Adres siedziby:
ul. Sarego 2
31-047 Kraków
tel. 12 422 88 52
fax 12 422 80 65
Adres do korespondencji:
ul. Krakowska 1
32-083 Balice k. Krakowa
tel. (Centrala) 12 357 25 00
tel. (Sekretariat) 12 357 27 00
fax 12 285 67 33
Dzisiaj jest: czwartek, 28 sierpnia 2014 13:03:54
Odwiedziło nas: 5503610 gości (dzisiaj: 918, wczoraj: 1896)
Prace badawcze zakończone w 2008 roku

Zwiń wszystko

Temat 1115.1

"Określenie markerów genetycznych dających możliwość selekcji świń na cechy użytkowe"

Autorzy: prof. dr hab. M. Różycki

Opis

Celem pracy było stworzenie banku materiału genetycznego (tkanek) najwartościowszych zwierząt naszej hodowli, który będzie stanowił rezerwę genetyczną (bank genów) możliwą do wykorzystania w przyszłości w pracach nad doskonaleniem cech użytkowych. Celem pracy było również określenie markerów genetycznych mających powiązanie z cechami użytkowymi. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, jaka jest heterozygotyczność poszczególnych ras świń pod względem wybranych genów (RYR1, IGF2, MC4R), jak również wykazano zależności pomiędzy genotypami danego genu a cechami tucznymi, rzeźnymi i jakości mięsa świń. Identyfikację genotypów genu RYR1 przeprowadzono dla 1446 szt., genu IGF2 dla 538 szt., a genu MC4R dla 1191 szt. Uwzględnione w badaniach geny mają wpływ na wartość cech użytkowych. Genotypy genu RYR1 różnicują zwierzęta głównie pod względem cech charakteryzujących jakość mięsa. Najgorszą jakość mięsa wykazywały zwierzęta o genotypach nn, najlepszą o genotypach NN. Gen insulinopodobnego czynnika wzrostu IGF2 ma wpływ na umięśnienie tuszy. Najwyższą zawartością mięsa w tuszy, jak również najwyższymi wartościami cech określających tę mięsność odznaczały się osobniki o genotypie AA i różniły się statystycznie istotnie od GG. Zwierzęta o genotypie AA charakteryzują się ponadto najwyższymi przyrostami, jak też najniższym zużyciem paszy na 1 kg przyrostu. Trzeci z rozpatrywanych genów MC4R również determinuje wartość cech użytkowych. Pod względem umięśnienia najkorzystniejszy okazał się genotyp GG, natomiast biorąc pod uwagę przyrost dzienny genotyp AA.

Temat 1117.5

"Profil histochemiczny mięśni i jakość mięsa kurcząt rzeźnych różnych ras i odmian genetycznych"

Autorzy: dr inż. K. Połtowicz

Opis

Celem badań było określenie różnic w jakości mięsa kurcząt selekcjonowanych w kierunku dużego tempa wzrostu i masy mięśni oraz kurcząt wolno rosnących; poszukiwanie związku pomiędzy budową i metabolizmem mięśni a jakością mięsa drobiowego; określenie struktury i zmienności genetycznej w populacjach szybko i wolno przyrastających kurcząt oraz ocena przydatności kurcząt ras ogólnoużytkowych do produkcji mięsa drobiowego. Badaniami objęto kurczęta typu brojler czterech zestawów genetycznych (Ross 308, Ross 508, Hybro PG+, Hybro G+) oraz wolno rosnące kurczęta ras rodzimych (Rhode Island Red - karmazyn, Sussex, zielononóżka kuropatwiana i żółtonóżka kuropatwiana). Szybko rosnące brojlery żywiono pełnoporcjowymi mieszankami paszowymi przeznaczonymi dla kurcząt rzeźnych, natomiast wolno rosnące ptaki przydzielono do dwóch grup żywieniowych, z których pierwsza żywiona była tak jak brojlery, natomiast druga otrzymywała mieszanki przeznaczone do powolnego tuczu kurcząt. Kurczęta odchowywano na ściółce w standardowych warunkach środowiskowych przy wielkości obsady wynoszącej 15 szt./m2 Brojlery utrzymywano do 6. tygodnia życia, natomiast odchów kurcząt wolno rosnących trwał 14 tygodni. Oceniono wyniki produkcyjne, jakość tuszki, fizykochemiczne cechy mięsa, mikrostrukturę mięśnia piersiowego powierzchniowego (pectoralis superficialis) i dwugłowego uda (biceps femoris), a także polimorfizm wybranych mikrosatelitarnych sekwencji DNA.

Badania wykazały, że w ciągu 42 dni odchowu szybko rosnące ptaki osiągały średnio czterokrotnie wyższą masę ciała w porównaniu z kurczętami ras rodzimych a największe różnice w tempie wzrostu szybko- i wolno rosnących kurcząt odnotowano podczas pierwszych trzech tygodni życia. Wolno rosnące ptaki utrzymywane do 98. dnia życia uzyskały średnio 71,9% wydajności rzeźnej, przy czym w porównaniu z wydajnością komercyjnych brojlerów była ona niższa średnio o 5,3%. Szybko rosnące ptaki charakteryzowały się istotnie większym otłuszczeniem i niższym udziałem podrobów w tuszce. Badania wykazały tendencję do większego spadku pH mięśni piersiowych wolno rosnących kurcząt w czasie 24 h po uboju oraz tendencję do wyższego pH końcowego. Pomimo to, w przeważającej większości przypadków mięśnie piersiowe wolno rosnących ptaków wykazywały gorszą wodochłonność, większy wyciek i większe straty termiczne w porównaniu z takimi samymi mięśniami szybko rosnących rówieśników. Najkorzystniejszymi wskaźnikami świadczącymi o zdolnościach do utrzymywania wody, charakteryzowały się rodzime zielononóżki kuropatwiane, przy czym tak jak w innych grupach genetycznych wolno rosnących kurcząt cechy te wraz z wiekiem uległy poprawie. Niezależnie od wieku kurcząt wolno rosnących ich mięśnie piersiowe charakteryzowały się większą siłą cięcia niż mięśnie brojlerów, co świadczy o większej twardości i sprężystości mięsa.

Wyniki badań histochemicznych wskazują, że zarówno mięśnie piersiowe jak i udowe szybko rosnących kurcząt charakteryzowały się istotnie większą średnicą włókien mięśniowych. Nie stwierdzono natomiast różnic w procentowym udziale poszczególnych typów włókien.

Wyniki badań polimorfizmu wybranych mikrosatelitamych sekwencji DNA wskazują na znaczne zróżnicowanie genetyczne obu charakteryzowanych populacji kurcząt. Nie potwierdzono w nich jednak wyraźnej przewagi którejkolwiek z ocenianych grup. Na podstawie uzyskanych danych można jedynie przypuszczać, że genetyczne zróżnicowanie rodzimych wolno rosnących kurcząt może być większe niż komercyjnych brojlerów.

Temat 1119.2

"Ocena zmienności genu kwaśnego mięsa u świń linii 990"

Autorzy: dr inż. A. Kwaczyńska

Opis

Wada ,,kwaśnego mięsa? u świń jest wadą jakości mięsa znaną pod nazwą rendement napole (RN?), specyficzną dla świń rasy Hampshire. Mięso takich zwierząt charakteryzuje się niskim pH mierzonym 24 godziny po uboju < 5,4, obniżoną wydajnością przy obróbce cieplnej, wyższą o około 70% zawartością glikogenu w mięśniach szkieletowych, lepszą jakością sensoryczną wyrobów z mięsa surowego.

Stwierdzono, że z występowaniem tej wady związana jest mutacja w kodonie 200 genu PRKAG3 (protein kinase AMP-activated ?3 subunit gene). U świń gen ten znajduje się na chromosomach 15. pary. Milan (2000) opracował test DNA wykrywający mutację tego genu. Dominujący zmutowany allel oznaczono RN?, niezmutowany allel rn+.

Badania przeprowadzono na 309 loszkach syntetycznej linii 990 utworzonej z udziałem kilku ras, między innymi rasy Hampshire, u których stwierdzano występowanie niniejszej mutacji. Celem było określenie częstości występowania alleli w locus PRKAG3, wpływu zmienności w obrębie genu PRKAG3 na jakość mięsa. Polimorfizm oznaczano metodą PCR/RFLP.

Stwierdzono, że wszystkie osobniki w locus PRKAG3 posiadały genotyp rn+/ rn+, co upoważnia do stwierdzenia, że populacja świń linii 990 pozbawiona jest obecności allelu kwaśnego mięsa RN?.

Temat 1221.1

"Zmiany parametrów genetycznych i produkcyjnych w rodach kur nieśnych na przestrzeni ośmiu lat"

Autorzy: dr inż. J. Calik

Opis

Celem podjętych badań było określenie kształtowania się parametrów genetycznych i produkcyjnych 6 rodów kur nieśnych ? lata 2000-2007, doskonalonych tą samą metodą w ujednoliconych warunkach środowiskowych. Materiał badawczy stanowiły zarodowe rody kur nieśnych: Rhode Island Red (K-44, K-66), Rhode Island White (A-22, A-88), Barred Rock (P-11), New Hampshire (N-11), poddane w latach 2000-2007 genetycznemu doskonaleniu w Zarodowej Fermie Kur Nieśnych, w Dusznikach, należącej do Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki PIB Zakrzewo Spółka z o.o. Indywidualną kontrolą użytkowości w każdej populacji objęto masę ciała w 33. tygodniu życia kur (g), masę jaja w 30 tygodniu życia kur (g), wiek osiągnięcia dojrzałości płciowej wyrażony liczbą dni życia w momencie zniesienia pierwszego jaja (dni), liczbę jaj zniesionych do 39. tygodnia życia kur (szt.). Stosując w obliczeniach analizę wariancji i kowariancji dla każdej cechy objętej selekcją w badanym roczniku/rodu, oszacowano odpowiednio wskaźniki odziedziczalności (h2) oraz korelacji genetycznych (rG;S+D), środowiskowych (rE) i fenotypowych. Selekcja rodzinowa w tej fermie, jako jedynej w Polsce, prowadzona jest w oparciu o system elektronicznego przetwarzania danych NOVASEL, opracowany dla stad zarodowych kur nieśnych w dawnym COBRD. W 2006 r. dla poszczególnych populacji i ich mieszańców określono: zapłodnienie (%), wyląg z jaj nałożonych (%), wyląg z jaj zapłodnionych (%). Ponadto, w 33. i 53. tygodniu życia kur z każdej populacji pobrano losowo po 30 jaj, które poddano ocenie jakościowej za pomocą elektronicznej aparatury EQM.

W wyniku realizowanego w latach 2000-2007 w Zarodowej Fermie Kur Nieśnych w Dusznikach programu genetycznego doskonalenia kur, w rodach K-44, K-66 oraz A-22 i A-88 wystąpiły pożądane trendy świadczące o poprawnie realizowanej strategii genetycznego doskonalenia. Zadecydowały o tym zarówno stosunkowo wysokie współczynniki odziedziczalności oraz na ogół pożądane wartości korelacji między cechami. W odniesieniu do rodów: N-11 i P-11 należy kontynuować selekcję na zwiększenie nieśności oraz obniżenie masy ciała, przy zachowaniu na dotychczasowym poziomie (60-62 g) średniej masy jaja. Pod względem parametrów wylęgowości wykazano zjawisko heterozji, czyli przewagi wartości genetycznej mieszańców nad średnią genetyczną rodziców. Jaja zniesione przez kury charakteryzowały się dobrymi wskaźnikami jakościowymi. Szczególnie dotyczyło to takich cech, jak: wysokość białka gęstego i jednostek Haugha, wytrzymałość skorupy oraz barwę żółtka. Ponadto stwierdzono, że wiele cech jakości jaj oraz skorupy zmienia się wraz z wiekiem kur.

Temat 1226.1

"Oszacowanie parametrów genetycznych dla cech tucznych i rzeźnych uwzględnionych w nowej metodzie oceny przyżyciowej"

Autorzy: dr inż. M. Szyndler-Nędza

Opis

Podstawowym elementem wpływającym na efektywność prac hodowlanych jest dokładność oceny cech, na które prowadzi się selekcję. W celu zwiększenia dokładności oceny zwierząt od 1.10.2004 roku została wprowadzona nowa metodyka oceny przyżyciowej, uwzględniająca nowy wzór do standaryzacji przyrostów dziennych na 180. dzień życia oraz nowych równań regresji do szacowania procentowej zawartości mięsa w tuszy. Celem badań było oszacowanie parametrów genetycznych dla cech tucznych i rzeźnych uwzględnianych w nowej metodyce oceny przyżyciowej. Parametry te mogą być wykorzystywane przy szacowaniu wartości hodowlanej BLUP ? model zwierzęcia.

Badaniami objęto świnie wszystkich ras i linii, dla których prowadzona była ocena przyżyciowa w okresie 1.10.2004-1.10.2007. Zebrane zbiory danych zostały zweryfikowane pod kątem prawidłowości danych, a następnie pokrewieństwa zwierząt. Do oszacowania parametrów genetycznych dla cech uwzględnionych w ocenie przyżyciowej z baz danych zostały wybrane zwierzęta spełniające następujące warunki: pochodzenie z chlewni, w których ocenione były minimum 2 knury, a po każdym knurze ocenione były minimum 2 lochy oraz po każdej losze ocenione były minimum 2 sztuki potomstwa jednej płci. Po weryfikacji, w bazach znajdowały się informacje dotyczące oceny przyżyciowej łącznie 34 317 knurków i 154 527 loszek ras czystych. Wyniki uzyskane z oceny przyżyciowej młodych knurów i loszek poddane zostały analizie statystycznej, oddzielnie dla poszczególnych ras. Ze względu na małą liczbę hodowli w rasie belgijskiej zwisłouchej, Hampshire oraz linii 990 nie uwzględniono tych ras w dalszych analizach. Oszacowane współczynniki odziedziczalności wskazują, że najwyższe wartości uzyskały standaryzowane przyrosty dzienne. W związku z tym selekcja prowadzona w oparciu o tę cechę może gwarantować poprawę wartości tucznej zwierząt. Poprawę mięsności tuszy można uzyskać poprzez uwzględnienie w selekcji grubości słoniny mierzonej zarówno na grzbiecie, w punkcie P2, jak i na boku tuszy, w punkcie P4. Postępu w poprawie tej cechy nie gwarantuje natomiast selekcja prowadzona tylko na podstawie wysokości ?oka? polędwicy, dla którego oszacowana odziedziczalność jest niska.

Temat 1228.1

"Określenie zależności pomiędzy intensywnością wzrostu młodych owiec a ich późniejszą użytkowością"

Autorzy: dr inż. J. Knapik

Opis

Doświadczenie wykonano w latach 2006-2008 w fermie owiec Kociugi należącej do IZ PIB ZD Pawłowice. Materiał zwierzęcy składał się z owiec-matek rasy merynos polski oraz owiec-matek rasy romanowskiej i ich potomstwa (537 jagniąt merynosowych i 336 jagniąt romanowskich). Zwierzęta obydwu tych ras były kojarzone w czystości rasy. Średnia plenność życiowa owiec rasy merynos i romanowskiej kształtowała się odpowiednio na poziomie 153% i 256%. Wskaźnik jagniąt odchowanych do odsadzenia wynosił dla rasy merynos i romanowskiej odpowiednio 95,8% i 93,6%. Stanówka w każdym roku rozpoczynała się w pierwszych dniach sierpnia i trwała 6 tygodni. Krycie odbywało się tzw. metodą z ręki. Wszystkie zebrane dane analizowano w obrębie ras, osobno dla tryczków i maciorek.

Przy urodzeniu jagnięta merynosowe (tak tryczki jak i maciorki) posiadały masę ciała wynoszącą średnio 3,1 kg, a jagnięta rasy romanowskiej były o ok. 0,7 kg lżejsze. Przy odsadzeniu zaznaczyły się różnice między płciami. Tryczki rasy merynos były o 0,3 kg cięższe od maciorek. Jeszcze większa różnica między obu płciami wystąpiła w rasie romanowskiej ? tryczki były cięższe od maciorek o 2,0 kg. Pomiary masy ciała oraz pomiary ultrasonograficzne wykonywane w następnych okresach obserwacji wykazywały większe wartości u jagniąt merynosowych (u obu płci).

