Adres siedziby:
ul. Sarego 2
31-047 Kraków
tel. 12 422 88 52
fax 12 422 80 65
Adres do korespondencji:
ul. Krakowska 1
32-083 Balice k. Krakowa
tel. (Centrala) 12 357 25 00
tel. (Sekretariat) 12 357 27 00
fax 12 285 67 33
Dzisiaj jest: wtorek, 21 listopada 2017 16:24:26
Odwiedziło nas: 8440026 gości (dzisiaj: 1380, wczoraj: 1962)
Prace badawcze w 2010 roku

Zwiń wszystko

Temat 1123.1

"Analiza sekwencji DNA w rejonie genu białka prionowego (PrP) u zwierząt gospodarskich"

Autorzy: prof. dr hab. B. Rejduch

Opis

Pasażowalne encefalopatie gąbczaste to neurodegeneracyjne, śmiertelne choroby atakujące wiele organizmów, w tym człowieka. Przedmiotem badań był polimorfizm i ekspresja genu PRNP u bydła i owiec z uwagi na pojawienie się choroby BSE oraz wystąpienie trzęsawki zarówno klasycznej jak i atypowej w Polsce. Przeprowadzone prace umożliwią wskazanie częstości występowania genotypów opornych/wrażliwych na TSE oraz eliminację osobników o niepożądanych genotypach w locus PrP. Kolejnym zadaniem było rozpoznanie sekwencji genu PRNP u świń. Materiałem do badań stanowiły próbki krwi pobierane (w il. 5 ml) do probówek zawierających EDTA jako antykoagulant od bydła (150 szt.), owiec (500 szt.) i świń (300 szt.). Poubojowo pobierane próbki były także tkanki mózgu, wątroby, nerek oraz gruczołów limfatycznych. Dodatkowo zastosowano technikę fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ przy użyciu komercyjnych ludzkich sond znakowanych fluoresceiną (PRNP), digoksygeniną (IL2Ra) i rodaminą 110 (SPRN zastosowano w lokalizacji trzech genów na chromosomach bydła.

Temat 1128.1

"Porównanie ekspresji genów warunkujących rozwój masy mięśni szynki u świń ras Pietrain i wbp"

Autorzy: doc. dr hab. R. Eckert

Opis

Celem pracy było porównanie ekspresji genów warunkujących rozwój masy mięśni szynki u odmiennych fenotypowo ras świń: Pietrain, wbp i pbz. Zastosowane w badaniach nowoczesne metody biologii molekularnej oparte na technice Real Time – PCR pozwoliły na porównanie ekspresji wybranych genów odpowiadających za różnice fenotypowe tkanek. Wykazano, że ekspresja genu MyoD była największa u świń rasy pbz w mięśniu smukłym, półbłoniastym i dwugłowym uda oraz w mięśniu pośladkowym środkowym u świń rasy Pietrain. Również najwyższy poziom ekspresji genów Myf6 oraz Pax7 stwierdzono u świń rasy Pietrain w mięśniu pośladkowym środkowym, a także w rasie pbz dla genu Myf6 w mięśniu półbłoniastym. Najmniejszy poziom transkryptu dla wszystkich analizowanych genów zaobserwowano dla rasy wbp w trzech typach mięśni, a w szczególności dla mięśnia półbłoniastego.

Dodatkowo określono profil ekspresji genów MyoD, Myf6 oraz Pax7 w mięśniu półbłoniastym szynki podczas rozwoju osobniczego świń ras wbp i Pietrain (tkanki pobierano od świń ubijanych w sześciu okresach wiekowych, po 36 sztuk z rasy). Analiza ekspresji genu MyoD wykazała najwyższy poziom transkryptu we wczesnych fazach rozwoju u świń obu ras.

Temat 1130.1

"Polimorfizm i ekspresja genów zlokalizowanych w rejonie locus CLPG u świń"

Autorzy: Autor: dr inż. M. Oczkowicz

Opis

Opisano profile ekspresji genów DLK1 i MEG3 w rozwoju postnatalnym świni, a także porównano poziom ekspresji tych genów w różnych tkankach. Przy użyciu RH panelu (Radiation Hybrid panel) zmapowano geny DLK1, MEG3 i PEG11 na chromosomie 7 u świń. Zidentyfikowano nowy polimorfizm w egzonie 5 genu DLK1. Opracowano nową metodę genotypowania mutacji C/T z zastosowaniem Real-Time PCR allelic discrimination assay i przy jej użyciu oszacowano frekwencję alleli u około 400 zwierząt należących do pięciu ras. Wykazano również brak wpływu tej mutacji na poziom ekspresji genów DLK1, MEG3 i PEG11. Ponadto, przeprowadzono analizę występowania izoform genu DLK1 w różnych tkankach i stwierdzono, że gen DLK1 u świń, podobnie jak u innych ssaków, podlega piętnowaniu matczynemu w mięśniu, nerce i sercu.

Temat 1133.1

"Ocena zmienności genów związanych z użytkowością rozpłodową oraz składem mleka loch ras matecznych"

Autorzy: dr inż. A. Mucha

Opis

Celem pracy było zbadanie zależności miedzy wybranymi genotypami (geny RBP4, LEP, LEPR) a cechami użytkowości rozpłodowej loch, jak również znalezienie odpowiedzi czy niektóre z genów (LEP, LEPR), mogą mieć wpływ na kształtowanie się składu chemicznego mleka loch. Nie stwierdzono istotnego wpływu polimorfizmu genu RBP4 na liczbę prosiąt w miocie i ich masę ciała. Uzyskane wyniki wskazują jednak, że prosięta pochodzące od loch posiadających w swym genotypie allel RBP4B przyrastają szybciej w okresie od urodzenia do 21 dnia życia. Analizowana mutacja LEPR/HinfI znacząco wpływa na poziom większości oznaczanych składników siary (tłuszcz, białko, sucha masa), przy czym korzystną przewagę w większości przypadków obserwowano w odniesieniu do zwierząt posiadających w swym genotypie allel LEPRA. W przypadku składu mleka w poszczególnych laktacjach, jak i jej okresach (fazach), nie uzyskano tak jednoznacznych rezultatów.

Temat 1135.5

"Charakterystyka genu anhydrazy węglanowej III (CA3) pod kątem hipertrofii mięśniowej"

Autorzy: prof. dr hab. M. Różycki, mgr inż. K. Piórkowska

Opis

Przeprowadzone badania pozwoliły zidentyfikować w części promotorowej genu anhydrazy jeden polimorfizm pojedynczego nukleotydu (SNP) i dwie delecje. Podobne zmiany zaobserwowano w kilku intronach. W regionie 3 UTR został zidentyfikowany nowy polimorfizm G/A w pozycji 9993 pz. (wg NCBI DQ157048.1). W regionie tym zidentyfikowano także inne polimorfizmy opisane wcześniej u świń chińskich: A/G 9786, G/A 9952, A/C 9962, A/C 10061, A/T 10063 i T/C 10084. Zmiany genetyczne zidentyfikowane w obrębie genu CA3 występowały tylko we fragmentach niekodujących i regulatorowych. Nie miały one wpływu na zmianę sekwencji aminokwasowej, jednak mogły wpływać na poziom ekspresji badanego genu. Porównując poziom ekspresji genu CA3 pochodzącego z mięśnia szynki i wątroby uzyskanych od świń różnych ras pod względem poziomu umięśnienia i otłuszczenia zaobserwowano najwyższą ekspresję u rasy zachowawczej Puławska, która charakteryzowała się najwyższym stopniem otłuszczenia. Na podstawie uzyskanych wyników nie można jednak zaliczyć genu CA3 do genów głównych, które wywołują silny efekt fenotypowy. Wykorzystanie poszczególnych polimorfizmów w regionach regulatorowych genu CA3 może posłużyć do opracowania nowego markera selekcyjnego, który będzie wykorzystywany w pracach hodowlano-selekcyjnych. Wymaga to jednak dalszych badań na większych populacjach świń.

Temat 1236.5

"Opracowanie modelu genetycznego doskonalenia cech użytkowych świń z uwzględnie-niem przydatnych dla polskiej hodowli rozwiązań stosowanych w krajach Unii Europejskiej"

Autorzy: dr inż. G. Żak

Opis

Celem zrealizowanego projektu rozwojowego było stworzenie systemu oceny wartości hodowlanej świń i dostosowanie go do wymogów i programów hodowlanych realizowanych aktualnie oraz planowanych do realizacji w przyszłości przez podmiot zarządzający krajową hodowlą tj. Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej POLSUS z uwzględnieniem trendów dotyczących organizacji hodowli świń w przodujących w tym zakresie krajach europejskich oraz wdrażania nowoczesnych rozwiązań, związanych z szacowaniem wartości hodowlanej. Najważniejsze elementy składające się na opracowany model doskonalenia świń zrealizowane w poszczególnych etapach prac w ramach projektu rozwojowego to:

 określenie zestawu cech użytkowych świń, które aktualnie podlegają, bądź mają w przyszłości podlegać doskonaleniu na drodze genetycznej i ich kolekcjonowanie,

 opracowanie struktur baz danych źródłowych pod kątem wykorzystania ich do dalszych analiz statystycznych i szacowania wartości hodowlanej,

 synchronizacja baz danych ze zbiorami będącymi w posiadaniu związków hodowców,

 opracowanie procedur weryfikacji danych źródłowych dotyczących pochodzenia i użytkowości świń pod kątem eliminacji błędów,

 oszacowanie parametrów genetycznych dla uprzednio wybranych cech użytkowych na potrzeby szacowania wartości hodowlanej,

 przygotowanie modeli szacowania wartości hodowlanej dla poszczególnych cech użytkowych z podziałem na komponenty ojcowskie i mateczne w programie hodowlanym,

 przygotowanie modeli szacowania zbiorczej wartości hodowlanej,

 opracowanie baz danych zawierających wyniki oceny wartości hodowlanej,

 propozycje sposobu przedstawiania wartości hodowlanej w postaci liczbowej

 utworzenie stron do prezentacji wyników oceny wartości hodowlanej w różnych wariantach, z możliwością zastosowania zróżnicowanych poziomów dostępu przez zainteresowane podmioty,

 propozycja kryteriów włączania stad zarodowych świń do systemu oceny wartości hodowlanej dająca możliwość uzyskania optymalnego tempa postępu hodowlanego w zakresie cech użytkowych.

Wykonane prace mają charakter rozwojowy i pozwalają na rozbudowę zaproponowanego modelu doskonalenia świń o funkcje, które usprawniłyby prowadzenie prac hodowlanych. W szczególności dotyczy to możliwości modyfikacji modeli do szacowania wartości hodowlanej i uzupełniania ich o kolejne elementy, graficznego przedstawiania wyników w formie różnego rodzaju zestawień okresowych pozwalających na śledzenie zmian i trendów w stadzie, zabezpieczania danych na stronach www, a więc modyfikowania poziomu dostępu do nich. Niektóre z opracowanych elementów i modyfikacji dotychczas stosowanych rozwiązań w zakresie hodowli świń (m.in. zmodyfikowane modele szacowania wartości hodowlanej, graficzne przedstawianie wyników, sposoby transmisji danych) zostało już wdrożonych do praktyki hodowlanej w trakcie realizacji projektu. Pozostała część elementów opracowanego modelu genetycznego doskonalenia świń jest w fazie uzgodnień z Polskim Związkiem Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej POLSUS.

