacalność produkcji zwierząt poprzez wybór i rozmnażanie najlepszych zwierząt. Ustalono, iż dopłaty i subwencje, podobnie jak ceny wprost wpływają na wielkość przychodów gospodarstwa rolniczego i w sposób bezpośredni kształtują dochody rolnicze. Ich udział przychodach gospodarstwach jest wysoki i wynosi od 11,12% do 24,94%. Strukturę produkcji towarowej mleka charakteryzował 80% udział sprzedaży mleka, a najwyższe przychody uzyskiwali rolnicy produkujący na dużą skalę, choć czynnikiem decydującym nie była tu ilość wyprodukowanego mleka ani liczebność stada podstawowego lecz wielkość sprzedaży produktów roślinnych.

Analizując dane stwierdzono, że w badanych gospodarstwach, wraz ze wzrostem skali produkcji maleje w żywieniu krów udział pasz własnych, a tym samym rosną koszty pasz w przeliczeniu na litr mleka. Podsumowując wyliczono średnią liczbę krów wynoszącą około 25 szt., która pozwala wypracować dochód porównywalny z dochodem uzyskiwanym z pracy poza rolnictwem.

Temat 4421.1

"Trendy rozwoju produkcji drobiarskiej w świetle aktualnych uwarunkowań prawno-ekonomicznych"

Autorzy: J. Krawczyk, K. Cywa-Benko, K. Połtowicz, J. Calik, M. Słonecki, Z. Kędzior, W. Sobusiak, M. Moszczyńska, D. Fima, M. Cetnarowicz

Opis

Celem badań było określenie trendów rozwoju produkcji drobiarskiej w świetle aktualnych uwarunkowań prawno-ekonomicznych.

Cel ten realizowano poprzez wyznaczone trzy główne zadania:

  • Analizę rynku drobiarskiego w pierwszych latach po integracji z Unią Europejską.

  • Analizę efektywności ekonomicznej kur mięsnych i kurcząt brojlerów różnych odmian, w zależności od warunków utrzymania i sytuacji rynkowej.

  • Badania nad wpływem systemu utrzymania kur nieśnych (klatka, ściółka, wybieg) na ich dobrostan oraz opłacalność produkcji jaj spożywczych.

Z badań wynika, że w najbliższych latach tempo rozwoju krajowej produkcji mięsa drobiowego uzależnione będzie od możliwości eksportu, bowiem spożycie krajowe jest zbliżone do średniego poziomu w UE i w najbliższych latach tempo jego wzrostu zmniejszy się. Tempo wzrostu produkcji jaj spożywczych zależeć będzie od wzrostu krajowego popytu, bowiem barierą rozwoju handlu zagranicznego na rozszerzonym rynku Wspólnoty jest konieczność sprostania konkurencji taniego importu jaj z krajów Ameryki Pd. i Azji. Z analizy wyników fermy kur mięsnych wynika, że opłacalność chowu kur mięsnych jest niepewna. Zapobiec temu można tylko poprzez działania w skali makroekonomicznej i dokładniejsze określenie popytu na mięso drobiowe i działania promujące jego konsumpcję. Zakłady ubojowe wykorzystują rozproszony rynek producentów i bywa, że zawierane umowy kontraktacyjne są dla tych ostatnich niekorzystne. W badaniach nad systemami utrzymania kur nieśnych, zanotowano poprawę dobrostanu niosek użytkowanych z dostępem do zielonych wybiegów (lepsza produkcyjność i zdrowotność). Determinantami ograniczającymi swobodne korzystanie z wybiegów były warunki pogodowe i długi okres adaptacji kur do zastosowanego systemu utrzymania. W związku z tym sugeruje się udostępnianie kurom zielonych wybiegów na 2-3 tygodnie przed rozpoczęciem nieśności. Porównując 3 systemy utrzymania niosek i przyjmując jako kryterium dobrostanu kur, ich produkcyjność i liczbę padnięć, najlepszym systemem były baterie klatek wzbogaconych. Wśród kur utrzymywanych w klatkach tradycyjnych, o większej obsadzie na 1 m2 pp, stwierdzono większe upadki, natomiast wśród niosek przebywających na ściółce występował kanibalizm, co wpłynęło na obniżenie produkcyjności.