Stwierdzono, że masy ciała jagniąt przy urodzeniu, w wieku 56 dni oraz przy odsadzeniu są wysoko istotnie skorelowane z masą ciała w okresie wyboru do hodowli a nawet (w przypadku masy ciała przy odsadzeniu) z masą ciała przy licencji oraz przed stanówką. Materiał zwierzęcy, który posłużył do wyliczenia współczynników korelacji fenotypowej między cechami określanymi w okresie wzrostu maciorek a cechami określanymi na ich potomstwie składał się ze 108 jagniąt merynosowych i 72 jagniąt romanowskich oraz ich matek. W okresie wyboru do hodowli liczebność jagniąt zmniejszyła się do 53 szt. w rasie merynos i 57 sztuk w rasie romanowskiej.

Pomiary USG grubości tłuszczu oraz liniowe pomiary ?oka? polędwicy wykonywane przy odsadzaniu jagniąt mogą służyć jako informacja o umięśnieniu i otłuszczeniu zwierzęcia w późniejszym wieku.

Temat 1230.1

"Wpływ krzyżowania kur ras rodzimych i kogutów mięsnych na tempo wzrostu, jakość mięsa i wyniki produkcyjne mieszańców"

Autorzy: dr inż. K. Połtowicz

Opis

Celem badań było określenie wpływu krzyżowania wolno rosnących kur ras rodzimych z szybko rosnącymi kogutami mięsnymi na użytkowość mięsną i jakość mięsa mieszańców oraz określenie ich przydatności do produkcji mięsa drobiowego w różnych systemach chowu. Badaniami objęto kurczęta mieszańce pochodzące z krzyżowania kur ras rodzimych: karmazyn (Rhode Island Red), Sussex, zielononóżka i żółtonózka kuropatwiana z kogutami mięsnymi. Ptaki odchowywano w dwóch systemach chowu (budynek standardowy oraz budynek z dostępem do wybiegu). W badaniach określono także wpływ długości odchowu i poziomu żywienia wybranych grup genetycznych wolno rosnących mieszańców na wyniki produkcyjne, ukształtowanie tuszki i jakość ich mięsa.

Mieszańce uzyskane w wyniku krzyżowania kur rodzimych ras Sussex, żółtonóżka kuropatwiana, karmazyn i zielononóżka kuropatwiana z kogutami mięsnymi Ross 308 osiągnęły w wieku 10 tygodni masę ciała od 2,0 do 2,7 kg zużywając od 3,10 do 2,2 kg paszy na 1 kg przyrostu, przy czym najkorzystniejsze wyniki odchowu i najlepszą wydajność poubojową uzyskały mieszańce Ross 308 x żółtonóżka kuropatwiana oraz Ross 308 x karmazyn. Wpływ wieku na efektywność odchowu mieszańców zależał od rodzaju zastosowanej mieszanki paszowej. W porównaniu z ubijanymi w tym samym wieku szybko rosnącymi brojlerami wydajność rzeźna mieszańców była niższa średnio o 4,12%, ale równocześnie wyższa od wydajności 42-dniowych brojlerów. Tuszki mieszańców charakteryzowały się zbliżonym do brojlerów udziałem mięśni nóg, słabszym umięśnieniem części piersiowej oraz przeważnie większym otłuszczeniem. Wydajność rzeźna i umięśnienie tuszki wzrastały wraz z wiekiem kurcząt, przy czym dynamika wzrostu umięśnienia części piersiowej zależała od pochodzenia kurcząt i poziomu żywienia. Najbardziej wyróżniającymi cechami mięsa mieszańców były duża siła cięcia mięśni piersiowych, ciemna barwa i większy w porównaniu z mięśniami 42-dniowych szybko rosnących kurcząt ubytek wody wolnej. Podstawowymi czynnikami modyfikującymi te właściwości były poziom żywienia i wiek kurcząt. Nie stwierdzono jednoznacznego wpływu chowu wybiegowego na wydajność rzeźną i ukształtowanie tuszki mieszańców, a tendencje obserwowane w zmianie fizykochemicznych właściwości mięśni na skutek zastosowanego systemu chowu różniły się w zależności od grupy genetycznej ptaków. Przeważnie przy zastosowaniu chowu wybiegowego występowała tendencja zwiększenia siły cięcia mięśni piersiowych oraz poprawy wodochłonności.

Badania nie wykazały istotnego wpływu pochodzenia kurcząt na większość cech jakości mięsa. Na podstawie uzyskanych wyników nie można zatem jednoznacznie wnioskować o zdecydowanej przewadze którejkolwiek z grup genetycznych mieszańców pod względem jakości mięśni piersiowych i mięśni nóg.

Temat 1231.1

"Opracowanie metody oceny samców dla Stacji Unasieniania Królików"

Autorzy: doc. dr hab. P. Bielański

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie optymalnej metody oceny samców królików wykorzystywanych do inseminacji. Efektem zaplanowanych badań jest opracowanie szczegółowej instrukcji inseminacji wraz z metodą oceny samców wykorzystywanych do pobrania nasienia. Instrukcja ta może zostać wykorzystana przez krajowe centra biotechniki, stacje inseminacji oraz producentów żywca króliczego. W I etapie badań samce wybierano na dawców nasienia wg założeń istniejącej stacji unasieniania. Oceniane były wskaźniki użytkowości rozpłodowej inseminowanych oraz krytych naturalnie samic. Wykazano, że samce przyjmowane do stacji unasienniania nie mogą być oceniane wyłącznie na podstawie pokroju własnego oraz oceny nasienia. Dlatego, włączono do oceny samców wskaźniki rozpłodowe i ocenę potomstwa. Uzyskane w badaniach wskaźniki użytkowości wzrostowej, a zwłaszcza masa ciała w 77. i 90. dniu życia (czyli na zakończenie tuczu), dla młodych królików w II i III etapie badań różniły się statystycznie istotnie i wysoko istotnie dla danych z etapu I. Również jeden z istotniejszych wskaźników, jakim jest zużycie paszy na 1 kg przyrostu, który decyduje w dużym stopniu o opłacalności ekonomicznej chowu królików był w I etapie statystycznie wyższy od zużycia paszy w II i III etapie badań.

Przeprowadzone badania wykazały, że ocena samców na podstawie fenotypu i jakości nasienia nie pozwala na uzyskanie zadowalających efektów produkcyjnych. Wprowadzenie do oceny wskaźników użytkowości rozpłodowej samców oraz wzrostowej (tucznej) potomstwa wybieranych na dawców samców pozwoliło uzyskać statystycznie lepsze wyniki. Wprowadzenie do oceny samców oceny mięsności potomstwa nie wpłynęło na poprawę wskaźników użytkowości rozpłodowej i wzrostowej potomstwa. Dotychczasowy dobór samców królików do inseminacji w tworzącym się systemie krajowym winien zostać skorygowany o ocenę samców na podstawie potomstwa. Nieuwzględnienie tego czynnika może wpłynąć nawet na pogorszenie krajowego pogłowia królików.

Temat 1232.1

"Próba zastosowania dwukierunkowej selekcji na aktywność ruchową królików"

Autorzy: dr inż. D. Kowalska

Opis

Celem prowadzonych badań było uzyskanie na drodze dwukierunkowej selekcji dwóch linii królików różniących się pod względem ogólnej aktywności ruchowej. Otrzymane linie zostały porównane w zakresie takich cech, jak: płodność, plenność, śmiertelność młodych oraz przyrosty masy ciała do czasu przebywania przy matkach. Do badania stanów emocjonalnych zwierząt, takich jak strach, powszechnie używa się testów behawioralnych: ?otwartego pola?, tonicznego znieruchomienia, ?ręki? czy SIH - hipertermii indukowanej przez stres. Według badań, sposób w jaki zwierzęta reagują na różne potencjalnie niebezpieczne sytuacje jest stabilny i odzwierciedla dwie fundamentalnie różne, warunkowane genetycznie strategie ? sposoby funkcjonowania w środowisku, tzn. aktywną i pasywną. Osobniki aktywne z reguły starają się unikać bodźca stresowego lub próbują nim manipulować, osobniki pasywne wykazują natomiast zmniejszoną reaktywność na bodźce środowiskowe.

Wyżej wymienione testy stanowiły kryterium przydziału zwierząt do poszczególnych grup. Utworzono dwie grupy doświadczalne: grupa I ? 10 samców i 10 samic o najwyższej ogólnej aktywności ruchowej (A), grupa II ? 10 samców i 10 samic, które wykazały słabą lub nie wykazywały żadnej aktywności ruchowej (N).

Stwierdzono wysokie procentowe różnice w płodności samców i samic między grupami w pierwszych dniach krycia. Wśród samców grupy I już w pierwszym tygodniu kryło 80% osobników podczas gdy w grupie II tylko 20%. Samce z linii pasywnej, mimo prawidłowej kondycji hodowlanej przystępowały do krycia niezbyt pewnie i ociężale w przeciwieństwie do samców linii aktywnej, które kryły chętnie i szybko. Wśród samic z linii aktywnej w pierwszym tygodniu pokryto 45% zwierząt, podczas gdy w linii pasywnej 70%. Procent skutecznych zapłodnień, zarówno w I jak i II grupie był wysoki i wynosił odpowiednio 87,5 i 94,7. Wśród samic grupy I stwierdzono tendencję do braku odruchu budowy gniazda. 40% samic kociło się w kilku miejscach w klatce, podczas gdy 90% samic z grupy II do gniazd puchowo-słomianych. Samice grupy aktywnej rodziły wysoki procent sztuk martwych (22,2). Wystąpiły statystycznie wysoko istotne różnice w liczbie średnio odchowanych królicząt w miocie (grupa I?5,2, grupa II?6,8), nie wykazano natomiast różnic między liniami dla masy ciała po urodzeniu jak i w 35. dniu życia. Samice grupy pasywnej były lepszymi matkami, wykazującymi wyższą troskę o potomstwo. W grupie aktywnej wysoki procent upadków (15%) związany był z zadeptywaniem królicząt rozrzuconych po całej klatce przez nadmiernie ruchliwe matki.

Na podstawie uzyskanych wyników badań można stwierdzić, że linia samic aktywnych jest gorzej przystosowana do chowu w klatkach o standardowych zalecanych wymiarach. Samice tej grupy są dużo gorszymi matkami. U zwierząt linii pasywnej obserwuje się preferencję do pozostawania w zamkniętej przestrzeni, co można uznać za sposób przystosowania do warunków środowiska. Samce linii aktywnej wcześniej dojrzewają do rozpłodu, są bardziej pewne i szybciej przystępują do krycia, dlatego też powinny być polecane do dalszego chowu.

Temat 1315.1

"Ocena wartości hodowlanej koni rasy huculskiej pod kątem ochrony zasobów genetycznych"

Autorzy: dr inż. I. Tomczyk-Wrona

Opis

Materiał badawczy obejmował dorosłe klacze huculskie zakwalifikowane do Programu ochrony zasobów genetycznych dla koni huculskich oraz potomstwo tych klaczy urodzone w latach 2005-2008. Badania obejmowały szczegółową charakterystykę rodowodową populacji klaczy huculskich ze względu na istniejący stan ilościowy, z uwzględnieniem przynależności do 7 linii męskich i 14 rodzin żeńskich. Kolejnym ważnym elementem, oprócz analizy rodowodowej była, charakterystyka populacji koni huculskich ze względu na typ rasowy i pokrój. W tym celu w przypadku dorosłych osobników wykorzystano ocenę, dokonywaną podczas licencji, uprawniającą do wpisu do księgi stadnej koni rasy huculskiej. Dla oceny potomstwa klaczy wykorzystano ocenę źrebiąt dokonywaną przy opisie źrebięcia przy klaczach. Wyniki oceny wartości użytkowej zebrano na podstawie prób dzielności przeprowadzanych dla koni huculskich z uwzględnieniem oceny płytowej i wariantu wierzchowego tzw. ścieżki huculskiej..

Stwierdzono wysoko istotne korelacje między oceną za ścieżkę huculską a oceną łączną, zarówno między ocenami próby dzielności, jak i między ocenami wartości hodowlanej tych samych elementów próby dzielności oszacowanych metodą BLUP AM. Niemniej, uzyskany ranking 10 najlepszych koni wskazuje na korzyści wynikające z wprowadzenia do oceny wartości hodowlanej koni huculskich, oprócz oceny wartości użytkowej (próby dzielności), również oceny wartości hodowlanej oszacowanej metodą BLUP AM.

Temat 1321.1

"Bank DNA ptaków stanowiących zasoby genetyczne i rezerwę materiału hodowlanego drobiu w Polsce"

Autorzy: dr inż. M. Lisowski

Opis

Celem badań było utworzenie banku prób DNA rodów drobiu objętych programem ochrony zasobów genetycznych w Polsce. Przechowywanie DNA jest przydatne dla celów badawczych jako wsparcie decyzji odnośnie przechowywania innego rodzaju materiału biologicznego, w celu identyfikacji wewnątrz- i pomiędzy populacyjnych struktur genowych oraz dla charakteryzacji i identyfikacji działania pojedynczych genów.

Badaniami objęto 25 stad ptaków objętych programem ochrony zasobów genetycznych (6 kaczek, 11 gęsi i 8 kur). Łącznie zgromadzono 760 prób DNA. Utworzono bazę danych zawierającą informację o zebranym DNA (koncentracja, stopień zanieczyszczenia białkiem, ilość próbek) ptaków.

Zachowanie ras w postaci katalogowanych prób DNA wyizolowanych od poszczególnych ptaków stanowi nie tylko doskonałą bazę do dalszych badań, ale również doskonałe uzupełnienie opracowanych programów utrzymania objętych programem ochrony zasobów genetycznych ras drobiu w Polsce. Zgromadzone DNA może zostać wykorzystane do oceny realizowanych programów hodowlanych w stadach objętych programem ochrony zasobów genetycznych poprzez oszacowanie poziomu inbredu na podstawie analizy sekwencji mikrosatelitarnych, frekwencji alleli oraz dystansów genetycznych.

Temat 1323.1

"Określenie stopnia inbredu i spokrewnienie w chronionej i masowej populacji bydła polskiego czerwonego"

Autorzy: dr inż. A. Majewska

Opis

Celem badań było określenie współczynnika inbredu, informującego o spokrewnieniu zwierząt objętych programem ochrony zasobów genetycznych i w masowej populacji. Wyliczone współczynniki inbredu są zerowe i jedynie u 5 krów spoza programu stwierdzono bardzo niski inbred ? 0,0063. Wśród wszystkich zwierząt objętych badaniami około 1,5% stanowiły osobniki zinbredowane (93 z 6414 osobników). Średni współczynnik inbredu dla całej populacji wynosił 0,00038, a dla zwierząt zinbredowanych 0,0264. Najliczniejszą grupą zwierząt zinbredowanych były buhaje. Tylko 8% wszystkich buhajów objętych badaniami (88 sztuk z 1102) było zinbredowanych. Wszystkie krowy objęte programem ochrony zasobów genetycznych cechował zerowy współczynnik inbredu.

Oszacowane współczynniki spokrewnienia są we wszystkich przypadkach bliskie zeru. Największym średnim współczynnikiem spokrewnienia charakteryzowały się buhaje, dla których wyniósł on 0,0081, a najmniejszym krowy z masowej populacji ? 0,00015. Dla wszystkich krów objętych programem średni współczynnik spokrewnienia wyniósł 0,0008.

Wyniki obliczeń nie mogą być zaskoczeniem, biorąc pod uwagę dużą liczbę użytkowanych buhajów, które pozostawiły w hodowli niewiele córek.

Uzyskane wyniki, mimo małej liczebności populacji rasy polskiej czerwonej, wskazują, że nie zachodzi obecnie niebezpieczeństwo wystąpienia depresji inbredowej.