Temat 1237.1

"Określenie zależności pomiędzy przebiegiem doju i płodnością a wybranymi cechami produkcyjnymi i pokroju u krów rasy simentalskiej i polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej"

Autorzy: dr inż. Z. Choroszy

Opis

Przeprowadzone badania miały na celu zbadanie niektórych cech funkcjonalnych, takich jak szybkość oddawania mleka, budowę wymienia i okres międzyocieleniowy, u krów rasy simentalskiej utrzymywanych w typie dwukierunkowym oraz u krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. Oceniono przebieg cech funkcjonalnych w zależności od poziomu wydajności w stadzie. Pierwiastki u krów rasy simentalskiej charakteryzowały się najwyższą szybkością oddawania mleka. Natomiast u krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej najwyższą szybkość oddawania mleka obserwowano w środkowej fazie laktacji i u krów powyżej III laktacji, co jednak nie wiązało się z wyższą wydajnością mleczną. Pod względem budowy wymienia krowy simentalskie wykazują tendencję do bardziej poprawnego wymienia, charakteryzującego się dobrym zawieszeniem, wysunięciem do przodu, a także prawidłową budową strzyków. Natomiast w stadzie krów phf odnotowano jeszcze wymiona o niezbyt poprawnej budowie; dotyczy to wiązadła wymienia, zawieszenia tylnego, a także długości strzyków. Na podstawie obserwacji stwierdzono, że wraz ze wzrostem wydajności, pogorszeniu ulegają cechy charakteryzujące płodność w stadzie. W badanej populacji simentalskiej okres międzyocieleniowy był stosunkowo wysoki niezależnie od poziomu produkcji. Wyniki bardziej wskazują na wpływ czynników środowiskowych, niż wydajności produkcji. Jednak analiza dziennych wydajności wykazała, że u krów wysokowydajnych, a do takich należą krowy simentalskie dające powyżej 30kg mleka dziennie, okres międzyocieleniowy jest najdłuższy. U krów phf w grupie o wydajnościach najwyższych, powyżej 7000 kg mleka za laktację okres międzyocieleniowy był najdłuższy.

Temat 1325.1

"Badania nad restytucją kozy karpackiej"

Autorzy: dr inż. J. Sikora

Opis

Celem tematu badawczego było odtworzenie zagrożonej wymarciem rasy kozy karpackiej oraz określenie jej cech genetycznych i produkcyjnych. Opracowano program hodowlany oraz program ochrony zasobów genetycznych kóz rasy karpackiej, otwarto księgi dla tej rasy. Przeprowadzone badania genetyczne wykazały duże podobieństwo między kozą karpacką i rasą alpejską. Plenność kóz karpackich nie odbiegała od średniej plenności innych ras kóz, często ją przewyższając i była wyższa od plenności kóz karpackich hodowanych w Rumunii. Produkcja mleczna kształtowała się na poziomie zbliżonym do wzorca rasy. Procentowa zawartość białka i tłuszczu była niższa niż kóz karpackich hodowanych w Rumunii. Masa ciała koźląt w 2 dniu życia była porównywalna z masami ciała koźląt rumuńskich natomiast koźlęta starsze i młode kozy były lżejsze od rumuńskich.

Temat 1329.1

"Ocena możliwości reintrodukcji chronionych ras kur nieśnych do ekstensywnych systemów utrzymania"

Autorzy: dr inż. J. Krawczyk

Opis

Celem badań było określenie wpływu ekstensywnych metod utrzymywania kur rodzimych ras (chów przyzagrodowy oraz zróżnicowane żywienie) na produkcyjność oraz cechy jakości jaj spożywczych i mięsa ptaków. Przyzagrodowy system chowu kur, w którym żywienie niosek oparte było o pasze gospodarskie, wpłynął istotnie na większość ocenianych cech jakości jaj oraz jakości mięsa kur. Badania potwierdziły pozytywny wpływ wybiegów na barwę żółtek jaj, wzrost w nich witaminy A i niektórych kwasów tłuszczowych oraz tendencję zniżkową w zakresie zawartości cholesterolu. Zanotowano także duży wpływ odmiany kur na zmianę poszczególnych cech jakości jaj w obydwu systemach utrzymania, co potwierdza bioróżnorodność ptaków. Kury z chowu przyzagrodowego, w 56 tygodniu życia cechowały się niską masę ciała, ale korzystną barwę mięśni piersiowych, a ich tuszki charakteryzowały się mniejszym otłuszczeniem w porównaniu z tuszkami kur z chowu intensywnego, w zamkniętym kurniku. Na obniżenie produkcyjności oraz niektórych cech jakości jaj i mięsa w chowie przyzagrodowym wpłynęło stosowanie w żywieniu kur pasz gospodarskich, opartych o ziarna zbóż i śruty zbożowe, charakteryzujących się niskim poziomem białka.

Temat 1330.1

"Analiza pokroju i cech produkcyjnych bydła polskiego czerwonego"

Autorzy: dr inż. A. Majewska

Opis

Celem badań było sprawdzenie na ile różni się obecne bydło czerwone polskie objęte programem ochrony zasobów genetycznych pomiędzy rejonami występowania i jak bardzo odbiega ono pod względem typu i budowy oraz wydajności mlecznej od bydła polskiego czerwonego, nad którym prowadzone były badania w poprzednich dziesięcioleciach. W porównaniu do badań prof. Adametza, wykonanych na przełomie XIX i XX wieku, obecne krowy czerwone są wyższe, szersze w klatce piersiowej, masywniejsze o dłuższej i szerszej głowie. Wydajność mleka niemal się podwoiła w stosunku do wyników sprzed ponad stu lat a zawartość tłuszczu jest porównywalnie wysoka. Obecne krowy polskie czerwone pomiędzy rejonami różnią się najbardziej pod względem wysokości w krzyżu i w kłębie oraz szerokości klatki piersiowej za łopatkami. Najniższe okazały się krowy czerwone utrzymywane na Podlasiu, jednak są one najdłuższe i najbardziej masywne o najgłębszej i stosunkowo szerokiej klatce piersiowej oraz szerokim i długim pysku. Krowy polskie czerwone są długowieczne, utrzymywane są najczęściej do VIII-X laktacji.

Temat 1331.1

"Zróżnicowanie kaczek ze stad zachowawczych pod względem cech reprodukcyjnych, jakości jaj i lizozymu"

Autorzy: prof. dr hab. J. Książkiewicz

Opis

Materiał doświadczalny stanowiły kaczory i kaczki stad zachowawczych objętych krajowym programem ochrony bioróżnorodności: P8 – typu Pekin, pochodzenia duńskiego, P9 – typu Pekin, pochodzenia francuskiego, P33 – typu Pekin, krajowe, LsA – populacji syntetycznej, kaczki pomniejszonej K2 oraz KhO, wytworzonej z udziałem kaczek Orpington i Khaki Campbell. Populacje K2 i P33, zostały zaliczone do światowych zasobów genetycznych (World Watch list, FAO, 2001). Kaczki utrzymywane są metodą „in situ” w Instytucie Zootechniki PIB, IZ PIB ZD Kołuda Wielka w Stacji Zasobów Genetycznych Drobiu Wodnego w Dworzyskach (woj. wielkopolskie). Stwierdzono, że wartości oszacowanych cech reprodukcyjnych kształtowały się na pożądanym poziomie i wykazywały znaczną zmienność między porównywanymi stadami kaczek. Osiągnięte wyniki wskazują pośrednio na bardzo dobre warunki środowiska i żywienia oraz pielęgnacji ptaków, dzięki którym mogły wykazać wysoką nieśnością, przekraczającą 85% oraz znaczną wytrwałością w nieśności. We wszystkich badanych populacjach kaczek stwierdzono znikomy procent wadliwych piskląt, a uzyskane wartości nie przekraczały 0,5%.

Temat 1333.1

"Charakterystyka użytkowości polskich owiec górskich odmiany barwnej"

Autorzy: dr inż. A. Kawęcka

Opis

Celem tematu była charakterystyka użytkowości wełnistej, mlecznej, mięsnej i rozpłodowej barwnej owcy górskiej. Materiał do badań stanowiły maciorki oraz jagnięta polskiej owcy górskiej odmiany barwnej i cakla podhalańskiego, utrzymywane w dwóch sąsiadujących ze sobą stadach na Podhalu, objętych programem ochrony zasobów genetycznych owiec.

Analizując wyniki kontroli mleczności stwierdzono, że wydajność mleka w obu grupach nie odbiegała od uzyskanej przez innych autorów dla polskiej owcy górskiej. Zawartość podstawowych składników w mleku barwnych owiec górskich była istotnie wyższa niż stwierdzona u cakla. Stwierdzono, że wełna polskiej owcy górskiej odmiany barwnej należy do wełen mieszanych grubych, charakteryzujących się występowaniem dwóch i trzech frakcji w zespole włosowym okrywy, z przewagą osobników o okrywie dwufrakcyjnej z wyższą zawartością puchu w kosmyku. Uzyskane wyniki wskazują na zróżnicowanie wełny owiec barwnych zarówno pod względem grubości włókien, jak i udziału wagowego frakcji. Wydajność rzeźna jagniąt barwnej owcy górskiej wynosiła średnio 38% i była zgodna z wynikami innych autorów dotyczących użytkowości mięsnej polskiej owcy górskiej. Wartość ta była natomiast istotnie niższa od stwierdzonej w grupie cakli. Stwierdzono, że mięso owiec górskich charakteryzuje się niskim poziomem cholesterolu w porównaniu do mięsa innych ras owiec. Skład kwasów tłuszczowych tłuszczu śródmięśniowego badanych jagniąt był zbliżony do składu stwierdzonego u zwierząt żywionych w systemie pastwiskowym. Mięso cakla charakteryzowało się korzystniejszym w porównaniu do owcy barwnej profilem kwasów tłuszczowych. Plenność barwnej owcy górskiej w badanym stadzie wynosiła 124%, a odchów jagniąt 97%. Wielkość tych parametrów uznać należy za wysokie na tle całej populacji polskiej owcy górskiej.

Temat 1334.1

"Charakterystyka kóz rasy karpackiej na tle innych ras hodowanych w Polsce"

Autorzy: dr inż. J. Sikora

Opis

Celem badań było porównanie cech użytkowości rozpłodowej, cech jakościowych mleka kóz rasy karpackiej oraz kóz ras białej uszlachetnionej, saaneńskiej i alpejskiej, a także wartości rzeźnej i właściwości mięsa koźląt tych ras. Materiałem doświadczalnym były kozy matki i koziołki zgromadzone w dwóch gospodarstwach. Scharakteryzowano strukturę genetyczną badanych ras kóz. Stwierdzono, że plenność kóz karpackich nie odbiega od wartości tej cechy uzyskanej przez inne rasy kóz w Polsce a nawet ją przewyższa. Najwyższa wydajność mleczna za laktację kóz karpackich była zbliżona do niższych wydajności kóz białych uszlachetnionych i niższa od wydajności kóz saaneńskich i alpejskich. Średnie wydajności cech rzeźnych koźląt karpackich były niższe od wartości uzyskanych w pozostałych rasach. Skład tkankowy udźca był najkorzystniejszy u 120 i 180, dniowych koziołków karpackich. Mięso koźląt karpackich charakteryzowało się dużą zawartością jedno i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Wskaźnik U/S dla mięsa koźlęcego był bardzo korzystny a przyjmując najwyższe wartość dla mięsa koziołków saaneńskich i karpackich

w I grupie ubojowej i dla alpejskich w II grupie ubojowej sugeruje bardzo dobrą jakość tłuszczu w tuszach tych ras kóz. Najwyższą zawartości CLA oraz niski poziom cholesterolu stwierdzono Mięso kulki koźląt kóz karpackich wyróżniało się spośród innych najniższą siłą cięcia i wynikającą z niej najlepszą kruchością.