Temat 5104.5

"Wpływ tempa wzrostu na właściwości fizykochemiczne mięsa i budowę histologiczną tkanki mięśniowej świń różnych ras"

Autorzy: B. Orzechowska, M. Różycki, W. Migdał, D. Wojtysiak, M. Tyra, A. Mucha

Opis

Badania miały na celu ustalenie związków pomiędzy tempem wzrostu a cechami fizykochemicznymi mięsa oraz między budową histologiczną tkanki mięśniowej a jakością mięsa z uwzględnieniem różnego tempa wzrostu. Materiał do badań stanowiło 300 loszek rasy wbp, pbz i Petrain ocenianych w stacji kontroli IZ - PIB ZD Pawłowice. Zwierzęta utrzymywano w indywidualnych kojcach i żywiono ad libitum mieszankami treściwymi. W przedziale wagowym masy ciała od 25 – 80 kg otrzymywały mieszankę I (zawierającą 13,5 MJ i 13,9% białka strawnego), a w przedziale od 80 – 100 kg mieszankę II (zawierającą 13,0 MJ i 12,8% białka strawnego). Po osiągnięciu przez nie 100 kg masy ciała, przeprowadzono ubój i dysekcję prawych półtusz zgodnie z metodyką SKURTCh. Ocenę histologiczną tkanki mięśniowej oraz ocenę fizykochemiczną mięsa określano po uboju na mięśniu najdłuższym grzbietu. U wszystkich zwierząt przeprowadzono identyfikację genotypów locus RYR1. Na podstawie wielkości przyrostów dziennych zwierzęta podzielono na 2 grupy: o wysokich przyrostach (powyżej 850 g) i o niskich przyrostach (poniżej 849 g). Wykazano, że zwierzęta o wolniejszym tempie wzrostu tj. o niższych przyrostach dziennych były starsze w dniu uboju o ok. 20 dni od loszek o wysokich przyrostach dziennych masy ciała. Równocześnie dłuższy okres tuczu do 100 kg m.c., spowodował istotnie wyższe zużycie paszy na 1 kg przyrostu. Wyniki oceny poubojowej zwierząt wykazały istotny związek pomiędzy wielkością dziennego pobrania paszy a jakością tuszy. Stwierdzono mniejsze otłuszczenie i większe umięśnienie u zwierząt pobierających dziennie mniejszą ilość paszy. Wskazuje to, że zwierzęta tej grupy przyrostowej lepiej wykorzystywały białko z paszy na odłożenie białka w ciele i tym samym wykazały się większą zdolnością produkcji mięsa. Nie stwierdzono istotnego wpływu tempa wzrostu na cechy fizykochemiczne mięsa. W przypadku parametrów mikrostruktury m. longissimus lumborum w rasie wbp stwierdzono wpływ genotypu RYR1 na udział procentowy poszczególnych włókien mięśniowych. Osobniki homozygotyczne (NN) charakteryzowały się statystycznie większym udziałem włókien mięśniowych typu IIB i mniejszym udziałem pozostałych typów włókien (I, IIA), w porównaniu z tucznikami heterozygotycznymi (Nn). W rasie pbz nie stwierdzono tego wpływu. W obu rasach genotyp RYR1 nie miał istotnego wpływu na wielkość włókien mięśniowych.

Temat 5105.1

"Poprawa jakości okrywy włosowej poprzez krzyżowanie norek różnych typów"

Autorzy: P. Bielański, M. Piórkowska, A. Zoń, J. Fijał

Opis

Ze względu na wysokie wymagania środowiskowe i żywieniowe, hodowla norek do niedawna nie rozwijała się na szerszą skalę. W ciągu ostatnich kilku lat wzrosło zainteresowanie tym gatunkiem mięsożernych zwierząt futerkowych. Spowodowane to było między innymi dużym spadkiem cen na skóry lisie, przy równocześnie obserwowanych stabilnym popycie i cenach na skóry norcze.

W polskich fermach zwierząt futerkowych jedną z liczniejszych populacji są norki standard typu scanblack. Zwierzęta te przy stosunkowo wysokiej masie ciała posiadają niekorzystnie wydłużony włos pokrywowy. Drugim typem norki standard są zwierzęta typu amerykańskiego. Są one mniejsze, ale posiadają pożądany skrócony włos pokrywowy.

Celem badań było określenie efektu kojarzeń norek o różnym typie okrywy włosowej i jego wpływu na wskaźniki użytkowości rozpłodowej, wzrost młodych i jakość okrywy włosowej. Przeprowadzone zostały badania futrzarskie na skórach surowych i wyprawionych.

W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono między innymi, że skóry norek otrzymanych po krzyżowaniu zwierząt z samcami amerykańskimi odznaczały się wyższą masą skóry surowej i wyprawionej oraz ich długością oraz, że skóry uzyskane w wyniku krzyżowania zwierząt z samcami scanblack charakteryzowały się większą powierzchnią oraz lekkością skóry; większe zróżnicowanie parametrów fizycznych miedzy grupami stwierdzona w przypadku skór surowych.