Temat 2120.1

"Porównanie różnych technik spektrometrii atomowej do oznaczania arsenu i selenu w paszach z uwzględnieniem występowania nieorganicznych form pierwiastków"

Autorzy: dr inż. W. Korol

Opis

Sprawdzono i przeprowadzono pełną walidację metody oznaczania selenu w paszach w oparciu o absorpcyjną spektrometrię atomową z generacją wodorków HGAAS. Podstawowe parametry walidacyjne to zakres metody od 0,05 mg/kg do 200 mg/kg, liniowość kalibracji w zakresie stężeń selenu do 40 Jl g/l (wsp. korelacji R2 = 0,9992), powtarzalność 2-5%, odtwarzalność wewnątrzlaboratoryjna 4,83%, stopień odzysku na podstawie badań premiksów paszowych; CRM od 97,3% do 100,3%, niepewność błędu badania Se w CRM CS-M-2 (Dried Mushroom Powder) 5,52%; standardowa niepewność złożona 7,41%, niepewność rozszerzona 15%. W przypadku metody HGAAS oznaczania arsenu w paszach w oparciu o procedurę CEN/TC 327 N 648 określono następujące parametry walidacyjne: zakres metody od 0,10 mg/kg do 50 mg/kg, liniowość kalibracji w zakresie stężeń arsenu 1,0-10 Jl g/I (wsp. korelacji R2 = 0,9981), odtwarzalność wewnątrzlaboratoryjna 3,1-9,6%, stopień odzysku na podstawie badań CRM NCS ZC73013 Spinage od 95,7% do 126% - średnio 114%. W związku z uzyskaniem średniego odzysku 114% we wzorze na obliczanie wyników zastosowano współczynnik korygujący równy 0,877. Opracowane procedury oznaczania selenu i arsenu zostały sprawdzone w badaniach biegłości i są odpowiednie do badania materiałów i mieszanek paszowych jak również do badania pasz nieorganicznych (mineralnych), zawierających nieorganiczne formy badanych pierwiastków.

Temat 2122.1

"Walidacja metod oznaczania polisacharydów nieskrobiowych i jodu w paszach i żywności"

Autorzy: mgr M. Szczypuła

Opis

Podjęto działania zmierzające do walidacji metod oznaczania jodu w paszach i żywności metodą kinetyczną bazującą na reakcji Sandell-Kolthoffa i zawartości NSP w materiałach roślinnych (głównie w zbożach i paszach). Walidacja, w tym charakterystyka metod analitycznych, jest konieczna w celu spełnienia normy PN-EN ISO/IEC 17025. W wyniku prze-prowadzonych badań uzyskano zoptymalizowane procedury analityczne z określeniem potrzebnej aparatury i akcesoriów, a także określono parametry walidacyjne, takie jak: powtarzalność, odtwarzalność, niepewność, granica powtarzalności, granica oznaczenia ilościowego, zakresy oznaczania. Opracowano wyniki końcowe i metodyki: SOP 16 – Oznaczanie jodu w żywności, SOP 16a – Oznaczanie jodu w surowicy krwi, SOP 16b – Oznaczanie jodu w paszach, SOP 17 – Oznaczanie polisacharydów nieskrobiowych z wykorzystaniem chromatografii gazowej i spektrofotometrii.

Temat 2236.1

"Optymalizacja poziomów treoniny i tryptofanu w dawkach pokarmowych dla tuczników wysokomięsnych"

Autorzy: prof. dr hab. T. Barowicz

Opis

Celem pracy było określenie zawartości składników pokarmowych i składu aminokwasowego białka nasion zbóż paszowych oraz weryfikacja norm żywienia tuczników w zakresie treoniny i tryptofanu. Z 96 przebadanych prób ziarna zbóż (pszenica, jęczmień, pszenżyto) najwięcej białka ogólnego, lizyny, aminokwasów siarkowych i tryptofanu zawierało ziarno pszenicy jarej. Najwięcej treoniny stwierdzono w ziarnie pszenżyta jarego, w którym zawartość białka ogólnego miała wartość pośrednią między pszenicą i jęczmieniem.

W doświadczeniu na 60 tucznikach wysokomięsnych w przedziale od 30 do 100 kg masy ciała wysokolizynowe mieszanki paszowe uzupełniano rosnącym dodatkiem L-tryptofanu (od 200 do 600 g/t). Najwyższe przyrosty m.c., wydajność rzeźną, powierzchnię „oka” polędwicy oraz najlepsze wykorzystanie paszy stwierdzono przy stosunku tryptofanu do lizyny wynoszącym 18 : 100, a w drugiej kolejności 16 : 100. Przy wyższym i niższym stosunku tryptofanu: lizyny wyniki były gorsze.

W kolejnym, podobnym doświadczeniu mieszanki uzupełniano dodatkiem L-treoniny. Nie stwierdzono istotnego wpływu stosunku treoniny do lizyny w zakresie od 60 : 100 do 68 : 100 w paszy na cechy tuczne, rzeźne oraz jakość mięsa. Wykazano, że obowiązujące normy żywienia tuczników wysokomięsnych nie wymagają we-ryfikacji pod względem poziomów tryptofanu i treoniny w mieszankach wysokolizynowych.

Temat 2238.1

"Kiszone ziarno kukurydzy jako główne źródło energii w dawkach pokarmowych dla krów mlecznych i cieląt"

Autorzy: prof. dr hab. J. Strzetelski

Opis

Badano wpływ kiszonego ziarna kukurydzy jako głównego źródła skrobi w dawkach pokarmowych dla krów mlecznych i cieląt na produkcyjność krów, skład mleka i metabolity w krwi w okresie do 210. dni laktacji. W każdej grupie cieląt badano wyniki odchowu, rozwój żwacza, procesy fermentacyjne i skład kwasów tłuszczowych tłuszczu śródmięśniowego. W doświadczeniu na 30 krowach phf (3 grupy żywieniowe i 1-3 technologiczne) stosowano TMR z udziałem gniecionego jęczmienia lub gniecionego kiszonego ziarna kukurydzy jako źródła skrobi. W doświadczeniu na 40 cielętach-buhajkach od 9. do 90. dnia życia utworzono 4 grupy żywieniowe otrzymujące w paszy jęczmień, suszone ziarno kukurydzy lub jęczmień i kiszone wilgotne ziarno kukurydzy. W odstępach dwutygodniowych analizowano krew cieląt na zawartość kwasu beta-hydroksymasłowego (BHBA) oraz określano zawartość skrobi w kale. Po uboju określano masę półtusz, pH i LKT w płynie żwacza oraz badano obraz mikroskopowy ścian żwacza. W mięśniu najdłuższym grzbietu oznaczano profil kwasów tłuszczowych oraz wykonano ocenę fizykochemiczną i organoleptyczną.

Wykazano, że użycie ziarna kukurydzy jako głównego źródła skrobi w TMR podczas całej laktacji zmniejszyło pobranie suchej masy paszy bez wpływu na wskaźniki produkcyjne i metaboliczne. W środkowym okresie laktacji wpłynęło jednak istotnie na zwiększenie mleczności oraz liczbowy wzrost zawartości białka w mleku natomiast obniżenie tłuszczu. W żywieniu cieląt zastąpienie 50% jęczmienia w mieszance paszowej kiszonym ziarnem kukurydzy polepszyło wykorzystanie paszy i dzienne przyrosty masy ciała. Zastąpienie 50% suchego ziarna kukurydzy ziarnem kiszonym polepszyło trawienie skrobi bez wpływu na wskaźniki produkcyjne. Kiszone ziarno kukurydzy powodowało obniżenie pH treści żwacza bez wpływu na rozwój brodawek śluzówki żwacza i poziom BHBA we krwi; pogorszyło zapach mięsa, natomiast zwiększyło udział nienasyconych kwasów tłuszczowych szeregu n-3 i obniżyło stosunek kwasów n-6 : n3.

Temat 2239.1

"Wpływ dodatku enzymów fibrolitycznych do dawek pokarmowych (TMR) na pobranie paszy, produkcyjność i składniki mleka krów"

Autorzy: doc. dr hab. K. Bilik

Opis

Badano wpływ żywienia krów w okresie okołoporodowym dawkami TMR z dodatkiem enzymu fibrolitycznego (ksylanaza) na rozkład składników pokarmowych w żwaczu (3 krowy przetokowane) i aktywność fermentacyjną (8 krów dojnych) oraz pobranie i wykorzystanie paszy, wydajność i skład mleka, metabolity w krwi i wskaźniki rozrodcze (18 krów phf czb w okresie przed wycieleniem i do 10. tygodnia laktacji).

Stwierdzono, że dodatek enzymu zwiększył w żwaczu rozkład suchej masy (SM) i włókna neutralno-detergentowego z siana łąkowego oraz SM i skrobi z jęczmienia. Enzym nie miał wpływu na pH i N-NH3 płynu żwaczowego pobranego przed odpasem, natomiast zwiększyła się suma lotnych kwasów tłuszczowych (kwas octowy, propionowy i masłowy) oraz stosunek kwasu octowego do propionowego. Po odpasie wzrastało stężenie N-NH3 oraz sumy LKT, natomiast stosunek kwasu octowego do propionowego obniżał się. Dodatek enzymu w okresie od 3. tygodnia przed ocieleniem do 10. tygodnia laktacji wykazywał tendencję do poprawy wydajności mlecznej krów phf czb, badanych metabolitów i wybranych wskaźników rozrodczości. Nie stwierdzono wyraźnego wpływu enzymu na pobranie paszy i skład mleka.

Temat 2240.1

"Trawienie in sacco frakcji białkowych i węglowodanowych wybranych pasz w zależności od udziału włókna w dawce pokarmowej dla bydła"

Autorzy: doc. dr hab. B. Niwińska

Opis

W kazeinie, nasionach łubinu wąskolistnego (Sonet), poekstrakcyjnej śrucie sojowej, w ziarnie: jęczmienia (Lomerit), kukurydzy (Pioneer-PR39H32, Rustica-Laureulis), w kiszonce z kukurydzy, w wysłodkach buraczanych oraz w suszu z traw i kiszonce z traw mierzono metodą in sacco ubytek suchej masy, białka ogólnego oraz frakcji węglowodanów obojętno-detergentowych (NDF). Badania wykonano na 3 zasuszonych krowach przetokowanych w układzie kwadratu łacińskiego. Krowy otrzymywały dawki pokarmowe oparte o kiszonkę z traw z dodatkiem węglowodanów szybko rozkładających się w żwaczu, tj. skrobi, pektyn lub sacharozy z melasy.

Stwierdzono, że od rodzaju węglowodanów szybko rozkładających się w żwaczu, dodanych do paszy zależała szybkość i skuteczność trawienia w żwaczu suchej masy, białka ogólnego i NDF inkubowanych pasz. Wprowadzenie do dawki paszowej sacharozy zwiększyło rozkład suchej masy i białka pasz. Wprowadzenie skrobi jęczmiennej zwiększyło rozpuszczalność suchej masy i białka ogólnego oraz NDF. Zwiększenie udziału kiszonki z trawy w dawce pokarmowej krów z 48 do 55% suchej masy nie miało natomiast wpływu na trawienie w żwaczu suchej masy i białka ogólnego badanych pasz.

Temat 2242.1

"Wpływ dowolnego skarmiania paszy objętościowej i dodatku maślanu sodu na pobranie składników pokarmowych, rozwój żwacza i wyniki odchowu cieląt"

Autorzy: prof. dr hab. J. Strzetelski

Opis

W doświadczeniu na buhajkach cb+hf w wieku od 10. do 90. i 120. dnia życia utworzono trzy grupy i żywiono granulowaną mieszanką treściwą, mieszanką treściwą i sianem łąkowym po zakończeniu pojenia lub przez cały czas mieszanką treściwą i sianem. W każdej grupie połowa cieląt otrzymywała 3% dodatek maślanu wapnia do paszy treściwej.

Cielęta, którym udostępniono siano łąkowe od początku rosły lepiej niż pozostałe, a maślan wapnia nie obniżył pobrania paszy. Najwięcej kwasu β-hydroksymasłowego (KHM) stwierdzono w surowicy krwi cieląt otrzymujących siano przez cały okres odchowu i mieszankę treściwą z maślanem wapnia.

Podobnie, w drugim doświadczeniu przeprowadzonym na 40 buhajkach od pierwszego dnia udostępniono cielętom siano łąkowe oraz mieszankę treściwą bez dodatku lub z dodatkiem 1, 3, względnie 0,3% maślanu sodu wprowadzonego w miejsce śruty kukurydzianej. W czasie doświadczenia trzykrotnie pobrano krew do oznaczeń zawartości KHM. Pobranie paszy, białka ogólnego, BTJN, BTJE oraz JPM nie ulęgło zróżnicowaniu. Najwyższe przyrosty masy ciała i najlepsze wykorzystanie paszy oraz składników pokarmowych stwierdzono u cieląt otrzymujących dodatek 3% maślanu sodu, zarówno w okresie odpajania (do 56. dnia życia) jak i do końca doświadczenia. Wykazano, że dodatek 3% maślanu sodu do mieszanki treściwej wpływa korzystnie na wskaźniki produkcyjne cieląt, co nie znalazło potwierdzenia w zawartości KHM przyjętego jako wskaźnik rozwoju żwacza.

Temat 2243.1

"Wpływ postaci ziarna kukurydzy na fermentację skrobi w żwaczu, wyniki odchowu cieląt i jakość mięsa"

Autorzy: dr inż. I. Furgał-Dierżuk

Opis

W ramach realizacji tematu przeprowadzono jedno doświadczenie wzrostowe na 36 cielętach rasy Simental w wieku od 7. do 90. dnia życia. przydzielonych do 3 grup, w każdej po 12 buhajków. Poszczególne grupy żywieniowe skarmiane były mieszankami o tym samym składzie komponentowym: ziarno kukurydzy (37,5%), ziarno owsa (12,5%), mieszanka uzupełniająca wysokobiałkowa dla cieląt Meggi 35 (42,5%) oraz mieszanka mineralno-witaminowa CJ (7,5%). Mieszanki treściwe różniły się postacią ziarna zbóż, tj. do poszczególnych grup doświadczalnych włączono ziarno zbóż śrutowane, gniecione lub całe. Badano wpływ rozdrobnienia zbóż na wyniki odchowu cieląt tj. pobranie: suchej masy, mieszanki treściwej oraz składników pokarmowych i ich wykorzystanie na l kg przyrostu masy ciała cieląt. Celem doświadczenia było również zbadanie, jak postać ziarna zbóż wpływa na rozwój żwacza u badanych cieląt oraz proces fermentacji w nim przebiegający. Określono zawartość lotnych kwasów tłuszczowych w treści żwacza cieląt, poziom kwasu β–hydroksymasłowego i glukozy w surowicy krwi oraz oceniono rozwój żwacza poprzez ocenę parametrów brodawek żwaczowych worka górnego i dolnego żwacza. Poubojowo w pobranych próbkach mięsa oznaczono jego skład chemiczny, właściwości fizykochemiczne oraz profil kwasów tłuszczowych.

Forma ziarna zbóż wpłynęła na pobranie mieszanki treściwej oraz suchej masy i białka ogólnego. W przypadku mieszanki z udziałem ziarna gniecionego pobranie tych składników było najwyższe. Najkorzystniejsze zmiany w parametrach brodawek żwaczowych, wykazano po włączeniu do mieszanki treściwej ziarna całego. Nie stwierdzono wpływu rozdrobienia ziarna zbóż na przebieg fermentacji w żwaczu, lecz zauważono istotne różnice w poziomie kwasu β–hydroksymasłowego (BHBA) w surowicy krwi. Nie zaobserwowano wpływu rozdrobnienia ziarna zbóż na podstawowy skład chemiczny mięsa i jego właściwości fizykochemiczne, natomiast odnotowano różnice w profilu kwasów tłuszczowych.

Temat 2244.1

"Średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe oraz preparaty ziołowe jako prozdrowotne dodatki do paszy dla prosiąt"

Autorzy: doc. dr hab. E. Hanczakowska

Opis

W badaniach żywieniowych na prosiętach określono skuteczność oddziaływania średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych: kaprylowego C8:0, kaprynowego C10:0, mieszaniny ekstraktów roślinnych z szałwii, melisy, pokrzywy i jeżówki oraz dla porównania kwasu fumarowego, propionowego, mrówkowego i preparatu Selacid. Użyto mieszańców czterorasowych (pbz x wbp) x (Duroc x Pietrain) w okresie od urodzenia do 35. dnia życia (odsadzenie), a następnie do 84. dnia życia (25 kg masy ciała). Badania wykonano ogółem na 84 miotach o liczebności średnio 10 prosiąt. Między 56. a 70. dniem życia wykonano testy strawnościowe z użyciem Cr2O3. U prosiąt ubitych w 56. dniu życia określono kwasowość treści żołądka, dwunastnicy, jelita czczego i ślepego. W treści jelita cienkiego i ślepego zbadano liczebność bakterii beztlenowych (Clostridium) i tlenowych (E. coli) oraz oznaczono zawartość lotnych kwasów tłuszczowych. We fragmencie ściany jelita biodrowego określono wymiary kosmków i krypt.