Temat 1423.1

"Opracowanie i wdrożenie systemu szacowania wartości hodowlanej buhajów i krów metodą BLUP – model zwierzęcia na podstawie próbnych udojów"

Autorzy: dr inż. B. Choroszy

Opis

Celem tematu było opracowanie systemu oceny wartości hodowlanej buhajów na podstawie próbnych udojów córek (Test Day Model) i wdrożenie do praktyki w miejsce stosowanej oceny w oparciu o pełne 305-dniowe laktacje. Oceny wartości hodowlanej TDM dla cech produkcyjnych i zawartości komórek somatycznych dokonuje się na podstawie analizy dziennych wydajności mleka, tłuszczu i białka. W wyniku stosowanie tego systemu oceny uzyskuje się wartości hodowlane zwierzęcia dla kolejnych dni laktacji. Suma tych wartości od 5 do 305 dni po wycieleniu daje WH laktacyjną. Wartości hodowlane szacuje się za pomocą jednoczynnikowej, wielolaktacyjnej metody BLUP-model zwierzęcia, która wykorzystuje powiązania genetyczne między laktacjami co umożliwia również oszacowanie WH dla każdej, nawet brakującej laktacji. Do obliczeń wybrano oprogramowanie „System TDM Poznań”, uwzględniający trzy pierwsze laktacje jako odrębne cechy z przeprowadzonymi modyfikacjami i uzupełnieniami o elementy oceny, charakterystycze dlakrajowej populacji bydła mlecznego. Wyniki oceny wartości hodowlanej metodą TDM porównywano z wynikami otrzymanymi w rutynowej ocenie opartej o 305-dniowe laktacje. Pełne wdrożenie metody TDM do szacowania WH buhajów i krów dokonano w rasie polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej.

Temat 1447.1

"Określenie u mięsnych ras bydła zależności między cechami przyżyciowymi a mięsnością ocenianą po uboju"

Autorzy: dr inż. Z. Choroszy

Opis

Celem podjętych badań było określenie zależności fenotypowych i genetycznych u buhajów ras mięsnych, pomiędzy wybranymi cechami mierzonymi przyżyciowo, a mięsnością określaną poubojowo. Badania przeprowadzono na 77 buhajkach należących do 3 grup rasowych: Limousine, Hereford i mieszańcach HF x Limousine i HF x Simental. W wieku 420 dni dokonano przyżyciowych pomiarów grubości mięśnia najdłuższego mld grzbietu między 12 a 13 żebrem przy użyciu aparatu ultrasonograficznego Aloka SSD-500V Micrus, z głowicą liniową 3,5 MHz o szerokości obrazu 127mm. Po uboju określano cechy dotyczące tuszy i jej składu tkankowego oraz rzeczywistej grubości i powierzchni mięśnia najdłuższego grzbietu. Obliczono współczynniki korelacji prostej i wielokrotnej pomiędzy przyżyciowymi pomiarami grubości mięśnia wykonywanymi aparaturą USG, a wybranymi wskaźnikami użytkowości mięsnej. Wykazano istotną korelację pomiędzy przyżyciowym pomiarem USG grubości mld, a masą ciała przed ubojem (r=0,3687). Pomiar wysokości w krzyżu był dodatnio, ale nieistotnie skorelowany z pomiarami USG mięśnia. Wykazano, że pomiar grubości mięśnia mld jest istotnie skorelowany z pomiarem obwodu klatki piersiowej (r=0,4263). Pomiędzy masą tuszy a pomiarem ultrasonograficznym grubości mięśnia stwierdzono wysoko istotną korelację (r=0,4872). Wykazano również wysoko istotną korelację grubości mięśnia z masą mięsa w tuszy. Wartość tego współczynnika wynosiła r=07298. Podobne wysokie wartości przyjmowały współczynniki korelacji wielokrotnej pomiędzy pomiarami grubości mld a poubojowymi wskaźnikami wartości rzeźnej. Stwierdzono statystycznie wysoko istotne korelacje pomiędzy pomiarami ultrasonograficznymi grubości mięśnia mld, a masą mięsa w tuszy, powierzchnią przekroju mld oraz masą ciała przed ubojem oraz pomiędzy grubością mięśnia a masą mięsa w tuszy, powierzchnią przekroju mld oraz masą tuszy. Wartości tych współczynników wynosiły odpowiednio r=08632 i r=0,8436.

Temat 1450.1

"Badania nad wyborem optymalnej metody służącej do okresowego szacowania parametrów genetycznych cech funkcjonalnych bydła"

Autorzy: prof. dr hab. A. Żarnecki

Opis

Oszacowania parametrów genetycznych tzn. odziedziczalności i korelacji genetycznych są niezbędne w ocenie wartości hodowlanych i ich błędów standardowych, konstrukcji indeksów selekcyjnych i układaniu programów hodowlanych. Wielkość odziedziczalności stanowi podstawę prognozowania możliwego do osiągnięcia postępu genetycznego, a korelacje genetyczne pozwalają na ustalenie strategii uwzględniającej skorelowane efekty selekcji prowadzonej na większą liczbę cech. Szacowanie parametrów genetycznych obejmowało wszystkie grupy cech funkcjonalnych tzn. cechy typu i budowy, cechy płodności, zawartość komórek somatycznych i długowieczność u bydła mlecznego rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej i czerwono-białej. Celem naukowym badań był wybór najlepszego modelu liniowego, odpowiedniej metody szacowania i wdrożenie otrzymanych wyników do oceny wartości hodowlanej. Oszacowane odziedziczalności liniowych cech pokroju wymienia były umiarkowane i wahały się od 0,18 dla szerokości wymienia i więzadła środkowego do 0,31 dla ustawienia strzyków tylnych. Najwyższe korelacje fenotypowe stwierdzono między zawieszeniem przednim i położeniem (0,46), zawieszeniem tylnym i szerokością (0,48) oraz więzadłem środkowym i ustawieniem strzyków tylnych (0,39). Oszacowano parametry genetyczne obejmujące cechy płodności tj. przestój poporodowy (h2 0,04), odstęp międzyciążowy (h2 0,04), wskaźnik niepowtarzalności jałówek (h2 = 0,009) i wskaźnik niepowtarzalności krów (h2 = 0,009). W zakresie przebiegu ocieleń oszacowano parametry genetyczne dla rasy phf odmiany czarno-białej. W wyniku obliczeń uzyskano następujące odziedziczalności – odziedziczalność bezpośrednią (direct) 0,0419 i odziedziczalność matczyną (maternal) 0,0257.

Temat 2126.1

"Walidacja metody oznaczania jodu w mleku z wykorzystaniem techniki spalania na mokro"

Autorzy: mgr M. Szczypuła

Opis

Zwalidowano szybką metodę oznaczania zawartości jodu w mleku. Próbki mleka przed analizą były odbiałczane i ogrzewane w nadsiarczanie amonu, w bloku grzejnym. Oznaczenie zawartości jodu przeprowadzono techniką katalityczno – spektrofotometryczną bazującą na reakcji Sandella-Kolthoffa. Oznaczono takie parametry walidacyjne jak: powtarzalność, odtwarzalność, niepewność, zakres oznaczania. Dokładność metody sprawdzono przez analizy materiałów referencyjnych i uczestnictwo w badaniach biegłości. Metoda została akredytowana przez PCA (zakres akredytacji nr AB 512, wydanie 7 z dnia 26.08.2010 r.).

Temat 2253.5

"Wpływ fruktanów i kwasów organicznych na wykorzystanie składników mineralnych u drobiu"

Autorzy: dr hab. S. Świątkiewicz

Opis

Celem pracy było określenie wpływu fruktanów o działaniu prebiotycznym, tj. inuliny i oligofruktozy oraz kwasów organicznych na gospodarkę mineralną u drobiu, ze szczególnym uwzględnieniem wapnia i fosforu, tj. makroelementów odgrywających decydującą rolę w procesie mineralizacji skorupy i kośćca. W doświadczeniach na kurczętach rzeźnych i kurach nieśnych badano wpływ inuliny lub oligofruktozy oraz różnych zestawów kwasów organicznych (krótko- lub średniołańcuchowych) na bilans wapnia, fosforu i cynku, jakość skorup jaj i kośćca, a także wskaźniki produkcyjne. Nie stwierdzono wpływu badanych dodatków paszowych na wskaźniki produkcyjne brojlerów i kur nieśnych. W doświadczeniu na nioskach wykazano, że inulina i kwasy organiczne miały korzystny wpływ na wskaźniki jakości skorupy jaja i kości oraz zatrzymanie Ca w organizmie. W przypadku brojlerów, pozytywne oddziaływanie na gospodarkę mineralną, obserwowano po zastosowaniu dodatku kwasów organicznych, zwłaszcza krótkołańuchowych. Efektywność działania badanych dodatków nie była zależna od poziomu Ca i P w dietach.

Temat 2255.5

"Jelitowa strawność aminokwasów produktów ubocznych przetwarzania rzepaku i pozyskiwania bioetanolu – zastosowanie oznaczonych współczynników dla poprawy wykorzystania tych pasz w żywieniu młodych kurcząt"

Autorzy: dr inż. W. Szczurek

Opis

U kurcząt w wieku 14 dni zbadano strawność jelitową aminokwasów (AA) wytłoków rzepakowych z wytłaczania na zimno (RSC1), wytłoków z miazgi nasiennej tłoczonej w temp. 90°C (RSC2), poekstrakcyjnej śruty rzepakowej (RSM), wywaru DDGS z kukurydzy, oraz dodatkowo nasion rzepaku, ziarna kukurydzy, pszenicy i śruty sojowej (SBM). Ustalono, że wartość standaryzowanych współczynników strawności szereguje oceniane produkty uboczne następująco: wytłoki RSC1>wytłoki RSC2>śruta RSM>wywar DDGS. Stwierdzono, że możliwości wykorzystania lizyny i metioniny z wytłoków rzepakowych przez kurczęta są porównywalne z wykorzystaniem tych AA z SBM, zaś DDGS z kukurydzy charakteryzuje niski stopień trawienia jelitowego AA niezbędnych, zwłaszcza lizyny i treoniny, zarówno w porównaniu z SBM, jak i z produktami rzepakowymi. Wykazano niższą strawność większości AA zawartych w DDGS w stosunku do ziarna, wyższą strawność AA w wytłokach RSC1 i RSC2 oraz niższą strawność lizyny, histydyny i waliny zawartej w śrucie RSM w porównaniu z nasionami. W eksperymencie żywieniowym stosowano mieszanki paszowe zawierające wytłoki RSC1 lub RSC2 lub śrutę RSM lub wywar DDGS. Stwierdzono, że bilansowanie diet z uwzględnieniem strawności jelitowej lizyny, metioniny, cystyny, treoniny i tryptofanu oznaczonej w 14. dniu życia, sprzyja poprawie efektywności żywienia ptaków w okresie 28. dni odchowu oraz skutkuje istotnym ograniczeniem emisji azotu w odchodach. Wykazano, że przy wykorzystaniu oznaczonej na 14. dniowych ptakach standaryzowanej strawności jelitowej pięciu AA (Lys, Met, Cys, Thr, Trp), możliwe jest wprowadzenie do składu diet typu starter (1-14 dz.) oraz grower (15-28 dz.) odpowiednio 10 i 15% wytłoków, śruty rzepakowej lub wywaru DDGS z kukurydzy i uzyskanie zbliżonych lub takich samych efektów odchowu jak na mieszankach zawierających, SBM jako jedyny składnik wysokobiałkowy diety.

Temat 2256.1

"Poprawa wskaźników odchowu prosiąt ssących przez wzbogacenie żywienia loch w okresie ciąży i laktacji"

Autorzy: dr hab. M. Pieszka

Opis

Celem badań było uzyskanie odpowiedzi czy kompleksowe podawanie w diecie lochom w okresie okołoporodowym bakterii kwasu mlekowego z wybranymi ziołami poprawi wskaźniki odchowu prosiąt.

Stwierdzono, że podawanie probiotyku i preparatu ziołowego w paszy lochom w końcowym okresie ciąży do porodu wpływa korzystnie na poprawę wykorzystania paszy i przyrosty masy ciała prosiąt, natomiast nie wpływa na zmianę aktywności enzymów wątrobowych w surowicy krwi prosiąt w okresie odchowu. Zastosowane dodatki podawane lochom w paszy w końcowym okresie ciąży do porodu nie ograniczyły śmiertelności prosiąt w czasie ich odchowu, natomiast lochy otrzymujące dodatek probiotyku i ziół cechowały się wyższą mlecznością. Podawanie lochom w paszy probiotyku i preparatu ziołowego w końcowym okresie ciąży oraz w czasie laktacji do odsadzenia prosiąt wpłynęło korzystnie na dzienne przyrosty masy ciała, wykorzystanie paszy i masy ciała w momencie odsadzenia prosiąt. W okresie odchowu, prosięta ssące pochodzące od loch otrzymujących w diecie dodatek probiotyku i mieszanki ziół cechowały się znacznie ograniczoną śmiertelnością. Zastosowane dodatki podawane lochom w paszy w końcowym okresie ciąży oraz w czasie laktacji do odsadzenia prosiąt wpłynęły istotnie na wzrost aktywności enzymu wątrobowego fosfatazy alkalicznej (ALP) w krwi prosiąt. Uzyskane wyniki sugerują możliwość praktycznego wykorzystania probiotyku i ziół, jako alternatywy dla antybiotyków w żywieniu prosiąt.