Temat 5110.1

"Wpływ użyźniania stawów obornikiem na reakcję immunologiczną karpi, wyniki produkcyjne i jakość mięsa"

Autorzy: M. Ligaszewski, K. Węglarzy, A. Pilarczyk, J. Fima, M. Bereza

Opis

Przeprowadzono badania wpływu różnych poziomów użyźniania kroczkowych i towarowych stawów karpiowych obornikiem bydlęcym i owczym na obecność pokarmu naturalnego karpia w stawach, wyniki gospodarki stawowej, oraz niektóre elementy składu chemicznego mięsa i obraz krwi karpia. Stwierdzono, że w stawach użyźnianych większymi dawkami obornika (150 q/ha/rok) można oczekiwać lepszych wyników hodowlanych karpia, niż użyźnianych niższymi dawkami (75 q/ha/rok), a użyźnianie stawów obornikiem bydlęcym daje lepsze efekty produkcyjne, niż nawożenie takimi samymi dawkami obornika owczego.

W profilu wyższych kwasów tłuszczowych, proporcja PUFA-6 do PUFA-3 w mięsie karpi 2-letnich zależała od odpowiednich proporcji tych frakcji w zooplanktonie i była bardzo korzystna dla konsumenta, gdyż wynosiła w końcu sezonu hodowlanego średnio od 1,55 do 2,40. W stawach użyźnianych obornikiem, wyższa niż w stawach kontrolnych akumulacja witaminy E w mięsie karpi spowodowana była zwiększonym spożyciem zwierząt bezkręgowych. Spośród ośmiu badanych frakcji nienasyconych kwasów tłuszczowych w profilu WKT mięsa karpia w 2-gim roku życia jedynie udział frakcji PUFA-3, EPA, PUFA-6 i PUFA zależał od wzrostu udziału tych frakcji w profilu WKT zooplanktonu. Udziały frakcji DHA i MUFA były zależne tylko od temperatury wody, przy czym udział pierwszej frakcji malał ze wzrostem temperatury, podczas gdy udział drugiej frakcji rósł. Zmiany proporcji PUFA-6/3 oraz udziału sumy nienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA + MUFA) w profilu WKT miały charakter sezonowy; wartości te zawsze były większe w jesieni, niż na wiosnę. Udział PUFA-3, EPA, DHA, sumy PUFA, a także na ogół suma PUFA + MUFA był wyższy, bardzo często w sposób statystycznie istotny w mięsie kroczków, niż w mięsie karpia handlowego. W stawach kroczkowych, w składzie taksonomicznym zooplanktonu stwierdzono średnio wyższy procent Cladocera, niż Copepoda, a w stawach towarowych odwrotnie, co może oznaczać intensywniejsze wyjadanie przez kroczka drobno-rozmiarowych składników zooplanktonu, tj. Copepoda. Stwierdzono zależności statystyczne istotne i na granicy istotności pomiędzy niektórymi parametrami krwi, w tym czynnikami odpornościowymi (gammaglobuliny, leukogram), a zawartością glukozamin w zooplanktonie i treści pokarmowej karpi. Wyniki badań można będzie wykorzystać do prac nad poprawą wyników produkcyjnych, dobrostanu karpia oraz jakości jego mięsa.

Temat 5111.5

"Opracowanie genetycznych i biologicznych podstaw pozyskiwania gęsiego mięsa o cennych walorach kulinarnych i bezpiecznego dla zdrowia konsumenta"

Autorzy: S. Wężyk, H. Bielińska, K. Cywa-Benko, T. Szwaczkowski, K. Połtowicz, J. Krawczyk, J. Badowski, A. Radko

Opis

W badaniach wykorzystano techniki genetyki molekularnej i populacyjnej, procedury oceny jakości i składu chemicznego mięsa i tłuszczu oraz zastosowano analizę ekonomiczną uzyskanych wyników. W latach 2004 - 2007 zrealizowano w ramach projektu 5 zadań badawczych:

  1. Ocenę struktury genetycznej 2 rodów gęsi (W11 i W33) oraz ich potomstwa mieszańców (W31) przeprowadzono metodami genetyki molekularnej na podstawie 3 mikrosate-litarnych loci DNA: Hhiu3, LEI163 i LEI170. Wyizolowany DNA amplifikowano metodą PCR. W badanym materiale, w 3 loci mikrosatelitów DNA, wykryto 7 alleli, których liczba w zależności od locus wahała się od 2 do 3 przy jednakowej liczbie alleli w poszczególnych loci, w badanych grupach genetycznych gęsi. Zidentyfikowane allele występowały z różną częstością, na podstawie której, wyliczono stopień heterozygo-tyczności (HTZ), indeks stopnia polimorfizmu (PIC) oraz genetyczny dystans między rodami W11 i W33. Najwyższy poziom HTZ był w grupie mieszańców W31, a najniższy w rodzie W11. Uzyskane wyniki sugerują, że prowadzona w rodzie W11 selekcja na cechy nieśne doprowadziła do ograniczenia częstości występowania niektórych alleli i zmniejszenia heterozygotyczności w badanych loci. Najwyższy i potwierdzony dla wszystkich loci stopień HTZ u mieszańców W31, może także wynikać z większej, niż w innych grupach genetycznych liczby przebadanych osobników. Stwierdzone, szczególnie w rodzie W11, niskie wartości HTZ mogą również oznaczać, że osobniki, były ze sobą silnie spokrewnione.

  2. Ocenę wartości hodowlanej i użytkowej rodów gęsi W11i W33 przeprowadzono na podstawie wyników indywidualnej kontroli użytkowości gęsiorów i gęsi (2-6 pokoleń), stosując analizę wariancji w układzie hierarchicznym oraz liniowy model zwierzęcia (BLUP). Oszacowane tymi metodami wartości parametrów genetycznych (h2,rG) cech objętych selekcją, nie różniły się zasadniczo, wskazując jednocześnie na możliwość dalszego, genetycznego doskonalenia obu rodów.

  3. Ocena wartości użytkowej, parametrów zoometrycznych i cech jakości mięsa mieszańców W31 gęsi białych kołudzkich® wskazuje, że oba rody wyróżniają się bardzo dobrymi wynikami produkcyjnymi oraz reprodukcyjnymi. Ze względu na pożądany tkankowy skład tuszki oraz znaczący w niej udział wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, mięso gęsi Białych Kołudzkich®, wyróżnia się znakomitą wartością kulinarną i dietetyczną.

  4. Analiza ekonomicznej i technicznej efektywności polskiej, ekologicznej technologii pozyskiwania wysokiej jakości mięsa gęsiego, bezpiecznego dla zdrowia konsumenta i odpowiadającego standardom eksportowym wykazała, że chów ekologiczny gęsi przynosi większe straty niż chów gęsiorów. Straty wynikały z wysokich kosztów produkcji, przy jednakowej cenie skupu żywca dla obu płci, bez względu na system utrzymania. Analiza ekonomiczna wykazała, że cena skupu gęsi utrzymywanych w chowie ekologicznym, pokrywająca wzrost jego kosztów bezpośrednich, winna być wyższa o 50-70% od ceny standardowych gęsi „owsianych”, tuczonych metodą tradycyjną.

  5. Opracowana w wyniku przeprowadzonych badań „polska kompleksowa technologia pozyskiwania markowego gęsiego mięsa, przeznaczonego głównie na eksport, obejmująca odchów i różne systemy chowu gęsi z uwzględnieniem wysokiego dobrostanu ptaków, warunków utrzymania w chowie stabulacyjnym, wybiegowym i pastwiskowym, żywienia, jakości pasz, surowców i dodatków paszowych (zioła), zapewnia uzyskanie „młodej polskiej gęsi żywionej polskimi paszami wzbogaconymi polskimi ziołami”.

Temat 5114.2

"Jakość odżywcza i mikrobiologiczna produktów z mleka owczego"