Wykazano, że kwasy średniołańcuchowe dodane do paszy poprawiają przyrosty masy ciała, wykorzystanie paszy, pozorną strawność białka ogólnego i włókna surowego, zmniejszają populację Clostridium w treści jelita cienkiego oraz zmniejszają śmiertelność prosiąt i stymulują rozwój kosmków jelitowych. Dodatek kwasu fumarowego zwiększał przyrosty masy, poprawiał wykorzystanie paszy, strawność składników pokarmowych i przeżywalność prosiąt oraz ograniczał populację E. coli i Clostridium w treści jelita cienkiego. Dodatek kwasu propionowego i mrówkowego do paszy redukował populację Clostridium i zmniejszał śmiertelność prosiąt. Ekstrakty ziół poprawiały wskaźniki odchowu prosiąt i strawność składników pokarmowych bez wpływu na populację badanych bakterii.

Temat 2245.1

"Wpływ intensywności żywienia w okresie rozwoju zarodkowego i odchowu prosiąt na produkcyjność świń"

Autorzy: dr inż. M. Świątkiewicz

Opis

W doświadczeniu na 32 lochach (wbp x pbz) x (Duroc x Pietrain) oraz pochodzących od nich prosiętach i tucznikach badano wpływ zwiększonej zawartości energii w paszy(11,8-12,6 MJ versus 14 MJ) w okresie przed i po porodzie na wskaźniki reprodukcyjne, wyniki tuczu, poubojową ocenę tuszy, jakość mięsa oraz włókna mięśniowe u potomstwa. Z loch utworzono 4 grupy żywieniowe, a do tuczu wzięto po 16 warchlaków z każdej grupy badając następczy wpływ żywienia w okresie okołoporodowym.

Wprowadzenie mieszanki paszowej o wyższej koncentracji energii dla loch prośnych i karmiących nie powodowało pogorszenia kondycji, tj. wzrostu ich masy oraz otłuszczenia. Nie stwierdzono wpływu żywienia macior na liczebność miotów i masę ciała prosiąt przy urodzeniu. W okresie odchowu wykazano poprawę przyrostów masy ciała prosiąt, polepszenie wykorzystania paszy i ograniczenie liczby upadków. W tuczu stwierdzono u nich większą zawartość mięsa w wyrębach podstawowych, korzystniejsze wskaźniki wodochłonności mięsa oraz tendencję do wzrostu w mięśniu najdłuższym grzbietu ilości i średnicy białych włókien mięśniowych.

Temat 2246.1

"Bilansowanie aminokwasów diety dla potrzeb ekologicznego żywienia kur"

Autorzy: prof. dr hab. J. Koreleski

Opis

W doświadczeniach na kurczętach ogólnoużytkowych (Barred Rock x New Hampshire) oraz na kurach nioskach (Bovans Brown) badano żywieniową skuteczność zwiększenia poziomu białka (u kurcząt: 206/176 versus 217/186 g/kg; u niosek: 165 v. 180 g/kg) lub energii (u kurcząt: 12,05/12,1 v. 12,5/12,6 MJ/kg; u niosek: 11,25 v. 11,45 MJ/kg) w paszy ekologicznej i aminokwasów siarkowych oraz wpływ na wydalanie azotu. Wykazano, że zwiększenie poziomu energii w mieszance ekologicznej dla niosek powodowało zmniejszenie ilości pobranej paszy i polepszenie stopnia wykorzystania azotu, bez wpływu na inne wskaźniki produkcyjne. Zwiększenie poziomu białka w paszy zwiększyło wydalanie azotu i nie miało korzystnego wpływu na wskaźniki produkcyjne. Dodatek brakującej metioniny (jako DL-metioniny, 98%, w ilości 0,3/0,4 g/kg u kurcząt i 0,6 g/kg u niosek) zwiększał przyrost masy ciała kurcząt i udział mięśni piersiowych w tuszce, polepszał wykorzystanie paszy oraz zmniejszał wydalanie azotu w odchodach. U niosek wpływał korzystnie na nieśność, pobranie i wykorzystanie paszy oraz azotu oraz na masę jaj. Obliczono, że dodatek metioniny do paszy ekologicznej może zmniejszyć wydalanie azotu w odchodach o 4,7-4,9 g/szt./83 dni, a u niosek o 56-63 g/szt./350 dni. Obecnie w Europie krystaliczna metionina nie jest dopusz-czona do żywienia ekologicznego.

W dyskusji nad zrównoważonym rozwojem rolnictwa war-to uwzględnić znaczenie metioniny w ograniczeniu wydalania azotu do środowiska.

Temat 2247.1

"Wpływ tłuszczu paszowego i preparatu ziołowego na wybrane funkcje wydzielnicze przewodu pokarmowego, pobieranie pokarmu i wyniki odchowu kurcząt brojlerów"

Autorzy: prof. dr hab. M. Pietras

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie zmian koncentracji greliny w wybranych tkankach kurcząt brojlerów w zależności od wieku i stanu fizjologicznego oraz określenie wpływu składu paszy na koncentrację wybranych hormonów i wyniki odchowu. Przeprowadzono dwa doświadczenia na łącznej liczbie 1200 szt. kurcząt brojlerów linii Cobb, w wieku od wyklucia do 49. dnia życia. W doświadczeniu I kurczęta w liczbie 600 szt. odchowywano na ściółce w standardowych warunkach żywienia i utrzymania. W każdym tygodniu odchowu, ze stada kurcząt wybierano dwie grupy ptaków (po 6 szt.) o zbliżonej masie ciała. Kurczęta grupy I miały zapewniony swobodny dostęp do paszy i wody, natomiast kurczęta grupy II pozbawiano paszy na okres 24 godzin. Następnie kurczęta ubito, pobrano próbki krwi i żołądek gruczołowy. W drugim doświadczeniu, przyprowadzonym w dwóch etapach użyto 600 szt. kurcząt. W pierwszym etapie ptaki przydzielono do trzech grup. Ptaki grupy otrzymywały mieszanki typu starter i grower, zawierające w swoim składzie 3% oleju rzepakowego. W grupach II i III olej rzepakowy zastąpiono odpowiednio, olejem słonecznikowym i olejem lnianym. W drugim etapie badań kurczęta grupy kontrolnej żywiono mieszankami zawierającymi w swoim składzie olej lniany i 1% dodatek suszu z traw, natomiast kurczęta grupy doświadczalnej otrzymywały olej lniany oraz 1% dodatek ziół, zwiększających wydzielanie soku żołądkowego i pobudzających pobieranie pokarmu. Po zakończeniu okresu odchowu kurczęta ubito, pobrano krew i żołądek gruczołowy. Wykonano uproszczoną analizę rzeźną. W żołądku gruczołowym i osoczu krwi oznaczono koncentrację greliny przy użyciu techniki radioimmunologicznej (RIA). W osoczu krwi oznaczono koncentrację kortykosteronu, insuliny techniką RIA oraz glukozy. Stwierdzono, że stężenie greliny całkowitej zwiększa się w okresie wzrostu i rozwoju kurcząt brojlerów. Tkanka żołądka jest prawdopodobnie głównym źródłem greliny w krwi obwodowej, na co wskazuje stwierdzona odwrotna zależność pomiędzy zawartością greliny w żołądku gruczołowym i w osoczu krwi. Pozbawienie kurcząt paszy na okres 24 godzin zwiększa wydzielanie greliny z żołądka, co sugeruje, że hormon ten może być ważnym obwodowym wskaźnikiem stanu nasycenia pokarmowego organizmu. Poziom greliny całkowitej ujemnie koreluje ze stężeniem glukozy w osoczu krwi co wskazuje, że sekrecja greliny wzrasta przed spożyciem paszy i maleje po spożyciu pokarmu. Grelina stymuluje sekrecję kortykosteronu z nadnerczy. Oleje roślinne oraz mieszanka ziołowa wprowadzone do mieszanek paszowych dla kurcząt nie wywierają wpływu na stężenie ghreliny w żołądku gruczołowym i osoczu krwi.

Temat 2251.5

"Rola ghreliny w mechanizmach regulacji pobierania pokarmu u kurcząt brojlerów"

Autorzy: prof. dr hab. M. Pietras, mgr inż. E. Ocłoń

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie roli greliny w centralnych i obwodowych mechanizmach endokrynnych regulujących pobieranie paszy u kurcząt brojlerów.

Materiałem doświadczalnym w badaniach były kurczęta brojlery rasy Cobb (n=900 sztuk), odchowywane na ściółce od pierwszego do 42. dnia życia w standardowych warunkach mikroklimatycznych ze stałym dostępem do paszy i wody.

W ciągu pierwszych sześciu tygodni życia kurcząt odnotowana została statystycznie istotna ujemna korelacja (r=-0,73, P<0,05) pomiędzy ekspresją genu ghrl i stężeniem greliny w żołądku oraz odwrotna zależność (r= -0,69, P<0,05) pomiędzy koncentracją tego peptydu w żołądku i jego stężeniem w osoczu krwi, co wskazywało, że głównym źródłem hormonu mogła być tkanka żołądka.

Ograniczenie przez okres 24 godzin dostępu do paszy wpływało stymulująco zarówno na poziom mRNA greliny w żołądku gruczołowym, jak i stężenie peptydu we wszystkich badanych tkankach (żołądek, przysadka, nadnercza, osocze) u 42-dniowych kurcząt. Potwierdzenie obecności greliny w dwóch poziomach osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej oraz zmiany w jej stężeniu zależne od stanu fizjologicznego dowodziły, że podczas stresu głodu u ptaków uruchamiane są rezerwy tego hormonu nie tylko na obwodzie, ale i w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN).

Zastosowane dawki greliny (0,5 oraz 2 nmol/l00g m.c.) statystycznie istotnie zmniejszały ilość pobranej paszy do 2 godzin po podaniu peptydu, co potwierdziło anoreksygeniczny cha-rakter tego hormonu u 7-dniowych kurcząt. Dootrzewnowej iniekcji greliny towarzyszył również spadek stężenia glukozy oraz insuliny, będący najprawdopodobniej konsekwencją ograniczenia spożycia pokarmu. Podanie greliny spowodowało wysoko istotny wzrost stężenia kortykosteronu w osoczu kurcząt, utrzymujący się 120 minut od iniekcji peptydu, co wskazywało na istnienie interakcji pomiędzy układem glikokortykoidowym i greliną. Wydaje się, że hamujący wpływ greliny na pobieranie pokarmu związany jest z jej oddziaływaniem poprzez hormony osi HP A, która stanowi ważny element tzw. sieci anoreksygenicznej organizmu.

Temat 2303.1

"Wartość pokarmowa makuchu rzepakowego i jego efektywność w tuczu świń"

Autorzy: prof. dr hab. P. Hanczakowski

Opis

Badano skład i wartość pokarmową makuchu rzepakowego pozostałego po produkcji biopaliw. Oprócz badania wytłoków w mieszance ze soją podjęto próbę poprawy ich wartości pokarmowej przez zastosowanie dodatku jodu w ilości większej niż w normalnym premiksie oraz enzymu fibrolitycznego (ksylanazy) i fitazy. Wykonano doświadczenia wzrostowe (tucz) i bilanse na świniach oraz doświadczenie bilansowe na szczurach. W doświadczeniu na szczurach stwierdzono, że mieszanka makuchu z izolatem sojowym ma wyższą strawność, ale niższą wartość biologiczną niż sam izolat. Dodatki nie poprawiły wartości pokarmowej mieszanki. W doświadczeniu na tucznikach dodatek makuchu nie zmienił przyrostów, ale obniżył nieco wydajność rzeźną. Dodatki jodu i enzymów nie miały wpływu na wyniki tuczu. Dodatek glicerolu obniżył nieco przyrosty zwierząt, ale nie miał wpływu na strawność paszy, ani na ocenę poubojową tusz. Glicerol istotnie zwiększył wodochłonność mięsa.

Temat 3118.1

"Zastosowanie epitopów białek osocza krwi w diagnozowaniu poziomu odporności na zapalenia wymion oraz stopnia zainfekowania mleka u owiec"

Autorzy: dr inż. P. Krzyścin

Opis

Celem podjętych prac było określenie zależności pomiędzy występowaniem antygenowych markerów białek surowicy krwi u owiec linii plenno-mlecznej a odpornością tych zwierząt na stany zapalne gruczołu mlekowego oraz stopniem zainfekowania ich mleka.

Badaniami objęto ogółem 635 maciorek owcy kołudzkiej, użytkowanych mlecznie w latach 2005-2007. Od owiec pobierano próbki mleka (dwu- lub trzykrotnie w czasie laktacji) oraz próbki krwi (jednorazowo). Stan zdrowotny wymion oceniano dostępnymi metodami weterynaryjno-zootechnicznymi (badanie palpacyjne, pomiar oporności elektrycznej mleka i test bibuł wskaźnikowych). Tę wstępną ocenę weryfikowano na podstawie laboratoryjnych oznaczeń liczby komórek somatycznych w 1 cm3 mleka (metodą fluoro-opto-elektroniczną) oraz obecności w nim mikroorganizmów patogennych. Wraz ze wzrostem liczby komórek somatycznych w mleku w obu latach obserwowano wzrost udziału próbek zainfekowanych przez mikroorganizmy chorobotwórcze. Czynnikami etiologicznymi stanów mastitis w prze-badanych populacjach były głównie paciorkowce i gronkowce chorobotwórcze oraz pałeczki z grupy okrężnicy. Ich przedstawiciele: Streptococcus uberis oraz Staphylococcus aureus, a także Escherichia coli dominowały wśród patogennej mikroflory mleka. Badane w latach 2005, 2006 i 2007 stada podzielono, odpowiednio, na grupy 43, 47 i 38 owiec ze stwierdzonym stanem zapalnym wymienia (mastitis +) oraz grupy 130, 200 i 177 zwierząt wolnych od tego schorzenia (mastitis -). Krew wszystkich maciorek przebadano w teście immunodyfuzyjnym na obecność 10 epitopów alfa-, beta- i immunoglobulin (A2mA1, BmgA1, BmgB1, BgA1, BgB1, BgC1, BmiA1, IghgA1, IghgA2 oraz IghmA2). Analizy statystyczne (test za-leżności χ2) wykazały istnienie istotnych powiązań pomiędzy korzystnym stanem zdrowotnym wymienia a obecnością dwóch epitopów łańcuchów ciężkich immunoglobulin klasy IgG (IghgA1, IghgA2) oraz jednego znacznika beta-globulin o m. cz. ~ 160 kDa (BgB1). Występowanie markera A2mA1, epitopu alfa-makroglobulin o m. cz. ponad 200 kDa, było statystyczne istotnie skorelowane z większą podatnością na zapalenia gruczołu mlekowego u badanych owiec. Ponadto, dwie kolejne cechy (BmgB1 i IghmA2) wykazały tendencję (nie potwierdzoną statystycznie) do powiązań ze zdrowotnością wymion.

Przeanalizowano również polimorfizm hemoglobiny (HBB) i transferyny (TF) w badanym stadzie maciorek, a następnie określono zależności wykrytych alleli (i genotypów) ze zdrowotnością wymion. Spośród sześciu obecnych alleli transferyny jedynie dwa wykazały statystycznie potwierdzone, istotne powiązania ze stanem zdrowotnym gruczołu mlekowego: allel TFA – z odpornością, a allel TFP –z podatnością na stany zapalne. Stwierdzono także istnienie statystycznie istotnych korelacji pomiędzy występowaniem genotypu hemoglobiny HBB-AB, a także genotypów transferyny TF-AA, -AD, -BD, -CC oraz -BC i wyższą zdrowotnością wymion. Z kolei, obecność genotypu HBB-BB oraz genotypów TF-AB, -CD i -DD powiązana była istotnie z mniejszą opornością badanych owiec na zapalenia.