Temat 2257.1

"Żywienie i fizjologiczne aspekty stosowania produktów serwatkowych w mieszankach paszowych dla kurcząt brojlerów"

Autorzy: dr inż. W. Szczurek

Opis

Zbadano wpływ zawartości w paszy i okresu stosowania dodatku suchych produktów serwatkowych z wysoką zawartością laktozy (66,2%) - serwatka w proszku, lub białka (80,3%) - koncentrat białek serwatkowych (WPC) na wyniki 42. dniowego odchowu kurcząt brojlerów, w połączeniu z oceną niektórych parametrów fizyko-chemicznych, mikrobiologicznych i morfologicznych jelit oraz wybranych narządów i tkanek. Pochodząca z serwatki laktoza wpłynęła pozytywnie na środowisko przewodu pokarmowego kurcząt poprzez zwiększenie stężenia lotnych kwasów tłuszczowych i liczebności pałeczek lactobacillus w jelitach ślepych oraz wzrost masy i długości jelita cienkiego. Efekty produkcyjne stosowania serwatki, jako źródła laktozy były związane z poziomem tego węglowodanu w dietach. Intensywne procesy fermentacyjne skutkujące rozwolnieniem odchodów i pogorszeniem wykorzystania paszy, stwierdzono przy zawartości 3% laktozy w składzie mieszanek. Przy 1 i 2% poziomie laktozy pochodzącej z serwatki uzyskano poprawę parametrów produkcyjnych ptaków po pierwszej fazie żywienia (do 21. dnia) oraz istotne zwiększenie efektywności całego tuczu, wzrost umięśnienia tuszek i niższe obciążenia produkcji kosztami pasz. Wprowadzenie do pasz dodatku WPC (8 lub 32 g/kg) zmniejszyło ilość leukocytów, przy wzroście odsetka limfocytów, oraz podwyższyło zawartość erytrocytów i stężenie białka całkowitego we krwi ptaków. Stwierdzono zwiększoną masę tkanki jelitowej, wyższą jelitową strawność składników azotowych po okresie żywienia dietą zawierającą 32 g WPC, a także obniżenie stopnia oksydacji lipidów (TBARS) wątroby i mięsa. Istotną poprawę przyrostów oraz wykorzystania paszy po 42. dniach stwierdzono również przy skarmianiu mieszanek zawierających dodatek białek serwatkowych jedynie w czasie pierwszych 3. tygodni życia.

Temat 2258.1

"Zawartość aminokwasów w ziarnach zbóż oraz strawność jelitowa białka nierozkładalnego w żwaczu"

Autorzy: dr inż. B. Śliwiński

Opis

Celem badań było określenie ilości białka różnych gatunków zbóż krajowych nie rozkładanej w żwaczu oraz oznaczenie strawności jelitowej białka nie rozłożonego w żwaczu. Stwierdzono, że średnia rozkładalność żwaczowa wynosiła dla białka pszenicy 71,1% i była statystycznie istotnie niższa od rozkładalności białka pozostałych zbóż, czyli jęczmienia (88,9%), żyta (90,9%), pszenżyta (91,6%) oraz owsa (91,9%). Na tej podstawie można zakwalifikować białko zbóż do białek o wysokim i bardzo wysokim rozkładzie żwaczowym. Średnia strawność jelitowa białka ogólnego wynosiła dla próbek owsa i pszenżyta ok. 6,0%, dla próbek żyta 6,1%, dla próbek jęczmienia 8,2%, zaś dla próbek pszenicy wynosiła 26,7% i w tym przypadku strawność jelitowa białka pszenicy była statystycznie istotnie wyższa od strawności pozostałych zbóż. W konsekwencji średnia strawność całkowita białka zbóż była bardzo wyrównana i wynosiła 97% dla żyta, 97,1% dla jęczmienia, 97,6% dla pszenżyta, 97,8% dla pszenicy i 97,9% dla owsa. Dla każdego z aminokwasów pszenica charakteryzowała się najmniejszą rozkładalnością w porównaniu do pozostałych zbóż. W obrębie rozkładalności argininy zaobserwowano statystycznie istotne różnice między jęczmieniem a owsem; oraz dla tryptofanu, między żytem a owsem. Spośród aminokwasów egzogennych dla tryptofanu zaobserwowano najwyższy średni rozkład żwaczowy w przypadku owsa (100%), a najniższy w przypadku pszenicy (67,1%). Dla poszczególnych odmian najwyższy rozkład tryptofanu miały obydwie odmiany owsa, a najniższy odmiana pszenicy ozimej Tonajca (58,9%).

Temat 2305.1

"Porównanie efektywności żywieniowej makuchu rzepakowego w żywieniu krów mlecznych i kurcząt rzeźnych"

Autorzy: prof. dr hab. F. Brzóska

Opis

W 2008/09 r. z Krajowego Laboratorium Pasz (Instytut Zootechniki – POB) w Lublinie sprowadzono 16 próbek makuchu rzepakowego dla oceny składu chemicznego, rozkładalności żwaczowej i strawności jelitowej. Próbki w KLP zgromadzone zostały z różnych zakładów przetwarzających nasiona rzepaku w związku z funkcją laboratorium referencyjnego (ustawa paszowa). W próbkach oznaczono zawartość: sucha masa, białko ogólne, tłuszcz surowy, włókno surowe, popiół surowy, NDF, ADF, ADL, skrobia, cukry (jako sacharoza). Wyliczono energię metaboliczną dla drobiu (AMEn) i trzody chlewnej (EM). Dla 5 próbek oznaczono składniki mineralne (P, Ca, Mg, Na, K, Fe, Mn, Cu, Zn, Co, Mo, Se, I, Pb, Cd, As). Dla tych samych próbek oznaczono pełny skład aminokwasowy. Ponadto substancje antyodżywcze, w tym glukozynolany, fosfor fitynowy i taniny. Wszystkie analizy wykonano metodami stosowanymi w KLP w Lublinie, które zgodne są z procedurami z AOAC (1900) i z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Metody przemysłowego tłoczenia oleju z nasion rzepaku pozwalają uzyskać makuch o zawartości około 330 g białka ogólnego i 95 g tłuszczu surowego w suchej masie. Zawartość włókna surowego w makuchu jest stosunkowo wysoka i wynosi około 110 g, a NDF około 254 g/kg suchej masy. Poziom skrobi w makuchu jest niski (48,9), zaś cukrów prostych stosunkowo wysoki (87,1 g/kg s.m.). Zawartość składników mineralnych jest na średnim poziomie, przy czym nie jest znana ich bioprzyswajalność w przewodzie pokarmowym zwierząt. Zawartość aminokwasów w próbkach makuchu jest wyrównana, szczególnie wysoka aminokwasów siarkowych. Rozkład suchej masy makuchu rzepakowego w żwaczu w pierwszych 8 godzinach jest wyższy jak śruty sojowej. W 16 i 24 godz. jest mniejszy. Średni rozkład w czasie 24 godzin dla obu pasz jest zbliżony (77-79%). Strawność jelitowa nie rozłożonej w żwaczu części makuchu rzepakowego jest niższa jak śruty sojowej; różnica jest duża i wynosiła jak 82,0 do 95,2%.

W doświadczeniu na krowach stwierdzono, że podawanie młóta browarnianego w ilości około 10% mieszanki paszowej (0,620 kg/dobę), krowom o wydajności 6000-6500 kg mleka nie różnicuje istotnie pobrania energii (NEL) i białka trawionego jelitowo (DVE) przez krowy. W porównaniu do krów otrzymujących podobne ilości śruty rzepakowej i śruty sojowej, nie różnicuje istotnie produkcyjności mlecznej, zawartości i wydajności tłuszczu oraz białka, istotnie wydłużając czas krzepnięcia mleka. Podawanie krowom pasz rzepakowych, w tym makuchu, istotnie zmniejsza w mleku zawartość białek serwatkowych. Nie ulegają zmianie podstawowe wskaźniki metabolizmu zawarte w osoczu krwi.

W doświadczeniu na kurczętach wykazano, że zmniejszenie poziomu śruty sojowej w mieszance paszowej odpowiednio o 28, 33 i 40% (starter) oraz o 40, 48 i 57% (grower) i użycie makuchu rzepakowego, DDGS i drożdży paszowych jako zamiennika białka paszowego tylko nieznacznie obniżyło końcową masę ciała kurcząt, odpowiednio o -1,3%, -3,7% i -2,9%. Powyższa zamiana materiałów paszowych spowodowała wzrost śmiertelności ptaków. Śmiertelność zwiększyła się 2-3-krotnie w porównaniu do grupy kontrolnej, jakkolwiek nie przekroczyła poziomu 4% (40 szt./1000), przyjmowanego za standard i normę dopuszczalną w chowie kurcząt rzeźnych (brojlerów). Makuch rzepakowy zwiększył spożycie mieszanek paszowych, przeciętnie o 130 g/szt. w grupach doświadczalnych. Wykorzystanie paszy zwiększyło się o 0,09 kg/kg przyrostu masy ciała w porównaniu z grupą kontrolną. Makuch rzepakowy w dietach spowodował tendencję spadkową masy mięśni piersiowych i mięśni nóg, przy utrzymaniu stałego ich poziomu procentowego w tuszkach. Nie stwierdzono wpływu badanych diet na masę żołądków i wątroby. Żywienie kurcząt dietami doświadczalnymi obniżyło istotnie otłuszczenie kurcząt, zarówno tłuszczu około żołądkowego, jak płatów tłuszczu. Makuch rzepakowy w mieszankach istotnie zwiększył poziom suchej masy w tkance mięsnej mięśni piersiowych, obniżając istotnie zawartość popiołu surowego. Mieszanki o obniżonej zawartości śruty sojowej, a zwiększonej zawartości makuchu rzepakowego istotnie zwiększyły poziom glukozy w osoczu krwi, obniżając poziom trójglicerydów. Zawartość białka całkowitego i cholesterolu we krwi nie uległa zmianie.

Wyniki badań wskazują na wysoką użyteczność paszową makuchu rzepakowego, pod warunkiem ograniczonej zawartości tłuszczu do 90-110 g/kg. Makuch rzepakowy może być substytutem śruty sojowej w mieszankach paszowych dla bydła, a także dla drobiu. Nadmierne zwiększanie makuchu w mieszankach paszowych dla drobiu, poprzez zwiększanie zawartości włókna surowego, prowadzi do obniżenia wskaźników masy ciała i obniżenia cech ubojowych tuszek.