Autorzy: T. Pakulski, B. Borys, E. Pakulska

Opis

Podjęte badania miały na celu określenie wartości odżywczej i jakości higienicznej 5 rodzaju serów produkowanych z mleka owczego. Oceną objęto sery: twarogowy (Tw), pomazankowy (Pm), solankowy (Ov), parzony - wędzony (Wdz) i półtwardy (Pt). Badane sery produkowano z mleka: merynosa odmiany barwnej w okresie luty - kwiecień i plenno-mlecznej owcy kołudzkiej w okresie maj - wrzesień. W drugim roku badań oceniano wpływ czasu przechowywania na jakość higieniczną serów dla trzech kolejnych okresów magazynowania (produkt a - „świeży”, b - „dojrzały” i c - „przeterminowany”). Zawartość s.m., białka i tłuszczu w serach wynosiła odpowiednio Tw – 45,0, 15,0 i 19; Pm – 51,0, 17,1 i 21,5; Ov – 45,2, 13,0 i 20,1; Wdz – 51,7, 25,9 i 10,1; Pt – 56,3, 21,4 i 23,0%. Sery miały wartość energetyczną wynoszącą odpowiednio – 1103, 1206, 1074, 964 i 1344 kJ. Zawartość Ca, K, P i Na wynosiła odpowiednio dla: Tw – 6,6, 1,2, 4,3 i 4,9; Pm – 6,6, 1,4, 4,5 i 14,5; Ov – 5,0, 1,3, 3,9 i 18,7; Wdz – 11,2, 0,9, 7,2 i 11,0; Pt – 8,7, 1,2, 5,8 i 9,3 g/kg masy sera. Poziom witamin A i E wynosił odpowiednio w Tw – 2,04 i 3,0; Pm – 2,08 i 3,48; Ov – 2,24 i 3,15; Wdz – 1,73 i 2,66; w Pt – 2,61 i 3,79 mcg/g. Ogólnie sery z mleka merynosów zawierały mniej suchej masy i białka, potasu oraz witamin A i E, a więcej Ca oraz przy ich produkcji uzyskiwano wyższą wydajność masy sera niż w przypadku owcy kołudzkiej. Nie stwierdzono różnic między serami w zawartości w ich tłuszczu: cholesterolu, SKL, kwasów PUFA. Ser twarogowy zawierał więcej kwasów SFA i OFA, a mniej MUFA i miał mniej korzystny stosunek: UFA/SFA, DFA/OFA i MUFA/SFA w stosunku do pozostałych. W sumie najwyższą wartością odżywczą charakteryzował się ser półtwardy, pośrednią pomazankowy, niższą twarogowy i solankowy, najniższą z masy parzonej - wędzonej. W tłuszczu serów z mleka merynosów była wyższa zawartość kwasów nasyconych krótkołańcuchowych, C12:0, C18:2, C18:3, PUFA i Ώ-6 oraz DFA, a mniejsza - C16:0, C18:0 i MUFA oraz OFA, a ponadto były korzystniejsze wzajemne stosunki kwasów: DFA/OFA, PUFA/SFA, Ώ –6/Ώ-3, PUFA/MUFA i MUFA/SFA. Badane sery były wolne od Salmonella i Listeria monocytogenes, występowanie w serach bakterii z grupy coli, gronkowców koagulazo - dodatnich oraz drożdży i pleśni nie przekraczało dopuszczalnych norm. Sery: Pt, Pm i Wdz w trakcie przechowywania włącznie z okresem „c” nie traciły przydatności do spożycia, dla sera Ov był optymalny okres „b” a część prób Tw ulegała zepsuciu w tym czasie.

Temat 5115.1

"Badanie jakości mięsa gęsi krajowych odmian regionalnych"

Autorzy: J. Książkiewicz, G. Szukalski

Opis

Badania miały na celu ocenę bioróżnorodności gęsi krajowych odmian regionalnych pod względem cech użytkowych i jakościowych mięsa. Ocena przeprowadzana w 17. i 24. tygodniu życia obejmowała oznaczenia masy i wybranych wymiarów ciała, a poubojowo oceniono skład tkankowy tuszek i podstawową analizę składu chemicznego mięsa, która objęła również oznaczenie zawartości cholesterolu i profilu kwasów tłuszczowych oraz takie cechy jakościowe mięsa jak pH i barwa.

Temat 5116.1

"Rozmieszczenie tłuszczu śródmięśniowego oraz marmurkowatości w mięśniu najdłuższym grzbietu świń"

Autorzy: R. Eckert, M. Różycki B. Orzechowska, M. Szyndler-Nędza

Opis

Celem pracy była ocena rozkładu poziomu tłuszczu śródmięśniowego, marmurkowatości oraz profilu kwasów tłuszczowych w m.l.d., jako parametrów określających walory jakościowe mięsa wieprzowego. Wyniki badań wskazały na potrzebę zmiany miejsca pobierania optymalnej lokalizacji próby m.l.d. Pozwoli to na bardziej obiektywną ocenę jakościową całego mięśnia pod względem tych cech, na które coraz częściej zwracają uwagę odbiorcy surowca rzeźnego.

Temat 5117.1

"Ocena sensoryczna, skład chemiczny i profile kwasów tłuszczowych serów i mleka pozyskanego od owiec górskich w zależności od systemu żywienia"