Temat 3207.1

"Uzyskiwanie sond molekularnych do lokalizacji sekwencji DNA na chromosomach"

Autorzy: dr inż. M. Bugno

Opis

Celem badań było opracowanie metod uzyskiwania sond molekularnych komplementarnych do wybranych sekwencji DNA na chromosomach oraz zastosowanie ich w analizie kariotypu zwierząt gospodarskich. Uzyskane sondy pozwoliły na identyfikację poszczególnych chromosomów, ich fragmentów oraz lokalizację wybranych genów. Technika fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ wykonana została na preparatach chromosomowych uzyskanych po hodowli limfocytów z krwi obwodowej od koni, osłów oraz przedstawicieli rodziny Bovidae (bydło, kozy, owce). Zastosowanie wymienionych technik z wykorzystaniem sond malujących całe chromosomy lub ich ramiona umożliwiło pogłębioną analizę kariotypu wytypowanych do badań zwierząt i identyfikację nieprawidłowości chromosomowych. Sondy specyficzne dla określonych regionów chromosomowych: prążkowo-specyficzne, centromerowe oraz znakujące regiony jąderkotwórcze wykorzystano do obserwacji zjawiska konserwatyzmu pomiędzy gatunkami w obrębie rodziny. Stosując barwienie sekwencyjne: prążki GTG a następnie technikę FISH, określono fizyczną lokalizację 5 genów związanych z rozwojem układu kostnego oraz 4 genów związanych z występowaniem nawracającej obturacji dróg oddechowych (RAO) u konia domowego i osła domowego.

Temat 3209.1

"Markery genetyczne heterosomów w aspekcie charakterystyki genetycznej rodziny Bovidae"

Autorzy: dr inż. A. Kozubska-Sobocińska

Opis

Celem badań była ocena markerów genetycznych chromosomów płci w aspekcie charakterystyki genetycznej rodziny Bovidae. Ocenę przeprowadzono na podstawie analizy wzorów prążków G na chromosomach, hybrydyzacji porównawczych, analizy sekwencji mikrosatelitarnych, a także identyfikacji produktów ekspresji genu Xist. Konserwatyzm heterosomów u Bovidae umożliwił wykorzystanie bydlęcych sond do diagnozy chimeryzmu leu-kocytarnego u owiec i kóz, a także określenie procentu plemników z heterosomem X i Y w nasieniu kozłów i tryków.

Konserwatywny charakter genu FMR1 u Bovidae, wykazany metodą lokalizacji ludzkiego genu FMR1 u owiec i kóz w prążku Xq22, potwierdził homologię akrocentrycznego heterosomu u obu gatunków. Analiza sekwencji mikrosatelitarnych wykazała polimorfizm sekwencji: INRA126, INRA189 i BM861 oraz ujawniła monomorficzny charakter locus INRA124 u bydła, owiec i kóz. Analiza tych loci u bydła ras: czb, hf, sim i pc potwierdziła polimorfizm INRA126 i INRA189 oraz wskazała trzy allele w locus INRA126 i trzy w locus INRA189, które spełniają warunki markerów gatunkowo i rasowo specyficznych.

Identyfikacja produktu transkrypcji genu Xist u bydła oraz brak produktu u owiec i kóz może świadczyć o zmienności analizowanego fragmentu genu Xist u Bovidae.

Temat 3210.1

"Polimorfizm markerów genetycznych strukturalnej niestabilności genomu a użytkowość rozpłodowa świń"

Autorzy: dr B. Danielak-Czech

Opis

Wykorzystując metody analizy cytogenetycznej i molekularnej (klasyfikacja miejsc łamliwych chromosomów oraz lokalizacja powtórzeń sekwencji trzynukleotydowych przy pomocy technik PRINS oraz in situ PCR) zidentyfikowano niestabilne regiony genomu świń oraz bydła, owiec i przeanalizowano ich wpływ na przydatność rozpłodową badanych zwierząt. Wykazano związek między wysokim poziomem ekspresji miejsc łamliwych a niewydolnością procesów naprawy DNA w populacji świń, jak również w grupach loch, krów i maciorek z zaburzeniami rozrodu. Stwierdzono statystycznie istotny wpływ częstości uszkodzeń w obrębie określonych miejsc łamliwych heterosomu X i niektórych autosomów na wybrane parametry płodności. U loch z problemami w rozrodzie ujawniono istotnie wyższy procent defektów cytogenetycznych w rejonie centromerowym chromosomu płci X i autosomu 13 pary. Wykazano wysoki poziom ekspresji kilku miejsc łamliwych zawierających powtórzenia sekwencji trzynukleotydowych i potwierdzono statystycznie istotny wpływ tego zjawiska na płodność badanych zwierząt.

Temat 3211.5

"Wykorzystanie zestawu molekularnych sond malujących do identyfikacji zmian chromosomów koni z zaburzeniami funkcji reprodukcyjnych"

Autorzy: dr inż. M. Bugno

Opis

Fluorescencyjna hybrydyzacja in situ z wykorzystaniem panelu sond molekularnych do wszystkich par chromosomów konia domowego zastosowana została do diagnozy zmian kariotypu u 35 koni (32 klacze i 3 ogiery), wybranych do badań ze względu na bezpłodność (23 konie), obniżenie płodności (10 koni), bądź też wady rozwojowe (2 konie). Zastosowanie techniki molekularnej FISH z sondami dla każdej z par chromosomów konia umożliwiło pogłębioną analizę prawidłowości lub zmian chromosomowych, co pozwoliło na efektywną diagnozę aberracji chromosomowych w tej populacji. Wśród badanych koni 21 koni posiadało kariotyp prawidłowy – 64,XX (19 klaczy) oraz 64,XY (2 ogiery). U 14 zwierząt stwierdzono nieprawidłowości chromosomowe: 63,X (1 klacz); 63,X/64,XX (6 klaczy); 63,X/64,XX/65,XXX (3 klacze); 63,X/65,XXX (1 klacz); 64,XX/65,XX+Xp (1 klacz); 63,X/64,XX/65,XX+Xq (1 klacz) oraz 63,X/64,XX/65,XX+delY (1 osobnik interseksualny), co stanowi ponad 39% w badanej populacji. Biorąc jednak pod uwagę tylko klacze, które zostały skierowane na badanie ze względu na całkowitą bezpłodność, procent ten wzrasta do ponad 56%.

Ze względu na zwiększoną częstość występowania wyżej wymienionych aberracji w formie mozaiki dwóch lub więcej linii, konieczna była analiza dużej ilości płytek metafazowych (100 do ponad 300). Zastosowanie specyficznych sond molekularnych uzyskanych techniką mikrodysekcji chromosomów znacznie ułatwiało takie diagnozy.

Temat 3213.5

"Określenie lokalizacji i funkcji genu DMRT1 (Doublesex and Mab-3 related transcription factor 1) u wybranych gatunków zwierząt hodowlanych"

Autorzy: prof. dr hab. E. Słota, mgr inż. A. Bratuś

Opis

Przeprowadzone badania nad genem DMRT1 u dwóch gatunków zwierząt hodowlanych: bydła domowego i świni domowej, podtrzymały konserwatywny status genu, oparty na fizycznej lokalizacji homologów DMRT1 oraz ujawniły niespotykany dotąd tkankowy wzór ekspresji genu w okresie postnatalnym osobników badanych gatunków. Zarówno technika FISH u bydła, jak i metoda RH panelu u świni pozwoliły na ujawnienie homologii położenia genu DMRT1 w kariotypie Bos taurus (BTA 8q17) i Sus scrofa domestica (SSC 1q21) z locus DMRT1 u człowieka (HSA 9p24.3). Technika RT-PCR wykazała, iż transkrypcja genu nie jest ograniczona jedynie do gonad (wyraźna w jądrach, nieznaczna w jajnikach), ale ma miejsce także w innych analizowanych tkankach/narządach u osobników dwóch gatunków, gdzie nie różni się pomiędzy płcią. Poza gonadami profil ekspresji DMRT1 różnił się pomiędzy analizowanymi gatunkami: u świni bardzo nieznaczną obecność transkryptów DMRT1 obserwowano w nerce, mięśniu szkieletowym, sercu, wątrobie, lecz ich brak odnotowano w płucu, mózgu, śledzionie i we krwi; u bydła znacznie podwyższoną transkrypcję DMRT1 ujawniono w sercu, mięśniu szkieletowym, wątrobie, płucu, śledzionie, nerce, a jej brak stwierdzono jedynie we krwi.

Wykonana w pracy analiza kariotypu i genotypu młodego osobnika Bos taurus, obarczonego wadami układu rozrodczego, ujawniła żeński kariotyp zwierzęcia 60,XX i wykazała brak sekwencji markerów chromosomu Y: SRY i AMEL-Y w jego genomie. Przeprowadzone badania nad DMRT1 u cielęcia co prawda ujawniły prawidłową podwójną kopię genu w kariotypie zwierzęcia, lecz nie pozwoliły jednoznacznie wykluczyć udziału tego genu w powstawaniu obserwowanych nieprawidłowości fenotypowych.

Temat 3330.1

"Wpływ fenotypu komórek-dawców jąder na przed- i poimplantacyjny rozwój transgenicznych zarodków kozy uzyskanych techniką klonowania somatycznego"

Autorzy: doc. dr hab. M. Skrzyszowska

Opis

Celem naukowym przeprowadzonych badań było określenie kompetencji rozwojowych in vitro oraz in vivo transgenicznych i nietransgenicznych zarodków klonalnych kozy w zależności od fenotypu i pochodzenia komórek somatycznych – dawców jąder, a także od metod aktywacji zrekonstruowanych oocytów. Kompetencje jąder komórek nabłonka jajowodowego oraz fibroblastów płodowych do pokierowania rozwojem in vitro zarodków klonalnych kozy do stadium moruli/blastocysty były wyższe niż kompetencje jąder komórek ziarnistych pęcherzyków jajnikowych oraz fibroblastów tkanki skórnej dorosłych osobników. Wczesny rozwój poimplantacyjny płodów klonalnych kozy stwierdzono po transplantacji zarodków zrekonstruowanych z jąder transgenicznych komórek fibroblastycznych. Natomiast, nie wykryto obecności pęcherzy płodowych u maciorek-biorczyń zarodków zrekonstruowanych z jąder komórek nabłonka jajowodowego i komórek ziarnistych pęcherzyków jajnikowych. Poimplantacyjny potencjał rozwojowy zarodków klonalnych kozy zrekonstruowanych z jąder komórkowych transgenicznych fibroblastów tkanki skórnej dorosłych osobników był znacznie wyższy niż zarodków zrekonstruowanych z jąder transgenicznych fibroblastów płodowych.

Opracowana przez nasz zespół nowatorska metoda pseudofizjologicznej aktywacji transkomplementarnej oocytów zrekonstruowanych z jąder transgenicznych fibroblastów płodowych skutkowała wyższym odsetkiem blastocyst w warunkach hodowli in vitro niż aktywacja chemiczna. Z kolei, kompetencje rozwojowe in vivo transgenicznych zarodków klonalnych kozy były wyższe w wyniku zastosowania aktywacji chemicznej niż w przypadku pseudofizjologicznej aktywacji transkomplementarnej zrekonstruowanych oocytów.

Temat 3331.1

"Potencjał rozwojowy zarodków króliczych uzyskiwanych różnymi metodami klonowania somatycznego"

Autorzy: doc. dr hab. M. Skrzyszowska

Opis

Celem pracy było określenie potencjału rozwojowego in vitro i in vivo zarodków klonalnych królika w zależności od zastosowanych metod klonowania somatycznego (standardowej oraz manualnej, bez wykorzystania mikromanipulatorów), a także w zależności od procedur sztucznej aktywacji zrekonstruowanych oocytów. Kompetencje jąder fibroblastów płodowych do pokierowania rozwojem in vitro zarodków klonalnych królika do stadium moruli/blastocysty były wyższe niż kompetencje jąder fibroblastów tkanki skórnej dorosłych osobników w przypadku zastosowania protokołu jednoczesnej fuzji i aktywacji elektrycznej, protokołu post-aktywacji fizykochemicznej oraz protokołu post-aktywacji chemicznej rekonstytuowanych oocytów z użyciem CHXM. Najwyższy przed- i poimplantacyjny potencjał roz-wojowy zarodków klonalnych królika stwierdzono w odniesieniu do oocytów zrekonstruowanych techniką standardowego klonowania z jąder fibroblastów tkanki skórnej dorosłych osobników i post-aktywowanych chemicznie z użyciem jonomycyny wapnia oraz 6-DMAP lub mieszaniny 6-DMAP i CHXM. Opracowana na potrzeby klonowania metodą manualną (HMC) oryginalna metoda enukleacji „nagich” oocytów skutkowała wyższą przeżywalnością ooplastów, umożliwiała bowiem odcięcie tylko niewielkiego fragmentu cytoplazmy zawierającego chromosomy metafazowe II podziału mejotycznego. Reasumując, standardowa metoda klonowania somatycznego królika, z użyciem mikromanipulatorów, skutkowała wyższym odsetkiem zarodków w stadium moruli i blastocysty w porównaniu do manualnej metody klonowania (HMC).

Temat 3332.1

"Badanie wybranych cech nasienia i zarodków transgenicznych świń"

Autorzy: prof. dr hab. Z. Smorąg

Opis

Celem badań było określenie stopnia zaawansowania zmian apoptotycznych i uszkodzeń chromatyny w nasieniu knurów transgenicznych i nietransgenicznych oraz określenie ewentualnych zależności pomiędzy stopniem zaawansowania zmian biochemicznych w plemnikach a kompetencjami rozwojowymi zarodków.

Do oceny apoptozy wykorzystano następujące metody: a) metoda tunelowa, polegająca na wbudowywaniu znakowanych nukleotydów d-UTP sprzężonych z fluoresceiną przy zastosowaniu terminalnej deoksynukleotydylotransferazy; b) zastosowanie fluorochromu YO-PRO-1; c) barwienie przy użyciu aneksyny-V znakowanej fluoresceiną; d) oznaczenie aktywności kaspazy-3. Cytometryczna ocena struktury chromatyny plemnikowej opierała się na metodzie SCSA (Sperm Chromatin Assay).

Zastosowanie ww. metod molekularnych nie wykazało różnic pomiędzy nasieniem knurów transgenicznych i nietransgenicznych, jak również potwierdziło zdolności zapładniające nasienia badanych knurów transgenicznych. Nie wykazano statystycznie istotnych różnic pomiędzy jakością zarodków uzyskanych po inseminacji nasieniem knurów transgenicznych i nietransgenicznych.

Temat 3334.5

"Wpływ hodowli in vitro i kriokonserwacji na fragmentację jądrowego DNA przedimplantacyjnych zarodków świni"

Autorzy: prof. dr hab. Z. Smorąg, mgr M. Bryła

Opis

Celem badań było określenie stopnia zaawansowania zmian apoptotycznych w zarodkach świni w stadium blastocysty uzyskanych in vivo, hodowanych in vitro i kriokonserwowanych. Zmiany te były oceniane na podstawie charakterystycznej dla procesu apoptozy fragmentacji jądrowego DNA przy zastosowaniu metody TUNEL. Podjęto też próbę określenia zależności pomiędzy fragmentacją jądrowego DNA a jakością zarodków świni hodowanych in vitro, witryfikowanych i transplantowanych do dróg rodnych tymczasowych biorczyń.

Ocena przy użyciu metody TUNEL obejmowała zarodki w stadium ekspandującej blastocysty, zarodki uzyskane w stadium 2-, 4-komórkowym, poddawane następnie hodowli in vitro przez 5-7 dni w pożywce NC8U-23 do stadium ekspandującej blastocysty oraz witryfikowane zarodki w stadium ekspandującej blastocysty uzyskane in vivo i in vitro, jak również witryfikowane zarodki uzyskane po transplantacji do dróg rodnych tymczasowych biorczyń.

W wyniku przeprowadzonych badań wykazano ujemną korelację pomiędzy całkowitą liczbą jąder a liczbą jąder apoptotycznych i indeksem apoptotycznym oraz dodatnią korelację pomiędzy liczbą jąder apoptotycznych a wielkością indeksu apoptotycznego. Zaobserwowano nasilenie fragmentacji DNA i wzrost odsetka indeksu apoptotycznego w zarodkach hodowanych in vitro i kriokonserwowanych w porównaniu z zarodkami świeżymi. Stwierdzono związek między stopniem zaawansowania tych zmian a jakością uzyskanych zarodków.