Temat 2307.1

"Wpływ żywienia granulatem z dodatkiem makuchu rzepakowego na sezonowe wahania składu profilu wyższych kwasów tłuszczowych w mięsie karpia"

Autorzy: dr hab. M. Ligaszewski

Opis

W latach 2008-2010 na terenie obiektu karpiowego Roztropice należącego do ZD

IZ - PIB Grodziec Śląski Sp. z o.o. przeprowadzono badania mające na celu utrzymanie w okresie jesiennych odłowów karpia handlowego z 3-letniego cyklu produkcyjnego, wysokiego udziału wielonienasyconych i jednonienasyconych kwasów tłuszczowych w profilu WKT mięsa karpi, charakterystycznego dla okresu wiosenno – letniego, obfitującego w pokarm naturalny. Poszukiwano optymalnego wariantu użyźniania stawów odpowiednią dawką obornika bydlęcego (75-150 q/ha rocznie) w połączeniu z żywieniem karpi granulatem karpiowym Polkarp zawierającym 60% makuchu rzepakowego. Granulat ten zawierał ponadto 20.0 % białka surowego i 6.7% tłuszczu surowego. Profil WKT oraz zawartość tłuszczu surowego badano w próbach wiosennych, letnich i jesiennych mięsa karpi oraz w zooplanktonie i granulacie doświadczalnym. Określono również wartości parametrów fizyko – chemicznych wody stawowej, a także wyniki gospodarcze uzyskane w stawach doświadczalnych. Gęstość obsad wiosennych karpia wynosiła 1000 szt./ha. Żywienie karpi granulatem z udziałem makuchu rzepakowego dało o 25.0% wyższy przyrost obliczeniowy biomasy towarowej karpia i o 40% lepsze wykorzystanie paszy. Karpie żywione granulatem doświadczalnym miały w okresie jesiennych odłowów towarowych o 37.7%-58.0% niższą zawartości tłuszczu surowego w mięsie (53.8-78.8 g/kg) w porównaniu z karpiami żywionymi ziarnem zbóż (86.3-136.7 g/kg). Zawartość w mięsie karpia handlowego frakcji PUFA-3 z takimi elementami jak EPA, a zwłaszcza DHA była w sposób statystycznie istotny (P<0.01 lub P< 0.05) wyższa lub przynajmniej równa zawartości tych frakcji w mięsie karpi żywionych pszenicą. Decydujący wpływ na zawartość frakcji wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA-3 i PUFA-6) w lipidach mięsa karpi miało żywienie ryb granulatem Polikarp z zawartością 60% makuchu rzepakowego. Najkorzystniejsze efekty produkcyjne w połączeniu z najwyższymi zawartościami wyższych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych PUFA w mięsie karpia żywionych granulatem Polikarp, uzyskano w nie użyźnianych obornikiem stawach; Znacznie gorsze wyniki produkcyjne, jednakże przy wysokiej zawartości w mięsie równie jak PUFA wartościowych dla konsumenta jednonienasyconych kwasów tłuszczowych MUFA uzyskano w stawach żywionych pszenicą i użyźnianych najwyższą dawką obornika, tj. 150 q/ha.

Temat 2308.1

"Wpływ dodatku wytłoków rzepakowych w dawkach żywieniowych dla królików na jakość mięsa"

Autorzy: dr hab. D. Kowalska

Opis

Celem podjętych badań było określenie możliwości wykorzystania makuchu rzepakowego w miejsce poekstrakcyjnej śruty sojowej w żywieniu samic stada podstawowego oraz młodzieży. Badano wpływ zastosowanego czynnika żywieniowego na wyniki produkcyjne oraz jakość pozyskanego mięsa. Stwierdzono, że żaden z zastosowanych poziomów (5% i 10%) makuchu rzepakowego w mieszance paszowej dla królików nie wpłynął negatywnie na wyniki produkcyjne. Podstawowy skład mleka wydzielonego podczas laktacji nie uległ zmianie pod wpływem dodatku makuchu rzepakowego, zmienił się natomiast istotnie skład kwasów tłuszczowych. Tuszki królików z grup doświadczalnych były mniej otłuszczone. Wprowadzenie do mieszanki paszowej 5 lub 10% makuchu rzepakowego, w porównaniu z grupą kontrolną, zmieniło istotnie zawartość niektórych kwasów tłuszczowych w lipidach mięsa. Zmiany te były korzystne z punktu widzenia dietetyki człowieka. Analizując wpływ udziału PUFA w mięsie króliczym na podatność tłuszczu na utlenianie, odnotowano istotny spadek wartości TBA-RS po 14 i 90 dniach przechowywania mięsa, w przypadku wprowadzenia 5% makuchu rzepakowego do mieszanki paszowej. Świadczy to o wolnym tempie utleniania się lipidów mięsa w tej grupie zwierząt. Z oznaczeń biochemicznych w surowicy krwi w grupach doświadczalnych za korzystny należy uznać wysoki udział cząstki HDL biorącej udział w transporcie powrotnym cholesterolu do wątroby.

Kwasowość pH45 mięsa, zarówno w grupach kontrolnych, jak i doświadczalnych, odpowiadała wartościom podawanym dla mięsa króliczego dobrej jakości, zawierającym się w przedziale od 6,10 do 6,80. Wyniki oznaczeń wartości pH badanych prób mięsa wskazują na przebieg poubojowych zmian kwasowości, typowy dla mięsa normalnego. W przeprowadzonych badaniach nie stwierdzono negatywnego wpływu różnych poziomów makuchu rzepakowego w paszy na cechy fizyczne i chemiczne mięsa oraz jego teksturę.

Temat 3110.1

"Poszukiwanie nowych erytrocytarnych markerów genetycznych bydła i ich dziedziczenie"

Autorzy: dr inż. T. Rychlik

Opis

Celem badań było uzyskanie reagentów testowych zawierających przeciwciała identyfikujące określone antygeny erytrocytarne bydła. Reagenty te uzyskiwano z surowic odpornościowych, pozyskanych od osobników poddanych wcześniej odpowiedniej stymulacji antygenowej. Tak uzyskane surowice, standaryzowano w Międzynarodowych Testach Porównawczych, organizowanych przez Międzynarodowe Towarzystwo Genetyki Zwierząt - International Society for Animal Genetics (ISAG). Wyniki ostatniego testu, którego organizację ISAG powierzył Laboratorium Działu Immuno- i Cytogenetyki Zwierząt IZ PIB potwierdziły wysoką specyficzność otrzymywanych w w/w laboratorium surowic testowych. Sukcesywnie uzyskiwano reagenty identyfikujące ponad 90 antygenów krwinkowych z 12 układów grupowych. Posiadany zestaw reagentów testowych wykorzystywano do wykonywania testów genetycznych w pracach nad dziedziczeniem cech antygenowych w układach złożonych grup krwi u bydła (A, B, C i S) oraz do charakterystyki struktury genetycznej bydła rasy czerwono-białej i białogrzbietej. Dzięki przeprowadzonym badaniom możliwe było prowadzenie w kraju systematycznej kontroli prawidłowości rodowodów i eliminowanie z hodowli osobników nie pochodzących po wartościowych rodzicach, podanych w rodowodach.

Temat 3121.1

"Opracowanie uzupełniającego zestawu markerów mikrosatelitarnych DNA do kontroli pochodzenia bydła"

Autorzy: dr inż. A. Radko

Opis

Tematem pracy było ustalenie zestawu STR: CSRM60, ILSTS065, CSSM066, BM1818, INRA072, AGLA293, INRA222, INRA092 i HUJI177, który stanowi uzupełniający panel markerów DNA w IZ PIB. Na podstawie zidentyfikowanych 96 alleli, u 929 sztuk bydła obejmującej 5 ras, oszacowano stopień heterozygotyczności i polimorfizmu w badanej populacji bydła. Za wyjątkiem locus AGLA293 u wszystkich badanych ras oraz CSSM66 u bydła SM, wykazano wysoki stopień HETobs oraz PIC, wynoszący ponad 50%. Wyliczona siła dyskryminacji osiągnęła wartości PD>0,7. Mniejsze wartości tego parametru zaobserwowano jedynie dla AGLA293 oraz dla CSSM66 u bydła SM. Prawdopodobieństwo wykluczenia ojcostwa na podstawie opracowanego zestawu 9 loci STR wyniosło od 94,56% u HO do 98,53% u LM w przypadku znajomości genotypu tylko jednego z rodziców, natomiast w przypadku znajomości genotypów obu rodziców od 99,52% u HO do 99,92% u LM.

Temat 3122.1

"Polimorfizm wybranych genów u koni z osteochondrozą"

Autorzy: dr inż. T. Ząbek

Opis

Analizowano polimorfizm DNA, który może mieć związek z występowaniem osteochondrozy u koni. Zbadano polimorfizm genu IHH oraz polimorfizm SNP w regionach QTL, które wykazują asocjację z osteochondrozą u niemieckich koni sportowych. Badaniami objęto populację koni sp z osteochondrozą i koni sp wolnych od oc oraz konie aa, pkz i hc. Obserwowany polimorfizm DNA był charakterystyczny dla gorącokrwistych (aa i sp) i zimnokrwistych ras koni (pkz). Najbardziej informatywne markery SNP w badanych populacjach koni, to SNP1, 6 i 7 w sekwencji IHH oraz markery SNP w sekwencjach intronowych genu XIRP2. Wyniki analizy asocjacji polimorfizmów DNA z występowaniem osteochondrozy wykluczyły związek wariantów sekwencji IHH z tym schorzeniem u koni sp. W badanej grupie koni sp z oc potwierdzono obecność haplotypów związanych z występowaniem osteochondrozy w regionach QTL ECA5, 16, 18 i 21. Analiza polimorfizmu w loci AOAH, B1 i XIRP2, wykazała istotną asocjację polimorfizmu genu AOAH z oc u koni szlachetnej półkrwi. Efektem prowadzonych badań była także identyfikacja i zmapowanie nowych sekwencji kodujących w genomie konia.

Temat 3339.1

"Możliwość wykorzystania jajowodu kury do produkcji białek o charakterze terapeutycznym"

Autorzy: dr inż. M. Lisowski

Opis

Produkcja heterologicznych białek terapeutycznych w tkankach bioreaktorów zwierzęcych jest jednym z kierunków biotechnologii zwierzęcej cieszących się szczególnym zainteresowaniem. Białko jaj jest doskonałym źródłem rekombinowanych białek. Kura domowa znosi rocznie do 300 jaj, z których każde zawiera 6,5 g białka. Silny promotor genu owoalbuminy, zdolny wydajnie kierować ekspresją transgenu w jajowodach transgenicznych kur, odpowiada za produkcję około 2 g białka. W przypadku prac na zwierzętach rekombinowany inhibitor C1, odpowiedzialny za występowanie dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (ang. HAE – hereditary angioederma), powinien występować w białku jaj transgenicznych kur. Celem badań było opracowanie metody wykorzystania jajowodu kury do produkcji białek o charakterze terapeutycznym. Wykorzystywano ekspresyjny konstrukt genowy inhibitora C1 pod promotorem genu owoalbuminy transfekowany metodą lipofekcji do komórek blastodermalnych lub bezpośrednio do tarczki zarodkowej. Unikatowe cechy układu rozrodczego oraz specyficzny przebieg rozwoju embrionalnego u kur sprawia, że klasyczne techniki transgenezy stosowane w przypadku tego gatunku odznaczają się niską efektywnością. Efektywną metodą produkcji transgenicznych kur jest wykorzystanie wektorów lentiwirusowych. Zastosowanie w konstrukcji genowej pLentiOVAC1INH promotora genu owoalbuminowego, stwarza możliwości na uzyskanie tkankowo specyficznej ekspresji genu C1, ograniczonej do komórek wydzielniczych magnum jajowodu.

Temat 3422.1

"Cytometryczne sortowanie nasienia kozła i tryka – wpływ na strukturę DNA plemnika"

Autorzy: dr inż. M. Bochenek

Opis

Celem pracy było określenie wpływu technologii cytometrycznego sortowania plemników kozła i tryka na strukturę ich chromatyny. Określenie skali zmian tej struktury pozwoli na określenie skali tego zjawiska oraz opracowanie odpowiedniej metodyki seksowania nasienia, pozwalającej na minimalizację częstotliwości występowania uszkodzeń informacji genetycznej. Materiał stanowiło świeże i mrożone nasienie tryków rasy olkuska i weiss alpenschaft oraz kozłów, mieszańców rasowych. Prace podzielono na trzy części: 1. ocenę wpływu światła lasera UV, stosowanego do wzbudzania barwnika DNA podczas sortowania, na fragmentację DNA plemników; 2. ocenę wpływu barwnika DNA: Hoechst33342 (bis-benzimidazol) na fragmentację DNA plemników; 3. ocenę wpływu dodatku białkowego pochodzenia roślinnego do płynu osłonowego w trakcie sortowania na fragmentację DNA plemników. Stwierdzono, że: procedura seksowania (sortowania) plemników tryków i kozłów nie wpływa na wzrost poziomu fragmentacji DNA plemnikowego; barwnik Hoechst33343 prawdopodobnie ma znaczenie osłonowe dla DNA plemnikowego. Potwierdzenie tego przypuszczenia wymaga dalszych badań. Wzbogacenie płynu osłonowego o białkowy preparat roślinny nie ma istotnego wpływu na zmiany poziomu DFI nasienia tryków i kozłów.