Autorzy: A. Drożdż, P. Paraponiak ,W. Malanek

Opis

Wykonano analizy chemiczne oraz profile kwasów tłuszczowych mleka, bundzu, żentycy i serwatki wytworzonych z mleka pozyskanego od owiec utrzymywanych w alkierzu i na pastwisku. Zarówno w alkierzu, jak i na pastwisku zawartość suchej masy i tłuszczu wzrasta w ciągu sezonu, a białka, laktozy i suchej masy beztłuszczowej utrzymuje się na względnie stałym poziomie. Zawartość tłuszczu, białka oraz suchej masy w mleku owiec żywionych w owczarni była wyższa, w porównaniu z mlekiem od owiec żywionych młodą zielonką na pastwisku. Zawartość suchej masy w serach wyprodukowanych z obu gatunków mleka nie różniła się. Wystąpiły natomiast wyraźne różnice w zawartości białka i tłuszczu w tych serach. Sery z mleka „alkierzowego” zawierały więcej o 5% tłuszczu, natomiast mniej o 4% białka. Średnio w ciągu sezonu żentyca i serwatka z mleka „alkierzowego” w obu sezonach zawierała więcej suchej masy oraz więcej tłuszczu i białka. Analiza profilu kwasów tłuszczowych dowodzi, że zarówno w mleku, jak i w serach pochodzących z surowca wytworzonego na pastwisku oraz w żentycy stwierdzono więcej kwasów nienasyconych w produktach pochodzących z pastwiska, a zawartość SKL jest od 2 do 4 razy wyższa.

Analizy sensoryczne wykazały zdecydowanie wyższe walory pod wieloma względami sera wykonanego z mleka uzyskiwanego na pastwisku. Uznano, że sery „pastwiskowe” miały bielszy kolor, mniejsze oczkowanie, słodki, czysty smak i były pozbawione, często charakteryzującego owcze wyroby mleczne, zapachu owczarni.

Temat 5118.2

"Ocena przydatności mleka owiec do wytwarzania serów podpuszczkowych, uzyskiwanych z kazeiny oraz ze wszystkich białek mleka"

Autorzy: E. Pakulska, T. Pakulski, K. Korman

Opis

Celem badań było wykorzystanie mleka owiec merynos barwny i owca mleczno-plenna z 37,5% dolewu krwi owcy wschodniofryzyjskiej do produkcji serów podpuszczkowych nowego typu (dojrzewającego, ze wszystkich białek mleka - WBM i nie dojrzewającego z masy parzonej typu mozzarela - Ow).

W ramach badań podjęto próbę opracowania technologii produkcji serów Ow i WBM oraz przeprowadzono ocenę jakości i trwałości tych serów. Mleko merynosa barwnego zarówno w 1 jak i 2 etapie badań, w porównaniu z mlekiem owcy mleczno-plennej z 37,5% dolewem krwi owcy wschodniofryzyjskiej, zawierało więcej suchej masy – odp. 19,9 i 20,3 oraz 17,6 i 17,2%; białka – odp. 5,9 i 6,6 oraz 5,5 i 5,5%; tłuszczu – odp. 9,2 i 8,3 oraz 6,9 i 6,5%; Ca – odp. 2,5 i 2,3 oraz 2,1 i 2,0%; P – odp. 1,8 i 1,6 oraz 1,6 i 1,5% i charakteryzowało się korzystniejszym stosunkiem Ca:P (odp. 1,349 i 1,420 oraz 1,284 i 1,321). Mleko owcy mleczno-plennej z 37,5% dolewem krwi owcy wschodniofryzyjskiej, w porównaniu z mlekiem merynosów barwnych zawierało więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych w tym CLA i charakteryzowało się lepszym stosunkiem kwasów tłuszczowych nienasyconych do nasyconych. Natomiast mleko merynosów barwnych zawierało więcej kwasów Ω6 i Ω3. Sery z obu etapów badań zawierały s.m., białka oraz tłuszczu odpowiednio: Ow – 57,4 i 53,2; 22,2 i 23,5 oraz 22,0 i 19,6%; WBM – 51,8 i 56,3; 21,1 i 25,2 oraz 20,3 i 21,2%; Pt – 54,5 i 54,3; 20,7 i 22,5 oraz 20,7 i 23,1%. Ich wartość energetyczna wynosiła; Ow – 1349 i 1103; WBM – 1204 i 1314; Pt – 1283 i 1315kJ. Zawartość Ca i P oraz stosunek Ca:P w serach wynosiły odpowiednio: Ow – 10,1 i 7,6; 6,5 i 5,0% oraz 1,562 i 1,518: WBM – 8,4 i 7,3; 5,4 i 4,5% oraz 1,521 i 1,627; Pt – 8,2 i 7,5; 5,5 i 4,9% oraz 1,509 i 1,582. Podobnie jak mleko, również sery z mleka owiec mleczno-plennych z 37,5% dolewem krwi owcy wschodniofryzyjskiej charakteryzowały się większym udziałem nienasyconych kwasów tłuszczowych i CLA ale też większą niż w serach z mleka merynosów barwnych zawartością cholesterolu, a sery z mleka merynosów barwnych – większym udziałem kwasów Ω6 i Ω3. Ocena jakości mikrobiologicznej wykazała, że badane sery charakteryzowały się dobrą jakością higieniczną – szczególnie ser WBM. Sery z mleka merynosów barwnych zawierały mniej bakterii koagulazo-dodatnich niż z mleka owiec mleczno-plennych z 37,5% dolewem krwi owcy wschodniofryzyjskiej. Badania przechowalnicze wykazały, że sery nawet po przeterminowaniu nie wykazywały oznak zepsucia.