Wyniki te uprawniają do twierdzenia, iż metoda TUNEL może być wykorzystywana jako dodatkowe kryterium oceny jakości i zdolności rozwojowych przedimplantacyjnych zarodków świni.

Temat 3414.1

"Określenie warunków przygotowania, transportu i konserwacji nasienia ogierów sortowanego przy użyciu cytometrii przepływowej"

Autorzy: dr inż. M. Bochenek

Opis

Przeprowadzono badania zmierzające do ustalenia: warunków transportu nasienia, inkubacji z barwnikami, warunków sortowania plemników, postępowania z nasieniem płynnym oraz metody mrożenia po sortowaniu.

Stwierdzono, że spośród testowanych rozcieńczalników (S-TALP, F1, 2B, KMT, SMEY) najlepsze efekty (najwyższą ruchliwość) uzyskano po przechowywaniu nasienia w rozcieńczalniku SMEY. Najwyższy odsetek plemników ruchliwych, a także plemników z nieuszkodzonymi błonami komórkowymi („żywych”) osiągnięto po mrożeniu nasienia w rozcieńczalniku SMEY z dodatkiem 2% glicerolu. Na wcześniejszych etapach procedury nie zaobserwowano istotnych różnic. Nie uzyskano wyraźnych różnic w odsetku plemników z nieuszkodzonymi błonami komórkowymi („żywych”) p mrożeniu w rozcieńczalniku SMEY z dodatkiem różnych krioprotektantów (glicerol, DMAC, DMFA). Stwierdzono, że optymalny odczyn rozcieńczonego nasienia dla uzyskania prawidłowej separacji populacji plemników X i Y to pH=7,4.

Temat 3419.1

"Opracowanie technologii zwiększającej wartość biologiczną konserwowanego nasienia tryka"

Autorzy: doc. dr hab. W. Kareta

Opis

Celem badań była poprawa zdolności do zapłodnienia mrożonego nasienia tryka poprzez zmianę składu używanego rozcieńczalnika oraz testowanie nowych rozcieńczalników bez zawartości składników pochodzenia organicznego. Dodatek 0,1% pochodnej kwasu hialuronowego wprowadzanego do używanego rozcieńczalnika mlekowego w procesach zamrażania nasienia lub tuż przed zabiegiem unasieniania w ocenie ruchliwości plemników i czasu ich przeżywania nie wykazywał różnic w badanych grupach. Wykonana próba biologiczna tego nasienia, mimo zaznaczania się pewnej poprawy płodności w grupach z pochodną kwasu hialuronowego, nie wykazała różnic statystycznie istotnych. Ocena 3 badanych rozcieńczalników pozbawionych komponentów pochodzenia organicznego a sprawdzanych pod kątem przydatności dla nasienia tryka wykazała wyższość nowych rozcieńczalników nad dotychczas używanym rozcieńczalnikiem mlekowo-żółtkowym. Ruchliwość plemników przekraczała 80% a w kontroli była niższa o 10%. Różnica ta utrzymywała się także w ocenie ruchliwości nasienia po rozmrożeniu. Czas przeżywania plemników w temperaturze 42oC był o 83-119 minut dłuższy niż w mleku. Luminescencja integralna okazała się 5-, 6-krotnie niższa, zaś peak max prawie 9 razy niższy. Poprawa odsetka plemników „żywych" z nieuszkodzoną błoną komórkową w badaniu przy pomocy cytometru przepływowego wyniosła od 5,90 do 6,11% w odniesieniu do rozcieńczalnika mlekowego. Sondażowa próba biologiczna nasienia mrożonego w inseminacji doszyjkowej przez pochwę w połączeniu z rują synchronizowaną nie przyniosła poprawy wyników, gdyż osiągnięcie 36% skuteczności było zbliżone do 24% uzyskanych wcześniej na liczniejszym materiale. Wynikłe natomiast uproszczenia metodyczne i techniczne związane z postępowaniem przy mrożeniu nasienia tryków przemawiają za zastąpieniem dotychczas używanego rozcieńczalnika mlekowego nowym, a dostępnym już rozcieńczalnikiem o symbolu Y2.

Temat 3420.5

"Wykrywanie i ocena wpływu apoptozy na zdolność zapładniającą plemników knura"

Autorzy: prof. dr hab. Z. Smorąg, mgr inż. M. Trzcińska

Opis

Celem pracy było opracowanie metod wykrywania zmian apoptotycznych w plemnikach knura oraz zbadanie związku pomiędzy apoptozą w plemnikach a apoptozą w zarodkach. Ocenę apoptozy w plemnikach przeprowadzano w dniu pobrania nasienia i w ciągu trzech pierwszych dni przechowywania w temp. 15-17ºC oraz w dniu, kiedy ruchliwość plemników osiągała 30%. Apoptozę w zarodkach uzyskanych w wyniku inseminacji loszek nasieniem świeżym i przechowywanym oceniano na podstawie aktywności kaspazy-3.

W świeżym nasieniu knurów stwierdzono obecność plemników apoptotycznych i wczesnoapoptotycznych identyfikowanych zarówno przy pomocy barwienia z zastosowaniem fluorochromu YO-PRO-1, jak i aneksyny V-FITC. Przechowywanie nasienia przez 24 godziny nie powodowało istotnego wzrostu odsetka plemników apoptotycznych i wczesnoapoptycznych. Istotne różnice w odsetku plemników apoptotycznych zaobserwowano jedynie pomiędzy ejakulatami dwóch knurów w dniu, w którym ruchliwość plemników osiągała 30%. Wraz z upływem czasu przechowywania obserwowano wzrost odsetka plemników wczesnonekrotycznych i nekrotycznych oraz spadek odsetka plemników żywych. Stwierdzono korelację pomiędzy zmianami apoptotycznymi i wczesnoapoptotycznymi, identyfikowanymi zarówno przy pomocy barwienia z użyciem fluorochromu YO-PRO-1, jak i aneksyny V-FITC.

Ponadto, obserwowano istotne różnice w odsetku plemników apoptotycznych i wczesnoapoptotycznych pomiędzy nasieniem świeżym i przechowywanym do dnia, w którym ruchliwość osiągała 30%. Blastocysty uzyskane od loszek inseminowanych nasieniem przechowywanym wykazywały istotnie wyższy odsetek braku lub wysokiej aktywności kaspazy-3 w porównaniu z blastocystami uzyskanymi od loszek inseminowanych nasieniem świeżym. Nie wykazano korelacji pomiędzy odsetkiem plemników apoptotycznych i wczesnoapoptotycznych w nasieniu świeżym i przechowywanym, użytym do inseminacji a aktywnością kaspazy-3 w uzyskanych zarodkach.

Temat 4130.1

"Możliwość zastosowania termowizji do diagnozowania temperatury zewnętrznych narządów krów i świń"

Autorzy: dr inż. J. Walczak

Opis

Zagadnienie zmian obrazów termograficznych zewnętrznych narządów i powłok skórnych u zwierząt pozostaje wciąż niedocenione w naukach rolniczych, jak i praktyce produkcyjnej. Bardzo istotną zaletą tej metody jest to, iż opisuje ona bezpośrednią reakcję organizmu na środowisko, czym doskonale wpisuje się w zakres pomiarów choćby dobrostanu. Celem naukowym i praktycznym tematu było wykorzystanie metody termowizyjnej do detekcji niektórych stanów fizjologicznych oraz chorobowych zwierząt gospodarskich, mających duże znaczenie produkcyjne. Badania zostały przeprowadzone w 3 zadaniach dotyczących porów-nania obrazów termograficznych: wymion krów o różnych wydajnościach, zewnętrznych narządów płciowych krów i loch w trakcie rui, a także chorobowo zmienionych kończyn oraz wymion. W badaniach wykorzystano łącznie 720 szt. krów mlecznych rasy czarno-białej z 80% dolewem krwi rasy hf, utrzymywanych ściołowo w systemie wolnostanowiskowym oraz 320 loch mieszańców ras pbz x wbp, utrzymywanych bezściołowo w kojcach jarzmowych. Badania zrealizowano w 4 powtórzeniach. Uzyskane wyniki wykazały różnicowanie się temperatur powierzchni zewnętrznych narządów płciowych w trakcie występowania rui, kiedy to osiągały one maksymalne temperatury rzędu 37,8oC (lochy) i 37,2oC (krowy). W zakresie identyfikacji schorzeń kończyn wykazano możliwość wykrywania takich zmian na podstawie pomiarów termograficznych. Różnice temperatur powierzchni chorych racic różniły się w stosunku do zdrowych kończyn o 6,3 do 10,4oC. Użycie kamery pozwalało także na dokładne umiejscowienie schorzenia w kończynie.

Wykazano statystycznie istotną zależność średniej temperatury wymienia od wydajności krów (36.7 vs. 34,6oC), a także wpływ na nią procesu doju. W trakcie badań dokonano termograficznej identyfikacji stanów zapalnych wymienia.

Temat 4132.1

"Chów winniczka (Helix pomatia) w polikulturze z Helix aspersa, w różnych warunkach użytkowania"

Autorzy: doc. dr hab. M. Ligaszewski

Opis

W ramach trzyletnich badań nad możliwością chowu towarowego winniczka (Helix pomatia) jako gatunku dodatkowego w polikulturze z Helix aspersa oraz nad jakością produkcji obu gatunków ślimaków w różnych warunkach utrzymania, w cyklu chowu od maja do września, osiągnięto następujące wyniki:

W polowych i szklarniowych polikulturach Helix pomatia i Helix aspersa uzyskiwano przeciętnie od 0,1 do 0,5 kg winniczka towarowego rocznie. Wyniki chowu winniczka w polikulturze z Helix aspersa zależały od ciężaru wylęgu obsadowego winniczka w maju, po hibernacji zimowej. Najlepsze rezultaty w produkcji winniczka towarowego, tj. 0,5 kg/m osiągnięto w zagrodach obsadzonych na wiosnę ciężkim wylęgiem o przeciętnej masie ciała 8,7 g/szt., przy gęstości obsad wynoszącej 50 szt.lm2 winniczka (wiek 1 +) i 250 szt. wylęgu Helix aspersa w wieku 0+.

Zróżnicowanie obsiewu zagród hodowlanych gorczycą lub rzepikiem oraz forma ich nawożenia różnymi związkami wapnia nie wpłynęły na wielkość produkcji jesiennego winniczka towarowego w wieku 1+. Stwierdzono natomiast wysoko istotny (P<0,01) wzrost wytrzymałości mechanicznej muszli ślimaka dużego szarego (Helix as persa maxima) na siłę zgniatania, kolejno w zagrodach nawożonych równymi wagowo dawkami kredy, kredy z wapnem w proporcji 1 : 1 i wapna (CaO).

Wyniki badania wpływu składu botanicznego roślin okrywowo-paszowych na jakość muszli Helix aspersa maxima i Helix aspersa aspersa wskazywały na dalszą konieczność kontynuowania prac z wykorzystaniem roślin paszowych o zawartości wapnia w suchej masie powyżej 3,6%.

Stwierdzono wstępnie wysoko istotną (P<0,01) współzależność pomiędzy procentową zawartością białka ogólnego w części jadalnej ślimaków (noga + kołnierz) a wartościami współczynników masywności muszli i jej wytrzymałości na siłę zgniatania.

Temat 4213.5

"Określenie stopnia interakcji organizmu i środowiska w ekologicznym chowie niosek oraz kurcząt rzeźnych utrzymywanych w systemie otwartym"

Autorzy: dr inż. A. Szewczyk

Opis

Zrealizowane badania wykazały dużą efektywność utrzymania drobiu w warunkach ekologicznego chowu w systemie otwartym we wszystkich porach roku. Istotne znaczenie miało tu zastosowanie prototypowych, mobilnych kumikowozów z pełnym wyposażeniem zasilanym energią słoneczną (wentylacja, dzień świetlny, stały dostęp do wody itd.). Uzyskano zadowalające wyniki produkcyjne: 92% nieśności, 0,045 kg przyrostu dziennego przy odpowiednio 0,131 i 0,161 kg/dzień zużycia paszy. Pastwiskowe utrzymanie ptaków korzystnie wpłynęło na ich dobrostan. Odnotowano statystycznie istotny, wyższy poziom RBC, niższy poziom WBC, korzystniejsze niL oraz mniejsze bazowe stężenia kortykosteronu. Na uwagę zasługuje przeorientowana struktura behawioru i występowanie specyficznych zachowań, jak np. kąpiele piaskowe. Bezwzględnie należy przestrzegać 4-, 6-tygodniowego okresu użytko-wania kwatery. Skutkiem ewentualnej niekonsekwencji jest nie tylko miejscowa dewastacja runi, ale również większa podatność na pasożyty i choroby wirusowe. Tworzeniu zagłębień służącym ptakom do kąpieli piaskowych zapobiega budowa najmniej jednej piaskowni na maksymalnie 50 ptaków. Inny problem stanowi brak skuteczności elektrycznych wygrodzeń dla młodych ptaków mogących swobodnie przechodzić przez typowe siatki. Konieczne jest zatem montowanie dodatkowych, 20-30 cm gęstooczkowych zabezpieczeń. W przypadku wszystkich ras i linii badanych ptaków skuteczne w zwalczaniu chorób i profilaktyce okazały się certyfikowane preparaty ziołowe.

Temat 4214.1

"Określenie przydatności i przystosowania do chowu ekologicznego zestawów towarowych kurcząt rzeźnych oraz kurcząt ras zachowawczych"

Autorzy: dr inż. E. Sosnówka-Czajka

Opis

Celem prowadzonych badań było określenie przydatności ras i linii kurcząt rzeźnych dostępnych na rynku polskim do chowu ekologicznego. Ocenie podlegały wyniki produkcyjne, zdrowotność ptaków i ich zachowanie się. Ponadto, opracowano mieszanki doświadczalne zgodne z wymogami rolnictwa ekologicznego dla kurcząt linii komercyjnych i ras zachowawczych.

Wykazano, że najlepszą mieszanką dla kurcząt brojlerów utrzymywanych w systemie ekologicznym była mieszanka o niskiej zawartości składników pokarmowych, natomiast dla kurcząt rzeźnych ras zachowawczych mieszanka o średniej koncentracji składników pokarmowych.

Spośród testowanych linii towarowych kurcząt brojlerów oraz kurcząt ras zachowawczych do odchowu ekologicznego najbardziej odpowiednie okazały się Hubbard Flex oraz Rhode Island Red.

Najwyższą masą narządów limfatycznych oraz koncentracją immunoglobulin charakteryzowały się kurczęta brojlery Hubbard Flex a w przypadku ras zachowawczych żółtonóżka kuropatwiana i Sussex. Kurczęta rasy ogólnoużytkowej Rosa I cechowały się także wysokim udziałem narządów limfatycznych i wysokim poziomem kompleksu immunoglobulinowego.

Wykazano różnice w poziomie hormonów tarczycy pomiędzy testowanymi grupami ptaków, co prawdopodobnie jest związane z tempem przemian metabolicznych. Pochodzenie ptaków miało istotny wpływ na większość parametrów morfologicznych i biochemicznych krwi. Kurczęta Rhode Island Red charakteryzowała najmniejsza wartość stosunku H : L, co może sugerować, że ptaki te są najbardziej odporne na działanie niekorzystnych czynników (stresorów) środowiskowych.

Generalnie, ponad 50% ptaków korzystało z wybiegów we wszystkich doświadczeniach, bez względu na wiek i pochodzenie. Kurczęta przebywające na wybiegach charakteryzowały się większą aktywnością ruchową w porównaniu do ptaków przebywających w budynkach. Najczęściej na wybiegach przebywały kurczęta brojlery zestawu towarowego Hubbard Flex, kurczęta rasy zachowawczej Sussex i rasy ogólnoużytkowej Rosa I.

Nie stwierdzono wpływu zestawu komercyjnego kurcząt brojlerów, jak i rasy zachowawczej na jakość ściółki, a tym samym na poziom amoniaku w powietrzu.