Temat 3423.1

"Opracowanie kompleksowej oceny nasienia królika do określania jego zdolności zapładniającej i przydatności do konserwacji"

Autorzy: dr inż. P. Gogol

Opis

Celem badań było lepsze poznanie strukturalnych i biochemicznych zmian odpowiedzialnych za spadek jakości nasienia w trakcie jego konserwacji oraz ich związku ze zdolnością zapładniającą plemników. Okreslono wpływ czasu przechowywania nasienia, użytego rozcieńczalnika oraz osocza nasienia na wybrane parametry jakości plemników królika. Analiza jakości nasienia obejmowała ocenę błon komórkowych plemników (metoda cytometryczna i test HOS), oznaczanie poziomu ATP oraz ocenę ruchliwości plemników. W drugim etapie badań oceniano zdolność zapładniającą nasienia konserwowanego. Wykonano próby biologiczne polegające na inseminacji samic nasieniem przechowywanym przez okres 6 oraz 48 godzin. Przeprowadzono łącznie 469 zabiegów inseminacji nasieniem rozcieńczonym w stosunku 1:15. W celu synchronizacji rui stosowano domięśniową iniekcję 20 j.m. PMSG dwa dni przed inseminacją. 300 samicom podano nasienie przechowywane przez 6 godzin, natomiast 169 samicom nasienie przechowywane przez 48 godzin. Zdolność zapładniającą plemników oceniano na podstawie odsetka samic wykoconych oraz średniej liczby królików urodzonych w miocie.

Temat 3424.1

"Opracowanie niechirurgicznej metody przenoszenia zarodków u świń"

Autorzy: dr n. wet. J. Wieczorek

Opis

Celem prowadzonych badań było opracowanie pierwszej w Polsce laparoskopowej metody przenoszenia zarodków do macicy świni, która w przyszłości będzie alternatywą dla inwazyjnych metod chirurgicznych. Badania przeprowadzono w dwóch etapach. Etap pierwszy obejmował pozyskiwanie oocytów w symulatorze z izolowanych w ubojni narządów loch. Etap drugi obejmował doświadczenia na zwierzętach i podzielony był na 4 okresy doświadczalne. Podział taki wynikał z konieczności weryfikacji początkowo przyjętej metodyki i jej kolejnych modyfikacji. W trakcie badań uwzględniono sposób penetracji powłok brzusznych, schemat zakładania trokarów i wprowadzania kamery endoskopu i chwytek do stabilizacji rogu macicy, sposób stabilizacji rogu, sposób deponowania zarodków, funkcjonalność zestawu kateterów. Weryfikacja uzyskanych wyników obejmowała: ilość i jakość przenoszonych zarodków, obserwację zwierząt po zabiegu, ilość uzyskanych ciąży, ilość prosiąt w miocie, ilość prosiąt urodzonych żywych, ilość prosiąt odsadzonych w miocie. Od 112 dawczyń pozyskano łącznie 1488 zarodków (77,5%). Po wstępnej ocenie do hodowli in vitro zakwalifikowano wszystkie pozyskane zarodki, z których po 4 dniowej hodowli in vitro do stadium blastocysty rozwinęło się 1438. Zarodki przenoszono metodą laparoskopową 41 biorczyniom. Do jednej biorczyni przenoszono średnio 32,6 zarodków. W zależności od okresu realizacji osiągano bardzo zróżnicowane wyniki. W I okresie realizacji, w której przeprowadzono pierwsze próby przenoszenia zarodków po 2 zabiegach nie potwierdzono ciąży badaniem USG. Wprowadzone modyfikacje w II okresie pozwoliły na osiągniecie minimalnej efektywności. W obrębie 16 biorczyń zarodków badaniem USG ciąże zdiagnozowano u 2 sztuk (12,5%). Dalsze zmiany sposobu zakładania kamery endoskopu i chwytek oraz sposobu stabilizacji rogu macicy oraz modyfikacje kateterów w III i IV okresie realizacji II etapu pozwoliły na osiągniecie wyższej efektywności. W III okresie ciąże zdiagnozowano u 6 z 15 (40%) biorczyń, w IV okresie u 4 z 8 (50%) biorczyń. Ciąże zdiagnozowano łącznie u 12 biorczyń. W 12 miotach urodziło się 114 prosiąt, odsadzono 87 prosiąt (76,3%). Średnia ilość urodzonych prosiąt w miocie w II, III i IV okresie realizacji była taka sama i wynosiła 9,5. Ilość żywych urodzonych prosiąt w miocie wynosiła odpowiednio 9,5, 7,8 i 8,75, średnio 8,14. Średnia ilość prosiąt odsadzonych w miocie wynosiła 7,25. Odpowiednio w II, III i IV okresie realizacji 8,5, 6,8 i 7,5. W prowadzonych badaniach uzyskano pierwsze w Polsce prosięta po laparoskopowym przeniesieniu zarodków. Efektywność metody pozwala na skuteczne przenoszenie blastocyst świńskich metodą laparoskopową. Zastosowanie metody potwierdziło założenia kliniczne i pozwoliło na wyeliminowanie wad metody chirurgicznej, związanych ze znaczną traumatyzacją tkanek i komplikacjami pooperacyjnymi. Zastosowanie proponowanej metody pozwala na zastąpienie metod chirurgicznych.

Temat 3426.1

"Zastosowanie hialuronianów jako dodatków do rozcieńczalników nasienia knurów dla uzyskania poprawy efektów inseminacji loch"

Autorzy: mgr inż. B. Szczęśniak-Fabiańczyk

Opis

Przedmiotem badań była ocena wpływu soli sodowej kwasu hialuronowego dodawanego do rozcieńczalnika nasienia na wyniki inseminacji świń. Każdy ejakulat dzielono na 3 części i rozrzedzano rozcieńczalnikiem BTS lub Merck III (kontrole) oraz uzupełnionym dodatkiem 10% roztworu soli sodowej kwasu hialuronowego w ilości 0,25% lub 1,0%. Lochy inseminowano w dniu pobierania nasienia lub po 3 dniach jego przechowywania w temp. +17 ºC. Monitorowano skuteczność zabiegów inseminacyjnych (SI) oraz liczbę żywych prosiąt w miocie (LZP). Wyniki zebrano w tabeli.

Rozcieńczalnik BTS [SI (%) / LZP] Merck III [SI (%) / LZP]

nasienie: świeże 3-dniowe świeże 3-dniowe

kontrola 71,9 / 9,5 60,7 / 10,6 67,7 / 9,3 77,4 / 9,8

0,25% hialuronianu 77,4 / 10,4 67,7 / 10,1 71,0 / 9,8 64,3 / 9,4

1,0 % hialuronianu 67,7 / 9,3 66,7 / 9,4 58,1 / 9,7 66,7 / 9,0

Stwierdzono korzystny wpływ soli hialuronowej w niższej dawce na wyniki inseminacji nasieniem świeżym, a po inseminacji nasieniem przechowywanym 3 dni jedynie, gdy nasienie konserwowano rozcieńczalnikiem BTS z dodatkiem soli hialuronowej.

Temat 4134.1

"Wpływ bodźców sensorycznych na redukcję poziomu stresu poodsadzeniowego prosiąt i warchlaków"

Autorzy: dr inż. A. Szewczyk

Opis

Celem badań, było określenie wpływu bodźców zapachowych i optycznych na możliwość zredukowania objawów stresu odsadzenia u warchlaków. Przeprowadzono test prostego wyboru, wykorzystując zapachy futra, lawendy, gleby, trawy, mleka, ściółki, jabłka, potu ludzkiego, eukaliptusa i rozmarynu natryskiwanych pneumatycznie do specjalnie wydzielonych komór zapachowych. W czasie łączenia warchlaków w grupy, w kojcu rozpylano zapachy mleka, knura, lawendy, trawy, octu oraz skatolu.Określano również wpływ zapachów na zachowania pokarmowe warchlaków w stresie poodsadzeniowym. Uzyskane wyniki badań potwierdzają, że zapachy odgrywają niepoślednią rolę w chowie świń. Mogą być one wykorzystywane nie tylko jako dodatki zapachowe do pasz, które już powszechnie się stosuje szczególnie w paszach dla prosiąt, ale jako substancje służące do dezodoryzacji w przypadku łączenia zwierząt w grupy, ograniczające stres i występowanie zachowań agresywnych, jak również rozpylane w okolicach karmników jako stymulatory pobierania paszy.

Temat 4136.1

"Reakcja kurcząt brojlerów na zróżnicowane czynniki środowiskowe"

Autorzy: dr inż. I. Skomorucha

Opis

Celem badań było określenie wpływu systemu odchowu, obsady oraz podwyższonej temperatury powietrza na wyniki produkcyjne i wskaźniki fizjologiczne kurcząt brojlerów trzech linii towarowych: Ross 308, Hubbard Flex i Hydro. Stwierdzono, że wielkość obsady miała wpływ na produkcyjność kurcząt brojlerów. Zwiększenie obsady z 13 do 17 szt./m2 pogorszyło większość badanych parametrów produkcyjnych kurcząt brojlerów wszystkich trzech linii towarowych. Kurczęta brojlery Ross 308 odznaczały się jednak najmniejszym spadkiem produkcyjności przy zwiększeniu obsady na 1 m2 powierzchni w porównaniu z kurczętami linii Hubbard Flex i Hybro. Nie wykazano jednoznacznie wpływu wielkości obsady na czas trwania tonicznego bezruchu, stwierdzono natomiast tendencje do wzrostu poziomu kortykosteronu we krwi ptaków przy wyższej obsadzie na 1 m2 powierzchni. Wielkość obsady nie wpłynęła na poziom limfocytów i heterofilii we krwi kurcząt brojlerów Podwyższona temperatura powietrza w drugim okresie odchowu wpłynęła na obniżenie masy ciała kurcząt brojlerów trzech linii towarowych, jednakże po zaprzestaniu działania termicznego czynnika doświadczalnego u kurcząt brojlerów linii Hybro i Hubbard Flex nastąpiła kompensacja wzrostu. Termiczny czynnik doświadczalny nie miał wpływu na wykorzystanie paszy przez kurczęta brojlery, a także na większość parametrów analizy rzeźnej. Nie wykazano zmian temperatury rektalnej kurcząt brojlerów w warunkach stresu cieplnego, stwierdzono natomiast wzrost temperatury radiacyjnej części opierzonych i nie opierzonych kurcząt brojlerów poddanych działaniu podniesionej temperatury powietrza. Stwierdzono obniżanie się poziomu tyroksyny we krwi kurcząt brojlerów Ross 308 oraz tendencję spadkową tego hormonu we krwi kurcząt Hybro oraz Hubbard Flex po zadziałaniu termicznego czynnika doświadczalnego. Wykazano również niższe wartości trójjodotyroniny w 42. dniu doświadczenia u kurcząt poddanych działaniu podniesionej temperatury powietrza od 30. do 34. dnia życia. Termiczny czynnik doświadczalny zastosowany w drugim okresie odchowu spowodował wystąpienie reakcji stresowej u wszystkich badanych linii kurcząt brojlerów, na co wskazuje wzrost poziomu kortykosteronu we krwi ptaków, zmiana stężenia glukozy i trójglicerydów we krwi oraz zmiana poziomu hemoglobiny i białka całkowitego we krwi kurcząt brojlerów linii Hubbard Flex i Ross 308. Kurczęta brojlery Ross 308 charakteryzowały się mniejszą tolerancją na obniżony dobrostan związany z podniesioną temperaturą powietrza w porównaniu z kurczętami Hybro i Hubbard Flex, o czym świadczy brak kompensacji wzrostu w 42. dniu odchowu, większa śmiertelność, najwyższy wzrost poziomu kortykosteronu we krwi, dłuższy okres znieruchomienia tonicznego TI, a także wzrost stosunku heterofilii do limfocytów we krwi po zadziałaniu termicznego czynnika doświadczalnego. System utrzymania nieznacznie wpłynął na produkcyjność kurcząt brojlerów oraz na wyniki analizy rzeźnej. Jedynie w przypadku kurcząt brojlerów Hubbard Flex utrzymywanych w baterii klatek odnotowano niższą końcową masę ciała oraz gorsze wykorzystanie paszy w drugim okresie odchowu w porównaniu do kurcząt tej samej linii towarowej utrzymywanej w przedziałach na ściółce. Kurczęta wszystkich trzech linii towarowych odchowywane w baterii klatek charakteryzowały się natomiast mniejszą przeżywalnością w porównaniu do ptaków odchowywanych w przedziałach na ściółce. Nie odnotowano wpływu systemu utrzymania na resorpcję woreczków żółtkowych, długość okresu znieruchomienia tonicznego, parametry hematologiczne krwi oraz na większość wskaźników biochemicznych krwi kurcząt brojlerów. Odnotowano interakcję czynników doświadczalnych (linia towarowa i system utrzymania) i jej wpływ na poziom kortykosteronu w 21. dniu oraz hemoglobiny w 42. dniu doświadczenia w przypadku kurcząt brojlerów linii Cobb 500. Wykazano niższy poziom kompleksu immunoglobulinowego we krwi kurcząt brojlerów odchowywanych na ściółce linii Cobb 500 w 21. oraz 42.dniu oraz linii Hubbard Flex w 21. dniu doświadczenia w porównaniu do odchowu klatkowego. Czynniki doświadczalne (wielkość obsady, temperatura, system odchowu) wpłynęły na zmiany w zachowaniu się kurcząt brojlerów. Wyniki z przeprowadzonych badań wskazują, że kurczęta brojlery trzech różnych linii towarowych w odmienny sposób reagowały na zróżnicowane czynniki środowiskowe.