Temat 5213.1

"Wpływ nienasyconych kwasów tłuszczowych na efekty oddziaływania bakterii probiotycznych kurcząt brojlerów"

Autorzy: M. Pietras, T. Barowicz, B. Brzóska, Z. Hycka, A. Grzesiak

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie wpływu nienasyconych kwasów tłuszczowych i bakterii probiotycznych na wyniki odchowu kurcząt brojlerów i jakość mięsa. Wykonano dwa doświadczenia na łącznej liczbie 1200 kurcząt brojlerów, odchowywanych do wieku 49 dni ze stałym dostępem do paszy i wody. W doświadczeniu I kurczęta przydzielono losowo do 6 grup. Ptaki żywiono mieszankami paszowymi zawierających w swoim składzie 3% oleju lnianego jako źródła kwasu linolenowego lub 3% oleju słonecznikowego jako źródła kwasu linolowego. Kurczęta grup kontroli pozytywnej otrzymywały mieszanki zawierającymi avilamycynę. Grupy kontroli negatywnej żywiono mieszankami bez antybiotyku. W grupach doświadczalnych kurczęta żywione mieszankami bez antybiotyku inokulowano per oss zawiesiną bakterii Lactobacillus rhamnosus bezpośrednio po transporcie z zakładu wylęgowego oraz w 21 dniu życia w ilościach odpowiednio: 2,5x108 i 5,0x108/szt.

W doświadczeniu II, kurczęta grup doświadczalnych jednorazowo inokulowano per oss zawiesiną bakterii Lactobacillus rhamnosus ilości 2,5x108 bezpośrednio po transporcie z zakładu wylęgowego. W 49 dniu życia ptaków przeprowadzono ubój doświadczalny 8 kurcząt z każdej grupy. Określono odczyn treści pokarmowej w wolu, żołądku, jelicie cienkim, ślepym i grubym. Tuszki kurcząt poddano uproszczonej analizie rzeźnej. W próbkach mięsa piersi oznaczono zawartość suchej masy, białka ogólnego, tłuszczu surowego i cholesterolu. W lipidach mięsa oznaczono profil kwasów tłuszczowych. W osoczu krwi oznaczono zawartość glukozy, triacylgliceroli, cholesterolu całkowitego, frakcji HDL. U kurcząt żywionych mieszanką zawierającą olej lniany i otrzymujących bakterie kwasu mlekowego stwierdzono wyższą przeżywalność ptaków, spadek zawartości tłuszczu okołożołądkowego, wzrost udziału kwasu linolowego, CLA i α-linolowego w lipidach mięsa oraz tendencję do obniżania się zawartości cholesterolu w mięsie i plazmie krwi w porównaniu do ptaków otrzymujących olej słonecznikowy .

Temat 5214.1

"Wpływ rodzaju tłuszczu w paszy dla królików na wskaźniki użytkowości rozpłodowej i profil kwasów tłuszczowych w mięsie"

Autorzy: D. Kowalska, P. Bielański, M. Piórkowska

Opis

Celem prowadzonych badań było określenie wpływu 4% dodatku oleju lnianego, rzepakowego i rybnego oraz przeciwutleniacza na jakość mięsa króliczego. Materiał doświadczalny stanowiło 70 samic stada podstawowego rasy nowozelandzkiej białej oraz całość odchowanego po nich potomstwa. Utworzono 7 grup żywieniowych: grupa I – żywiona granulowaną mieszanką podstawową o standardowej recepturze, grupa II – żywiona mieszanką z 4% udziałem oleju rzepakowego, grupa III – żywiona granulowaną mieszanką z 4% udziałem oleju rzepakowego oraz zwiększonym o 100% udziałem witaminy E, grupa IV – żywiona granulowaną mieszanką z 4% udziałem oleju lnianego, grupa V – żywiona granulowana mieszanką z 4% udziałem oleju lnianego oraz zwiększonym o 100% udziałem witaminy E, grupa VI – żywiona granulowaną mieszanka z 4% udziałem oleju rybnego, grupa VII – żywiona granulowana mieszanką z 4% udziałem oleju rybnego oraz zwiększonym o 100% udziałem witaminy E. Doświadczenie zakończono ubojem zwierząt w wieku 3 miesięcy. Tuszki poddano dysekcji. W próbkach mięsni tylnej nogi zwierząt oznaczono: profil wyższych kwasów tłuszczowych, cholesterol całkowity, witaminę E, aldehyd malonowy po 14 i 90 dniach przechowywania. Badania sensoryczne obejmowały ocenę natężenia zapachu, jakości zapachu, kruchości, soczystości, intensywności smakowitości i jakości smakowitości w skali od 1-5 punktów, wyliczono również wskaźnik sensorycznej jakości całkowitej.