Temat 4216.7

"Opracowanie i wdrożenie proekologicznej technologii produkcji mleka wysokiej jakości na fermie o obsadzie 200 krów w cyklu zamkniętym"

Autorzy: prof. dr hab. S. Wawrzyńczak

Opis

W ramach realizacji projektu opracowano system wolnostanowiskowego utrzymania krów w oborze kurtynowej z czterema rzędami boksów legowiskowych ścielonych słomą, zasady zadawania pasz i usuwania odchodów, zasady podziału krów na grupy technologiczne na podstawie aktualnej dziennej wydajności mleka oraz zasady żywienia w systemie PMR.

W oparciu o uzyskane wyniki realizacji projektu celowego opracowano i opublikowano technologię utrzymania i żywienia cieląt utrzymywanych w budkach z wybiegami na świeżym powietrzu oraz udoskonalony system utrzymania i żywienia jałówek na głębokiej ściółce dla gospodarstw funkcjonujących w warunkach przyrodniczych Pogórza.

W wyniku realizacji projektu celowego opracowano system pozyskiwania mleka wysokiej jakości i system zarządzania stadem, który dotyczy wolnostanowiskowego chowu bydła mlecznego.W tym systemie niezbędny jest profesjonalny skomputeryzowany program udojowo-żywieniowy, pozwalający na pełną kontrolę wszystkich zwierząt i umożliwiający zespolenie trzech podsystemów: udojowego, żywieniowego i hodowlanego.

Opracowane zasady pozyskiwania mleka wysokiej jakości zostały wdrożone na fermie bydła mlecznego w Zakładzie Doświadczalnym Instytutu Zootechniki PIB Grodziec Śląski Sp. z o.o. Opracowane wyniki badań stosowanych i prac rozwojowych, zrealizowanych w ramach wszystkich zadań projektu celowego, zostały opublikowane na zakończenie projektu w 2008 r. w poradniku pt. „Proekologiczna technologia produkcji mleka wysokiej jakości na fermie w obsadzie 200 krów w cyklu zamkniętym” (ISBN 83-60127-94-8). Poradnik zawiera całościowy i szczegółowy opis stosowania proekologicznej technologii utrzymania, żywienia i kompletowania krów dojnych w oborach wolnostanowiskowych, odchowu cieląt w budkach z wybiegami na świeżym powietrzu oraz zastosowanie udoskonalonego systemu utrzymywania i żywienia jałówek.

Temat 4217.7

"Opracowanie i wdrożenie technologii produkcji mleka w gospodarstwach stosujących zasady rolnictwa zrównoważonego w warunkach przyrodniczych Pogórza"

Autorzy: prof. dr hab. J. Strzetelski

Opis

Badania kosztów produkcji mleka wykazały, że pomimo dużych nakładów poniesionych w gospodarstwie Odrzechowa przy modernizacji budynków, budowie hali udojowej i płyty gnojowej oraz przy zakupie zwierząt w celu pełnego zasiedlenia obór, przekształcenie obór stanowiskowych w obory wolnowybiegowe z ekonomicznego punktu widzenia jest uzasad-nione w gospodarstwach stosujących zasady rolnictwa zrównoważonego w warunkach przyrodniczych Pogórza.

Poziom dobrostanu krów utrzymywanych w oborze wolnostanowiskowej boksowej, zarówno w okresie zimowym jak i letnim, był lepszy niż w oborze uwięziowej, co było związane z gorszym komfortem bytowania krów na stanowiskach uwięziowych w zakresie czynności wstawania, kładzenia i leżenia. Czynnikiem, który wpłynął pozytywnie na stan zdrowotny kończyn i racic był długi okres przebywania krów na pastwisku w ciągu doby.

Na podstawie uzyskanych wyników badań żywieniowych można stwierdzić, że w obu gospodarstwach znacznie poprawiła się jakość pastwisk, co było związane głównie z ich rekul-tywacją. Wykorzystanie pastwisk zwiększyło się z 40-50% do 70%. Wykazano, że podstawowym czynnikiem wpływającym na efektywność produkcji mleka jest jakość pasz objętościowych. Dzięki zaopatrzeniu się Zakładu w odpowiednie maszyny do zbioru zielonek uzyskano lepszej jakości pasze konserwowane w postaci kiszonek z traw przewiędniętych, kiszonki z kukurydzy i siana, co pozwoliło na ograniczenie zużycia paszy treściwej do około 0,20 kg/1L wyprodukowanego mleka. W celu sprawniejszego i szybszego zbioru zielonki zakupiono ciągnik o mocy 170 KM z przednim TUZ i WOM oraz dwie kosiarki (boczną i czołową) wyposażone w kondycjonery. Zamontowanie zgniatacza do sieczkarni samobieżnej wpłynęło na około 50% zmniejszenie ilości wydalanego ziarna kukurydzy w kale, co wskazuje na lepsze niż dotychczas wykorzystanie skrobi kukurydzianej przez krowy mleczne. Brak zgniatacza ziarna powodował, że 20–25% ziarna było wydalane z odchodami. Pozytywnie oceniono cechy funkcjonalne obejmujące długość użytkowania.

W obydwóch typach obór zostały jednak przekroczone normy dla cech płodności. W najbliższym okresie celem priorytetowym w pracy hodowlanej w tych dwóch stadach powinna być poprawa cech związanych z rozrodem bydła.

Opracowując założenia organizacji bazy paszowej i technologii produkcji pasz objętościowych wysokiej jakości, uwzględniono zasady i wytyczne pakietu „rolnictwo zrównoważone” w zakresie uprawy, nawożenia oraz zmianowania roślin i przewidziano nową technologię produkcji konserwowanych pasz objętościowych.

Opracowano zasady żywienia krów z podziałem na grupy technologiczne. Ustalono skład paszowy mieszanek treściwych i TMR. Opracowano plan organizacji pracy hodowlanej w oborach wolnostanowiskowych i w oborze uwięziowej

Wykorzystując duże spadki terenu wybudowano płytę, której południowa część jest położona o ponad 3 metry niżej od części północnej przylegającej do budynków. W ten sposób pojemność płyty została zwiększona prawie dwukrotnie (1650 m2). Pojemność zbiornika na gnojówkę wynosi 1130 m3.

Wiosną 2006 roku obsiano lucerną 10 ha gruntów ornych i po pierwszym wykoszeniu rośliny ochronnej i chwastów drugi pokos skarmiono późną jesienią. Zakupiono siewnik do podsiewu pastwisk i przeprowadzono rekultywację 100 ha pastwisk. W gospodarstwie Odrzechowa założono 10 ha nowych pastwisk.

Liczne rozwiązania technologiczne i organizacyjne zastosowane w ZD IZ Odrzechowa w czasie realizacji poszczególnych zadań stały się przykładem dla rolników Podkarpacia w trakcie modernizacji ich gospodarstw. W roku 2007 Zakład odwiedziło około 200 rolników zarówno w zorganizowanych grupach jak też indywidualnie. Przeprowadzono indywidualnie i grupowe szklenia.

Ponadto, na bazie danych uzyskanych z ZD IZ Odrzechowa powstało 10 prac inżynierskich związanych z realizowanym grantem. Zakład był miejscem praktycznego szkolenia studentów, głównie z Uniwersytetem Rolniczym z Krakowa i Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej z Krosna. Opracowano 100-stronicowy podręcznik, obejmujący ogólne zasady chowu, hodowli, utrzymania i żywienia krów ze szczególnym uwzględnieniem rasy simentalskiej i szczegółowy opis wyników badań prowadzonych w ramach projektu. Wypas krów na pastwisku znacznie poprawił wartość prozdrowotną mleka i masła pod kątem niezbędnych dla zdrowia człowieka wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Dlatego, w warunkach rolnictwa zrównoważonego mleko z okresu letniego powinno być odstawiane po wyższych cenach niż mleko z okresu zimowego i tego powinny domagać się grupy producenckie.

Zastosowano nowatorskie rozwiązanie płyty gnojowej, wykorzystano duże różnice wzniesień, dzięki czemu pojemność płyty została zwiększona o co najmniej 100%. Ponadto, system kanałów pozwala na oddzielenie czystych wód deszczowych z tzw. części czystej od wód gnojowych, które kierowane są do zbiornika na gnojówkę.

Produkcja pasz objętościowych dobrej jakości pozwoliła na znaczne ograniczenie zużycia paszy treściwej w żywieniu krów bez obniżenia ich produkcyjności. Poprzez wykorzystanie pastwiska w sezonie letnim przy żywieniu krów dawkami pełnoskładnikowymi (TMR) w oborach wolnowybiegowych istnieje możliwość poprawy dobrostanu zwierząt, cech funkcjonalnych i wartości prozdrowotnej mleka i masła. Precyzyjne bilansowanie dawek pokarmowych w oparciu o własne wyniki analiz pasz stosowanych w oborach uwiąziowych i wolno-wybiegowych pozwoliło na maksymalne wykorzystanie produkcyjnego potencjału genetycznego krów. Modernizacja obór uwięziowych na wolnostanowiskowe pozwoliła na poprawę warunków bytowania krów i warunków doju, obniżenie nakładów siły roboczej przy obsłudze zwierząt oraz higieny pozyskiwania mleka, stworzenie znacznie bardziej komfortowych warunków pracy dla dojarzy.

Temat 4219.1

"Określenie preferencji ziół przez różne rasy i grupy produkcyjne świń w ekologicznych warunkach utrzymania"

Autorzy: doc. dr hab. J. Paschma

Opis

Celem pracy była ocena prostego wyboru surowców zielarskich stosowanych w formie dodatków paszowych przez różne grupy wiekowe i produkcyjne świń ras wielka biała polska i polska biała zwisłoucha, z uwzględnieniem uzyskanych efektów produkcyjnych. Doświadczenia przeprowadzono w Zakładzie Doświadczalnym Instytutu Zootechniki Rossocha Sp. z o.o. na lochach, prosiętach i świniach rosnących, utrzymywanych w warunkach ekologicznego systemu chowu i żywienia. W trakcie doświadczenia oceniano parametry reprodukcyjne i produkcyjne 8 macior oraz efekty tuczu 38 świń rosnących. Ponadto, określano poziom wyższych kwasów tłuszczowych w mleku loch obu ras w zależności od systemu utrzymania. Po uboju świń oceniono cechy rzeźne tuczników utrzymywanych w systemie otwartym. W pobranych próbkach polędwicy wykonano analizy wyższych kwasów tłuszczowych.

Lochy obu ras najczęściej wybierały ziele pokrzywy (30-50%), rumianku (17-25%) oraz kminku i kopru. Świnie rosnące akceptowały oprócz ziela pokrzywy i rumianku (po około 20%) również inne zaoferowane zioła (3,3-14,0%). Analizy próbek mleka loch obu ras utrzymywanych w budkach wykazały korzystniejszą relację UFA/SFA oraz w obrębie PUFA n-6/3, w porównaniu z wynikami uzyskanymi u loch utrzymywanych w systemie alkierzowym. Efekty tuczu świń obu ras utrzymywanych w systemie otwartym były mało zróżnicowane, a analiza składu lipidów w próbkach polędwicy nie wykazała wpływu rasy na profil wyższych kwasów tłuszczowych. Próbki mięsa cechował jednak dość wysoki stosunek UFA/SFA (1,54), co może świadczyć pozytywnie o wartości dietetycznej mięsa pozyskanego w warunkach ekologicznego systemu utrzymania świń.

Temat 4320.1

"Wpływ warunków przechowywania obornika na przebieg procesów dekompozycji."

Autorzy: dr inż. W. Krawczyk

Opis

W ramach założeń metodycznych podczas realizacji doświadczenia określono wielkość redukcji potencjału biogennego oraz emisji odorów z przechowywanego obornika bydlęcego i świńskiego na drodze zmian warunków fizyczno-chemicznych.

Uzyskane w trakcie realizacji badań wyniki oraz przeprowadzona ich analiza pozwalają na wyłonienie pewnych prawidłowości, istotnych z punku widzenia założonych celów, które można sformułować w postaci wniosków. Stwierdzono, że w trakcie przechowywania obornika pochodzącego od bydła i trzody chlewnej dochodzi do strat i zmian form czynnych za-wartych w nich pierwiastków biogennych. Straty zawartości związków biogennych obornika odbywają się na drodze emisji związków gazowych, głównie w formie amoniaku i dwutlenku węgla. Poziom redukcji zawartości związków biogennych w oborniku związany jest ściśle z przebiegiem warunków pogodowych, a zwłaszcza termicznych. W okresie wyższych temperatur założone pryzmy podlegają szybkiemu tempu przemian biochemicznych, co w efekcie nie zapobiega redukcji, ale ją znacząco ogranicza. Wykazano, że zakładanie pryzm obornikowych w niskich temperaturach skutkuje zwiększeniem strat związków biogennych powodowanym brakiem wystąpienia fazy termofilnej. Redukcjom związków biogennych w trakcie przechowywania obornika można przeciwdziałać na drodze aplikacji preparatów mikrobiolo-gicznych lub okrywania pryzm nieprzepuszczalnym materiałem, np. folią polietylenową. Zabiegi te mogą zredukować wielkość strat od 9 do 14%. Za nieskuteczne i nietrwałe można uznać zabiegi obsiewania pryzm nasionami zbóż. Kiełkowanie ziarniaków następuje bowiem zbyt późno w stosunku do tempa przemian obornika, a w dłuższej perspektywie czasu okrywa taka skazana jest na suszę fizjologiczną i zamieranie.

Temat 5112.3

"Wpływ genotypu i systemu chowu kur krajowej hodowli na cechy jakości jaj spożywczych"

Autorzy: dr inż. E. Gornowicz

Opis

W wyniku postępującej globalizacji i intensyfikacji hodowli drobiu polska zarodowa hodowla kur nieśnych została w ostatnim 15-leciu ograniczona do 3 ferm (Ferma Hodowlana Kur Nieśnych Duszniki, należąca do Zakładu Doświadczalnego IZ PIB Sp. z o.o., Zarodowa Ferma Kur Sp. z o.o. Rszew, Zarodowa ferma Kur Sp. z o.o. Mienia), w których genetycznemu doskonaleniu poddanych jest 15 rodów.

W programach genetycznego doskonalenia dotychczas jednak nie uwzględniano fizyko-chemicznych i organoleptycznych cech jakości jaja, determinowanych tak genotypem jak i systemem chowu. W związku z tym przeprowadzono badania w czterech etapach:

Etap l – badania porównawcze nad poziomem cech jakości jaja z uwzględnieniem ogółem 7 krajowych rodów kur nieśnych: 4 rody pochodzące z FHKN w Dusznikach Wlkp., 3 rody pochodzące z ZFK w Rszewie oraz 1 ród z ZFK w Mieni.

Etap 2 – określenie w obrębie genetycznie doskonalonych rodów kur nieśnych parame-trów genetycznych cech jakości jaja, odziedziczalności (h2) i powtarzalności (rp) oraz korelacji występujących między badanymi cechami;

Etap 3 – określenie wpływu linii ojcowskich i matecznych 2–rodowego krzyżowania na kształtowanie się cech jakości jaja kur mieszańców oraz zbadanie efektu heterozji i powtarzalności (rp);

Etap 4 – badania porównawcze nad poziomem cech jakości jaja z uwzględnieniem krajowych towarowych kur oraz mieszańców, pochodzących po importowanych zestawach rodzicielskich, utrzymywanych w chowie klatkowym, ściółkowym i na wybiegu.

Objęto badaniami następujące cechy jakości jaja:

-cechy fizyczne: masa jaja i poszczególnych frakcji jego treści, wysokość komory po-wietrznej, wysokość białka, jednostki Haugha, odczyn pH żółtka i białka, barwa żółtka oraz masa, grubość, gęstość, odkształcenie elastyczne i barwa skorupy;

-cechy chemiczne: udział w żółtku wody, białka ogólnego, popiołu, tłuszczu oraz w białku jaja – wody, białka ogólnego, popiołu i lizozymu wraz z określeniem jego aktywności enzymatycznej.

Wykazano, że linie ojcowskie wpływają na cechy jakości skorupy oraz białka. Natomiast linie mateczne kształtują większość cech chemicznych białka i żółtka. Wykazano efekt heterozji dla większości badanych cech fizycznych jaj oraz dla wszystkich cech podstawowego składu chemicznego.