Temat 4137.1

"Efektywność indywidualnego i grupowego utrzymania cieląt w okresie odpajania mlekiem"

Autorzy: dr inż. A. Kaczor

Opis

Celem badań było określenie wpływu systemu utrzymania i sposobu pojenia pójłem na odchów cieląt do 70 dnia życia z uwzględnieniem ich zachowania i przyrostów dobowych masy ciała. Badania wykonano na 160 cielętach. W pierwszym etapie badań grupa kontrolna cieląt była utrzymywana do 70 dnia życia wyłącznie w budkach typu Igloo z wybiegiem. Grupa doświadczalna cieląt była utrzymywana do 14 dnia życia indywidualnie w budkach, a następnie w kojcach grupowych ze stacją pojenia w cielętniku do 70 dnia życia. W drugim etapie badań cielęta z grupy kontrolnej i doświadczalnej od 14 do 70 dnia życia przebywały w kojcach grupowych ze stacjami pojenia. Nie wykazano istotnego wpływu systemu utrzymania na przyrost masy ciała cieląt. Najlepsze rezultaty odchowu uzyskano przy zastosowaniu jednorazowych porcji pójła 1,75 kg, przy dziennej dawce pójła, wynoszącej 7 kg. Zarówno wysoka liczba wizyt, stosunkowo długi czas pobytu a także możliwość wyboru pory dnia korzystania ze stacji pojenia, świadczy o komforcie pobierania paszy przez cielęta w tej technologii żywienia. Uzyskane wyniki badań wskazują na przydatność stacji pojenia w gospodarstwach o większej skali produkcji pod warunkiem właściwego zaplanowania programu żywienia cieląt.

Temat 4138.1

"Wpływ rodzaju podłoża w boksach legowiskowych na dobrostan krów i stan zdrowotny wymion"

Autorzy: dr inż. A. Kaczor

Opis

Celem naukowym badań było określenie wpływu rodzaju podłoża ściołowego w boksach legowiskowych na: komfort wypoczynku krów, stan zdrowotny wymienia i obsługę boksów legowiskowych. Prace badawcze wykonano na ok. 274 krowach dojnych. Krowy grupy kontrolnej były utrzymywane w sektorze z boksami wyposażonymi w materac słomiasto-obornikowy.

Krowy grup doświadczalnych utrzymywane były w sektorze z boksami wyścielonymi piaskiem lub w sektorze z boksami wyścielonymi mieszaniną rozdrobnionej słomy i wapna.

Oznaczano temperatury i wilgotności podłoża, przeprowadzono ocenę stanu higieny zwierząt, obserwacje etologiczne krów, badania poziomu komórek somatycznych w mleku, badania zawartości mikroorganizmów w ściółce (podłożu) boksów. Określono wielkości nakładów pracy na obsługę boksów. Stwierdzono, że temperatura oraz wilgotność podłoża uzależniona była od jego rodzaju i warunków mikroklimatycznych, panujących w oborze. Rodzaj podłoża nie wpłynął istotnie na stan higieny ciała krów. Pod względem komfortu leżenia krów, zarówno piasek jak i mieszanina rozdrobnionej słomy z wapnem okazały się materiałem porównywalnym z podłożem słomiastoobornikowym. Najmniejsze nakłady pracy na obsługę krów w zakresie ścielenia i usuwania odchodów wykazano przy podłożu z piasku. Uzyskane wyniki badań wskazują na przydatność podłoży legowiskowych z piasku lub podłoża z dodatkiem wapna.

Temat 4140.2

"Technologiczne uwarunkowania synchronizacji nieśności u gęsi Białych Kołudzkich"

Autorzy: dr inż. H. Bielińska

Opis

Celem badań było określenie optymalnych warunków środowiskowych, głównie długości dnia świetlnego, jako metody skrócenia rozrodu w końcowej fazie w przypadku braku w tym okresie zapotrzebowania na gąsięta. Materiałem doświadczalnym były 2 i 3 letnie gęsi Białe Kołudzkie® z rodu W11 ogółem 480 samic po 240 szt. w każdej grupie wiekowej oraz 116 samców dwuletnich również z rodu W11. Badania przeprowadzano w trzech etapach. Ptaki podzielono na dwie grupy: I – kontrolną i II – doświadczalna. Ptaki w grupie kontrolnej we wszystkich etapach badań utrzymywane były w warunkach stopniowego wydłużania dnia świetlnego od 8 do 10 godzin. Dziesięciogodzinny dzień świetlny w grupie kontrolnej utrzymywany był do końca reprodukcji. W grupie doświadczalnej dzień świetlny był wydłużony: w I etapie 14 godzin światła od 19 tygodnia rozpłodu do końca okresu nieśności, w II etapie 18 godzin światła od 19 tygodnia rozrodu, a w III etapie naturalny dzień świetlny od 17 tygodnia do zakończenia nieśności. W grupach rejestrowano: masę ciała gęsiorów i gęsi, zużycie paszy, nieśność i masa jaj, procent jaj zapłodnionych, wylęgowość piskląt, masa gąsiąt. Ponadto we krwi samców i samic określono poziom TSH, T3, T4, LH i glukozy.

Stwierdzono, że wydłużenie dnia świetlnego spowodowało wcześniejsze zakończenie nieśności oraz wpłynęło korzystnie na wskaźniki reprodukcji.

Temat 4141.1

"Określenie różnic w behawiorze kur nieśnych"

Autorzy: prof. dr hab. E. Herbut

Opis

Celem prowadzonych badań było określenie różnic w behawiorze kur ras zachowawczych: Żółtonóżka kuropatwiana, Sussex, Leghorn, a także mieszańców towarowych ISA Brown, Lohmann Brown oraz Hy-Line utrzymywanych w trzech różnych systemach. Pod uwagę brano utrzymanie ściołowe kur nieśnych w systemie bezwybiegowym, z dostępem do wybiegów nieumeblowanych oraz z dostępem do wybiegów „umeblowanych”.

Stwierdzono, że zachowanie się ptaków w dużej mierze uzależnione jest od systemu utrzymania. Metody chowu z dostępem do wybiegów pozwalają nioskom w większym stopniu na manifestowanie naturalnych wzorców zachowania, co korzystnie wpływa na ich dobrostan. Zachowanie ptaków determinuje również ich pochodzenie genetyczne.

Temat 4224.1

"Określenie przydatności ras owiec mięsnych do uzyskania wysokiej jakości certyfikowanego produktu z chowu ekologicznego"

Autorzy: dr inż. P. Paraponiak

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie przydatności ras owiec mięsnych do uzyskania wysokiej jakości certyfikowanego produktu z chowu ekologicznego. Materiał doświadczalny stanowiło ogółem 231 sztuk wyrównanych wiekowo jagniąt rasy Suffolk (102 szt., w tym: 46 szt. tryczków i 56 szt. maciorek) i owca pomorska (129 szt., w tym: 67 szt. tryczków i 62 szt. maciorek). Doświadczenie realizowane było w certyfikowanym ekologicznym gospodarstwie Glinna – ZD IZ-PIB Kołbacz Sp. z o.o., w warunkach produkcyjnych, a jagnięta odchowywane systemie ujednoliconego żywienia. Od przełomu miesiąca kwietnia/maja jagnięta przebywały na pastwisku, a zielonka stanowiła podstawę ich żywienia. Oprócz tego zastosowano suplementację śrutą zbożową w ilości około 40 dkg/dzień/szt. Przeprowadzono ważenia kontrolne jagniąt, na podstawie których oszacowano przyrosty masy ciała. Do uboju doświadczalnego przeznaczono ogółem 28 sztuk tryczków (po 14 sztuk z każdej grupy w wieku 120 dni). Określono masę ciała po

24-godzinnym głodzeniu oraz masę tuszy zimnej. Ustalono klasy handlowe umięśnienia i otłuszczenia tusz owczych, opracowanych w ramach systemu klasyfikacyjnego EUROP. Wyliczono wydajność rzeźną zimną, masę i udział wyrębów w półtuszy prawej, w tym – wyrębów wartościowych. Oznaczenia składu chemicznego mięsa, przeprowadzono na mięśniu najdłuższym grzbietu (Musculus longissimus dorsi). Przeprowadzono szczegółową analizę profilu kwasów tłuszczowych w próbkach mięśnia najdłuższego grzbietu, w tym sprzężonych dienów kwasu linolowego (CLA). Stwierdzono korzystny poziom cech tucznych i rzeźnych jagniąt rasy pomorskiej i Suffolk w kontekście odchowu zgodnie z wymogami produkcji ekologicznej.

Podczas odchowu (do 150. dnia życia) zwierzęta odznaczały się dobrą kondycją i zdrowotnością. W świetle kryteriów oceny tusz wg systemu EUROP, stwierdzone umięśnienie należy uznać za poprawne, a otłuszczenie - za umiarkowane. Mięso wszystkich tryczków doświadczalnych odznaczało się podobnym, pożądanym składem tkankowym o wysokiej zawartości białka i niewielkim przetłuszczeniu, co świadczy o jego dużej przydatności do celów przetwórczych. Przeciętna konfiguracja parametrów prozdrowotnych mięsa tryczków doświadczalnych była prawdopodobnie wypadkową zarówno znaczącego udziału pasz treściwych w dawce pokarmowej, jak też relatywnie krótkiego okresu żywienia ich zielonką pastwiskową.

Temat 4231.3

"Ocena jakości mięsa kurcząt brojlerów i jaj oraz analiza efektywności ekonomicznej ich pozyskiwania w aspekcie rolnictwa ekologicznego"

Autorzy: doc. dr hab. E. Gornowicz

Opis

Celem badań była ocena jakości jaj kur nieśnych wybranych ras zachowawczych oraz analiza produkcyjności i ekonomicznej efektywności ich wychowu i chowu w warunkach gospodarstwa ekologicznego.