Podsumowując wyniki prowadzonych badań należy stwierdzić, że dodatek oleju rzepakowego, lnianego i rybnego do paszy dla królików miał korzystny wpływ na skład frakcji lipidowej mięsa tych zwierząt powodując wysoko istotny spadek ogólnej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych (SFA) oraz wzrost zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych PUFAn-3. Dodatek witaminy E zapobiegał procesom oksydacji lipidów, co wskazuje na skuteczność zastosowanego przeciwutleniacza. Po dodaniu witaminy E do diety obserwowano bardzo wyraźne jej odkładanie w mięsie. Ma to duże znaczenie dla konsumentów, gdyż w celu zapewnienia właściwego przyswajania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych ich spożyciu powinna towarzyszyć witamina E jako naturalny przeciwutleniacz, a zalecana jej ilość to 0,4 mg α-tokoferolu na 1 g kwasów. Pomiędzy grupami nie stwierdzono statystycznych różnic dotyczących wskaźnika sensorycznej jakości całkowitej, co wskazuje na brak wpływu dodatku olejów na cechy sensoryczne mięsa.

Temat 5220.1

"Wpływ mieszaniny ekstraktów ziołowych na wyniki tuczu i jakość mięsa wieprzowego"

Autorzy: E. Hanczakowska, M. Świątkiewicz, A. Jarocka

Opis

Badano właściwości przeciwutleniające mieszaniny ekstraktów ziołowych składających się szałwii, melisy, pokrzywy zwyczajnej oraz jeżówki purpurowej. Do tuczu przeznaczono 60 warchlaków, które przydzielono do 3 grup doświadczalne i żywione mieszanką bez dodatków w grupie I – kontrolnej, w grupie II mieszanką zawierającą dodatek 150 mg/kg paszy syntetycznego przeciwutleniacza BHT, w grupie III mieszanką zawierającą dodatek 500mg/kg mieszaniny suszonych ekstraktów. Aktywność antyoksydacyjna sporządzonej mieszaniny w przeliczeniu na 1 g preparatu wynosiła 1917,0 μmoli Troloxu, a zawartość związków polifenolowych (GAE) 43,4 mg/g. Stwierdzono, że średnie przyrosty dzienne u zwierząt otrzymujących w paszy dodatek BHT lub mieszaniny ekstraktów były odpowiednio o 3,8 i 5,8% wyższe w porównaniu do zwierząt grupy kontrolnej. Zastosowane dodatki nie wpłynęły istotnie na jakość uzyskanych tusz. Jedynie powierzchnia oka polędwicy u tuczników otrzymujących badane ekstrakty była większa o 4,5%. Mięso zwierząt cechował podobny wskaźnik wodochłonności oraz TBA-RS oznaczony w 3 tygodnie po uboju, natomiast po 5 miesiącach jego przechowywania obserwowano istotne obniżenie wskaźnika TBA –RS w mięsie zwierząt otrzymujących dodatek mieszaniny ziół w porównaniu do mięsa pozostałych tuczników. Dodatek badanej mieszaniny ekstraktów wpłynął na istotne obniżenie zawartości cholesterolu w mięsie. Wykonana ocena sensoryczna mięsa wskazuje, że dodatek zarówno BHT jak i ekstraktów korzystnie wpłynął na jego zapach (P<0,01). Tłuszcz mięsa charakteryzował się wyższą zawartością kwasów tłuszczowych PUFA (P>0,01) w porównaniu do tłuszczu mięsa tuczników pozostałych grup.

 
© 2008-2014 Instytut Zootechniki PIB (National Research Institute of Animal Production)
Koło Wędkarskie PZW w Oleśnicy pzw.wolesnicy.info - Strona Koła Wędkarskiego w Oleśnicy (świętokrzyskie)
Domki do wynajęcia, kwatery, pokoje do wynajęcia, Zakopane - http://www.empol-domki.pl

Ta strona używa cookies i podobnych technologii. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.