Uzyskane wyniki mogą okazać się przydatne krajowym podmiotom prowadzącym hodowlę kur nieśnych m. in. do ukierunkowania prac hodowlanych i doskonalenia wybranych cech jakości jaj.

Temat 5113.1

"Wpływ krzyżowania jenotów o różnym typie okrywy włosowej na jakość surowca futrzarskiego"

Autorzy: dr inż. M. Piórkowska

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie efektu kojarzeń jenotów o różnym typie okrywy włosowej (typ polski i fiński) i jego wpływu na wskaźniki użytkowości rozpłodowej, wzrost młodzieży oraz jakość okrywy włosowej.

Wykazano, że jenoty typu fińskiego odznaczają się niższymi parametrami rozrodu: największym procentem samic niszczących mioty oraz najniższą liczbą szczeniąt odchowanych w miocie przy zerowych upadkach. Przy ocenie pokroju zwierzęta te osiągnęły zdecydowanie najwyższą punktację za wielkość (masę ciała) i jakość okrywy włosowej. Samice typu polskiego odchowały najwięcej szczeniąt w miocie przy największych upadkach, zaś ich młode charakteryzowały się najniższą masą ciała, a także największym udziałem zwierząt z uszkodzoną okrywą. Jenoty powstałe w wyniku krzyżowania poprawiły wielkość i jakość okrywy włosowej; zmniejszeniu uległa także liczba zwierząt z wadami futerek. Analiza chemiczna wybranych pierwiastków, mających wpływ na wzrost, uszkodzenia i zmiany owłosienia wykazała istotne zróżnicowanie w zależności od typu okrywy. Skóry o zwiększonym udziale fina w stosunku do materiału wyjściowego (skór polskich) odznaczały się wyższą masą ciała oraz ich długością i powierzchnią przy niekorzystnym wzroście masy 1 dm2 świadczącego o lekkości skóry. Dolew krwi jenotów typu fińskiego wpłynął na wzrost właściwości ciepłochronnych skóry i gęstość okrywy włosowej. Nastąpiła także poprawa miękkości włosa pokrywowego. Efektem niepożądanym był wzrost grubości tkanki skórnej i wydłużenie włosa pokrywowego.

Temat 5119.1

"Wpływ pochodzenia kurcząt brojlerów i wieku stada rodzicielskiego na wyniki odchowu, cechy rzeźne i jakość mięsa"

Autorzy: dr inż. E. Gornowicz

Opis

Celem badań było porównanie wyników produkcyjnych, cech rzeźnych i jakości mięsa kurcząt brojlerów pochodzących od stad rodzicięskich w wieku: od 26 do 28, od 36 do 38 i od 46 do 48 tygodnia życia. Badaniami objęto mieszańce Cobb 500, Hybro G+, Ross 308, albowiem grupy te mają największy udział w polskim rynku drobiu.

Dla wyeliminowania wpływu czynników środowiskowo-żywieniowych na jakość mięsa, przeprowadzono doświadczalny odchów, a następnie ubój kurcząt z zachowaniem takich samych warunków dla wszystkich grup mieszańców. Dla realizacji celu badań przeprowadzono szeroką ocenę: cech rzeźnych, cech jakościowych – fizycznych i chemicznych mięśni piersiowych oraz nóg, cech organoleptycznych tych mięśni w stanie surowym.

Nie stwierdzono wpływu wieku stada rodzicielskiego kur mięsnych na podstawowe wskaźniki produkcyjne kurcząt brojlerów, jakimi są końcowa masa ciała oraz wskaźnik ekonomicznej efektywności odchowu. Wykazano natomiast wpływ tego czynnika doświadczalnego na kształtowanie się parametrów rzeźnych i jakości mięsa kurcząt. Stwierdzono pogorszenie wydajności rzeźnej kurcząt wraz ze wzrostem wieku kur stad rodzicielskiego (różnica do 5,22%). Zaobserwowano korzystniejsze wartości wielu cech jakości mięsa kurcząt proporcjonalnie do wzrostu wieku ich stada rodzicielskiego. Wyraziło się to lepszą mięsnością (o 0,77%), mniejszą zawartością tłuszczu sadełkowego (o 0,31%), większym stopniem zakwaszenia mięśni, zarówno 15 minut, jak i 24 godziny po uboju, wyższą zawartością białka (średnio o 0,92%) a niższą wody (średnio o 1,32%) w mięśniach oraz istotnie wyższymi notami oceny organoleptycznej mięśni (średnio o 0,40 punktu).

Kurczęta brojlery pochodzące ze stad rodzicielskich w wieku 46-48 tygodni życia charakteryzują się cechami fizycznymi i organoleptycznymi mięśni piersiowych i nóg na wysokim poziomie, świadczącym o bardzo dobrej ich jakości. Stwierdzone w badaniach różnice między trzema zestawami mieszańców użytkowych kur mięsnych dla wielu cech produkcyjnych, jakości tuszek i mięsa są statystycznie istotne P≤0,05), co wskazuje, że zasadniczym czynnikiem modyfikującym jest pochodzenie kurcząt.

Mieszańce kur mięsnych Cobb 500, Hybro G+ oraz Ross 308, stanowiące w naszym kraju bazę do pozyskiwania surowca drobiarskiego nie stanowią jednolitego materiału.

Temat 5215.1

"Tokotrienole zbóż paszowych i czynniki na nie wpływające"

Autorzy: prof. dr hab. F. Brzóska

Opis

W ramach 3-letnich badań na występowaniem i poziomem tokotrienoli w krajowych zbożach paszowych wykonano badania na ziarnie pszenicy ozimej i jarej, jęczmienia ozimego i jarego, pszenżyta ozimego i jarego, owsa i żyta ozimego, po dwie odmiany dla każdego zboża uprawianego w 4-6 Stacjach Oceny Odmian podległych COBORU Słupia Wielka (MRiRW). Stwierdzono istotny wpływ gatunku i miejsca uprawy na poziom tokotrienoli i tokoferoli w ziarnie zbóż.

Podjęto badania określenia składu chemicznego, wartości pokarmowej i wartości biologicznej owsa żółtego (tradycyjny) w pórównaniu do owsa czarnego, a także określenia przy-datności obu form owsa w żywieniu koni i w tuczu owsianym gęsi. Zawartość tokotrienoli w ziarnie zbóż krajowych waha się w szerokim zakresie od 0,5 do 35,0 mg/kg ziarna, zależnie od formy chemicznej, gatunku i formy zboża oraz miejsca uprawy. W największej ilości w ziarnie zbóż występuje u- i p-tokotrienol, natomiast y-tokotrienol występuje na poziomie poniżej 1,0 mg, za wyjątkiem ziarna jęczmienia, a δ-tokotrienol występuje na poziomie nieznacznie powyżej lub poniżej poziomu wykrywalnego.

Nie stwierdzono różnic odmianowych w poziomie występowania tokotrienoli w ziarnie zbóż, jakkolwiek dla ustalenia wpływu odmiany niezbędne byłoby badanie co najmniej 8-10 odmian w obrębie gatunku i formy zboża.

Zawartość tokoferoli w ziarnie wahała się od poziomu około 0,046 do poziomu około 15,0 mg/kg, a wpływ gatunku zboża był nieistotny. Poziom tokoferoli istotnie zależał od formy zboża (Gara vs ozima), pochodzenia próbki i miejsca uprawy. Miejsce uprawy zboża istotnie różnicuje poziom u-tokoferolu w ziarnie zbóż, natomiast nie wpływa na poziom po-zostałych form tokoferoli. Nie stwierdzono różnic odmianowych w poziomie tokoferoli w ziarnie, jakkolwiek nie można wykluczyć, że pojawiłyby się w badaniach większej ilości odmian w obrębie każdego gatunku i formy.

Można stwierdzić, że ród i odmiana owsa nie różnicują znacząco składu chemicznego ziarna w zakresie składu kwasów tłuszczowych i aminokwasów, jakkolwiek owiec brązowy w porównaniu do żółtego zawiera więcej plewki ziarniaków, co zwiększa poziom włókna surowego i frakcji włókna jak NDF i ADF, a obniża poziom białka i skrobi w ziarnie.

Owies brązowy był nieco lepiej wyjadany przez konie, co może sugerować, że bardziej odpowiada on smakowitości u koni. Nie można wykluczyć, że związane to było z wyższą zawartością w owsie brązowym włókna neutralnego detergentowego (NDF), co mogło wpływać na lepsze trawienie w przewodzie pokarmowym i mogło poprawiać perystaltykę przewodu pokarmowego koni. Niniejsze badania nie były eksperymentem ściśle naukowym. Były obserwacją wyjadania przez konie obu form owsa, żółtego i brązowego.

Ocena obu form owsa wykonana na szczurach nie wykazała istotnych różnic w strawności rzeczywistej, jakkolwiek wykazała istotne różnice w wartości biologicznej i wykorzystaniu białka netto na korzyść owsa żółtego. Uzyskane wyniki nie wykazały, aby forma owsa brązowego charakteryzowała się lepszymi cechami wartości biologicznej białka i strawności. Owies brązowy ustępuje tradycyjnym żółtym odmianom owsa w tym zakresie o około

10-15%.

Podawanie gęsiom w całym okresie tuczu, a także w końcowym jego okresie owsa brą-zowego zwiększa istotnie masę ciała i masę tuszki ciepłej.

Wobec niższej zawartości składników pokarmowych, zwłaszcza białka i skrobi, w owsie brązowym, przyczyną tego efektu może być lepsze wykorzystanie składników pokarmowych spowodowane wyższą zawartością włókna surowego i włókna neutralnego detergentowego w owsie brązowym.

Forma owsa (żółty vs brązowy) nie wpływa na masę mięśni piersiowych i mięśni nóg, a także na ilość tłuszczu zapasowego w jamie brzusznej ciała. Gęsiory w porównaniu do gęsi (samce vs samice) charakteryzują się wyższą o około 4-5% masą ciała i masą tuszki, przy większej masie mięśni nogi, żołądka i wątroby. Gęsi (samice) charakteryzują się większym otłuszczeniem jamy brzusznej ciała.

Temat 5216.1

"Efektywność nowych szczepów bakterii priobiotycznych w żywieniu kurcząt rzeźnych i ich wpływ na jakość mięsa"

Autorzy: prof. dr hab. F. Brzóska

Opis

W ramach 3-letniego tematu wykonano 4 doświadczenia, każde na 600 szt. kurcząt rzeźnych chowanych do 42. dnia życia, żywionych dwiema mieszankami paszowymi, starter i grower. W badaniach testowano wpływ podawania kurczętom szczepów bakterii kwasu mlekowego otrzymanych w Instytucie Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego w Warszawie, w miejsce lub obok ptaków nie otrzymujących bakterii i obok ptaków otrzymujących antybiotyk paszowy. Doświadczenia kończono ubojem brojlerów, oceną rzeźną, analizą składu mięśni piersiowych, analizą surowicy krwi, a w wybranych badaniach szczegółową analizą sensoryczną mięsa.

W doświadczeniu l stwierdzono, że podawanie kurczętom kwasu fumarowego istotnie zwiększa masę ciała brojlerów w porównaniu do kurcząt otrzymujących antybiotyk i obniża śmiertelność ptaków. Oba kwasy fumarowy i mrówkowy zwiększały masę tuszek drobiowych. Nie stwierdzono różnic w składzie tkanki mięsnej.

W doświadczeniu 2 wykazano, że podawanie kurczętom szczepów bakterii z rodzaju Pediococcus spp. (840 i 841), w porównaniu do zarejestrowanej bakterii z rodzaju Lactobacillus acidophilus 842 w obecności prebiotyku i kwasu fumarowego nie zwiększa docelowej masy ciała kurcząt, jakkolwiek poprawia zdrowotność i obniża liczebność upadków kurcząt do poziomu uzyskiwanego przez ptaki otrzymujące dodatek antybiotyku. Nie stwierdzono, aby bakterie probiotyczne różnicowały udział cennych wyrębów tuszek, masę wątroby i żołądka oraz wskaźniki osocza krwi kurcząt.

W doświadczeniu 3 badano efektywność bakterii kwasu mlekowego Lactobacillus plantarum 595 i Lactobacillus rhamnosus 825 w żywieniu kurcząt rzeźnych. Bakterie probiotyczne obniżyły istotnie śmiertelność ptaków, zwiększając masę ich ciała. Nie stwierdzono istotnego wpływu bakterii na jakość tuszek i skład mięsa.

W doświadczeniu 4 wykazano, że podawanie kurczętom rzeźnym w miejsce antybiotyku mieszanki ziołowej nieznacznie zmniejsza masę ciała ptaków i nie zmniejsza ich śmiertelności. Stwierdzono istotne powiększenie się żołądka w tuszkach, przy braku istotnych różnic w masie poszczególnych partii tuszek oraz w parametrach osocza krwi. Nie stwierdzono również różnic w składzie tkanki mięsnej mięśni piersiowych.

W ogólnej ocenie uzyskano pozytywny wpływ bakterii probiotycznych na zmniejszenie śmiertelności ptaków, przy zróżnicowanym wpływie na masę ciała i wielkość tuszek. Nie stwierdzono istotnego wpływu bakterii probiotycznych podawanych z prebiotykiem i zakwaszaczem na udział poszczególnych partii ciała w tuszkach, a także w osoczu krwi. Podawanie komercyjnej mieszanki ziołowej przeznaczonej dla drobiu nieznacznie obniżało śmiertelność, zmniejszało masę ciała, natomiast nie wpływało na parametry jakości tuszek i skład osocza krwi.

Temat 5217.1

"Zwiększanie efektywności dodatku sprzężonego kwasu linolowego (CLA) w żywieniu kur niosek i kurcząt brojlerów"

Autorzy: doc. dr hab. B. Szymczyk

Opis

Celem badań było zwiększenie efektywności dodatku sprzężonego kwasu linolowego, poprzez dobór optymalnych kombinacji CLA, witaminy E oraz olejów roślinnych w standardowych mieszankach dla kurcząt brojlerów i kur niosek. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, iż żywienie kur niosek paszą z dodatkiem CLA stanowi skuteczną metodę wzbogacania żółtek jaj w ten związek, powoduje jednak niekorzystny wzrost udziału SFA i spadek udziału MUFA w lipidach jaj. Dodatek witaminy E do paszy zwiększa koncentrację

α-tokoferolu w jajach i korzystnie modyfikuje profil kwasów tłuszczowych. Stosując CLA łącznie z olejem rzepakowym można uzyskać lepszy skład frakcji lipidowej w jaju niż w przypadku kombinacji z oliwą z oliwek. Żywienie kur niosek mieszankami z dodatkiem CLA nie dłużej niż przez okres 4 tygodni nie powoduje niekorzystnych zmian tekstury żółtek jaj gotowanych na twardo. Dodatek witaminy E do paszy poprawia ich cechy mechaniczne. Żywienie kurcząt brojlerów mieszankami z dodatkiem CLA i witaminy E również jest efektywnym sposobem wzbogacania mięsa drobiowego w te związki. Wraz ze wzrostem poziomu CLA w paszy wzrasta zawartość białka, a redukcji ulega ilość tłuszczu w mięśniach piersiowych. Zarówno CLA, jak i witamina E poprawiają stabilność oksydacyjną mięsa, na co wskazuje malejąca wartość TBA, przy wzroście udziału CLA i witaminy E w paszy. Wyższa niż 0,5% koncentracja CLA w paszy pogarsza barwę i wodochłonność mięsa. Rodzaj doda-wanego do paszy oleju nie wywiera istotnego wpływu na jakość mięśni piersiowych. Najwyższą koncentrację CLA przy najmniejszej zmianie wzajemnej proporcji nasyconych i nie-nasyconych kwasów tłuszczowych w mięśniach nóg można uzyskać przy 0,75% dodatku CLA.

 
© 2008-2014 Instytut Zootechniki PIB (National Research Institute of Animal Production)
Koło Wędkarskie PZW w Oleśnicy pzw.wolesnicy.info - Strona Koła Wędkarskiego w Oleśnicy (świętokrzyskie)
Domki do wynajęcia, kwatery, pokoje do wynajęcia, Zakopane - http://www.empol-domki.pl

Ta strona używa cookies i podobnych technologii. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.