Materiał doświadczalny stanowiły kury czterech ras zachowawczych: Sussex (S-66), Rhode Island Red (R-11), Żółtonóżka kuropatwiana (Ż-33) i Zielononóżka kuropatwiana

(Z-11). Koszty bezpośrednie wychowu kur zgodnie z wymogami ekologicznego rolnictwa są o około 100% wyższe niż koszty ponoszone w konwencjonalnym chowie kur nieśnych. Wynoszą one odpowiednio 31 zł i 15 zł na jedną kurę odchowywaną w okresie od 0 do 19 tygodnia życia.

Żółtko jaj kur z chowu ekologicznego zawiera znacznie mniej tłuszczu (o 0,8%) niż jaja niosek utrzymywanych konwencjonalnie.

Temat 4322.1

"Poprawa środowiska hodowlanego świń w warunkach stosowania w paszy mieszanek ziołowych"

Autorzy: doc. dr hab. J. Paschma

Opis

Celem badań była ocena wpływu zastosowania dodatku mieszanki ziołowej do paszy tuczników na środowisko hodowlane i związane z warunkami bytowania zwierząt efektami produkcyjnymi.

Badania przeprowadzono łącznie na 240 świniach rosnących w okresach, letnim, zimowym oraz w sezonie przejściowy. Świnie przydzielono do 3 grup, różniących się poziomem mieszanki ziołowej: 0, 2 i 3% dawki, odpowiednio w grupach I, II i III. Każdą z grup utrzymywano w odrębnych pomieszczeniach. Tucz świń każdorazowo prowadzono od 20 kg do około 100 kg masy ciała. W trakcie badań prowadzono monitoring warunków środowiskowych w pomieszczeniach, uwzględniający temperaturę, wilgotność oraz poziom emisji różnych gazów jak amoniak i metan. Ponadto wykonywano analizy azotu i fosforu w pobieranych okresowo próbkach paszy i kału. Monitorowano również wyniki produkcyjne tuczników w poszczególnych sezonach obserwacji. Stwierdzono niższy poziom amoniaku, metanu i innych gazów, uważanych za silne odoranty, w pomieszczeniach tuczników żywionych paszą z udziałem ziół, w porównaniu z grupą kontrolną. Procentowy udział azotu i fosforu w paszy był mało zróżnicowany. Poziom azotu w kale świń grup doświadczalnych był wyraźnie niższy niż w grupie kontrolnej, szczególnie w próbkach pobranych po upływie 2 miesięcy tuczu. W kale tuczników grup doświadczalnych wystąpił wyższy poziom fosforu niż w grupie kontrolnej. Stwierdzono, że zastosowanie w paszy tuczników dodatku ziół może pozwolić na poprawę warunków środowiskowych w pomieszczeniach dla tuczników. Wzrost komfortu bytowania znalazł odbicie w uzyskanych efektach produkcyjnych, głównie w zakresie tempa wzrostu tuczników.

Temat 4323.1

"Wpływ jonizacji na skład powietrza i wielkość emisji gazowych z pomieszczeń inwentarskich"

Autorzy: dr inż. J. Walczak

Opis

Celem podjętych badań było określenie możliwości redukcji emisji związków gazowych powstających z utrzymania świń na drodze jonizacji zużytego powietrza.

Badania zrealizowano w dwóch zadaniach, z których pierwsze przeprowadzono w kontrolowanym środowisku komór klimatycznych, a drugie w warunkach produkcyjnych. Określono możliwości zastosowania różnych dawek i źródeł jonizacji ujemnej na możliwości dezodoryzacji powietrza. Ustalono wpływ optymalnej dawki i najefektowniejszego źródła jonizacji na wyniki produkcyjne i zdrowotność zwierząt. Łącznie przebadanych zostało 3720 tuczników krzyżówki towarowej. Badania zrealizowano w 3 powtórzeniach. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzić można, że ujemna jonizacja zanieczyszczeń gazowych powietrza z budynków inwentarskich jest wysoce skuteczną metodą ograniczenia skażeń środowiskowych z tej działalności. Najlepszymi właściwościami redukcji cechowały się jonizatory koronowe o wydajności 10 000 i 100 000 (jon/cm3) oraz jonizator UV.

Temat 4324.5

"Badania modelowe emisji gazowych powstających z utrzymania zwierząt gospodarskich"

Autorzy: prof. dr hab. E. Herbut

Opis

Celem badań było przeprowadzenie inwentaryzacji dyslokacji hodowlanych źródeł emisji odorów oraz rozpoznanie zakresu i skali emisji odzwierzęcych odorów pochodzących z ferm i pomieszczeń inwentarskich z najczęściej stosowanymi systemami utrzymania świń, bydła i drobiu.

Ocenie podlegało łącznie 1 147 344 gospodarstw i ferm utrzymujących bydło, trzodę chlewną oraz drób na terenie całego kraju.

Wykazano, że na pierwszych miejscach emisji znajdują się województwa mazowieckie, wielkopolskie, kujawsko-pomorskie, na kolejnych dolnośląskie, łódzkie i lubelskie. Między tymi miejscami odnotowano 100% różnicę DJP. Największe emisje odorów odzwierzęcych wykazano w powiecie płockim ziemskim. Najmniej zagrożone pozostają województwa opolskie, śląskie, lubuskie, małopolskie i świętokrzyskie.

Wielkość emisji odorów z utrzymania zwierząt gospodarskich zależy od rodzaju utrzymywanej grupy technologicznej i technologii chowu. Bezpośredni wpływ na poziom odorów ma zawartość i strawność białka, oraz energii w paszy z także stosowanie ściołowania. Na wielkość emisji odorów z przechowywania odchodów świń największy wpływ ma obecność ściołu, wyjściowy stosunek C/N oraz odpowiednie natlenienie. Największe emisje odorów związane są z przechowywaniem gnojowicy, jako płynnego nawozu organicznego. Zredukowanie do minimum wielkości emisji odorów gwarantuje szybkie przeprowadzenie fazy termofilnej.

Zakres emisji odorantów z utrzymania bydła obejmuje 164 związki gazowe. Najwyższym poziomem emisji odorantów cechowała się grupa krów mlecznych w systemie bezściołowym, a najniższym cielęta na płytkiej ściółce słomiastej. Na wielkość emisji odorów z przechowywania odchodów zwierząt najsilniejszy wpływ posiada obecność ściołu, wyjściowy stosunek C/N oraz odpowiednie natlenienie. Największe emisje odorów związane są z przechowywaniem gnojowicy od krów mlecznych jako płynnego nawozu organicznego.

W zakresie emisji odorantów z utrzymania drobiu identyfikuje się przeszło połowę mniej związków chemicznych, niż w przypadku pozostałych gatunków. Ograniczenie zakresu emisji dotyczy wszystkich grup chemicznych. W zakresie emisji związków z różnych grup chemicznych odnotowuje się stosunkowo wysoki udział fenoli, merkaptanów oraz alkanów. W poszczególnych grupach związków chemicznych dominują te o wyższej zawartości węgla w cząsteczce. Wielkość emisji odorów z utrzymania jest istotnie mniejsza niż u pozostałych gatunków, tak w przeliczeniu na sztukę jak i jednostkę powierzchni budynku. Najwyższą emisje z przechowywania nawozów organicznych w utrzymaniu drobiu, stwierdzono w przypadku czystego pomiotu. Za stan taki odpowiada niekorzystny stosunek C/N i brak fazy termofilnej.

Temat 4423.1

"Opracowanie modelu optymalizacji kierunku i skali produkcji zwierzęcej w gospodarstwach różnych regionów kraju"

Autorzy: dr inż. A. Borecka

Opis

Celem badań było ustalenie związków między skalą a opłacalnością produkcji w gospodarstwach produkujących mleko, żywiec wieprzowy oraz żywiec jagnięcy. Dokonano oceny efektywności ekonomicznej i produkcyjnej gospodarstw utrzymujących różną liczbę zwierząt w różnych regionach. Badania prowadzono w wybranych 379 gospodarstwach o różnej skali produkcji mleka, żywca wieprzowego oraz żywca jagnięcego w odmiennych rolniczo regionach. Do gromadzenia danych opracowano kwestionariusz, w którym bezpośrednio u rolników odnotowywano dane dotyczące warunków organizacyjnych, produkcyjnych i ekonomicznych. Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, iż skala produkcji żywca wieprzowego, żywca jagnięcego oraz mleka w badanych gospodarstwach odegrała znaczącą rolę w końcowych wynikach produkcyjnych oraz ekonomicznych. Większy rozmiar produkcji pozwolił wygenerować wyższe dochody, jednocześnie zmniejszając jednostkowe koszty produkcji. Ponadto w gospodarstwach o większej skali w porównaniu z gospodarstwami mniejszymi odnotowano:

• wyższą cenę sprzedaży: żywca wieprzowego (od 2,83% do 3,85%); żywca jagnięcego (od 9,37% do 15,64%); mleka (od 8,51% do 8,82%)

• wyższy dochód z działalności w przeliczeniu na 1 kg żywca oraz na 1 litr mleka: żywca wieprzowego (od 131,25% do 227,7%); żywca jagnięcego (od 20,99% do 98,48%); mleka (od 25% do 129%)

• lepsze wyniki produkcyjne: większą liczbę miotów od lochy w roku (od 4,36% do 5,85%); wyższą wydajność mleczną krów (od 1,58% do 1,86%); wyższą zawartość tłuszczu w mleku (od 1,70% do 2,58%); wyższą plenność owiec (o 13,01%).

Opracowano regresyjny model dochodu z poszczególnych kierunków produkcji zwierzęcej.

Temat 4424.1

"Wpływ wskaźników reprodukcji na poprawę efektywności ekonomicznej w stadach bydła mlecznego"

Autorzy: dr inż. E. Sowula-Skrzyńska

Opis

Celem badań była ocena wpływu wybranych wskaźników reprodukcyjnych na efektywność ekonomiczną produkcji mleka oraz określenie strat finansowych przy odchyleniach od optymalnych wartości wskaźników rozrodu krów mlecznych.

Badania prowadzono w latach 2008-2010. Gospodarstwa, z których pozyskiwano informacje położone były w Polsce południowej. Materiał źródłowy gromadzony był w trzech spółkach utrzymujących łącznie 1236 krów oraz w 80 gospodarstwach indywidualnych charakterystycznych dla regionu z najczęściej występującą skalą produkcji – stado około 20 krów. W obiektach tych utrzymywano łącznie 1463 krowy.

Obok czynników genetycznych i żywieniowych decydujący wpływ na efektywność produkcji zwierzęcej i dochodowość gospodarstwa ma prawidłowy przebieg rozrodu zwierząt. Korzystne dla krów, z punktu fizjologicznego, przesunięcie terminu ponownego zacielenia może pociągać za sobą skutki ekonomiczne, polegające na zmniejszeniu dochodu uzyskiwanego z produkcji mleka, ponieważ wydłuża się wówczas końcowa faza laktacji, w której udoje są niższe.

Analizując obniżenie produkcji mleka w wyniku przedłużającego się okresu międzywycieleniowego stwierdzono, że ma ono związek z poziomem wydajności mlecznej stada i waha się od 896,33 l u krów z wydajnością 5000 l mleka rocznie do 2622,65 l u krów z wydajnością powyżej 10 000 l. To zmniejszenie produkcji przekłada się na obniżenie dochodu, które w gospodarstwach specjalistycznych wahało się od 188,23 do 869,81 zł na krowę, a w gospodarstwach rodzinnych 244 zł.

Procentowe zmniejszanie się dochodu z produkcji mleka spowodowane przedłużającym się okresem międzywycieleniowym w znacznym stopniu zależy od poziomu wydajności krów. U wysokowydajnych krów powyżej 9000 l rocznie wskaźnik ten jest niższy średnio o 6,92%, niż u krów z wydajnością 5000 l. Jeżeli rozpatrujemy procentowe zmniejszanie się dochodu z produkcji mleka w zależności od liczby dni wydłużających OMW, to w gospodarstwach specjalistycznych wahało się średnio od 1,85% przy 10 dniach do około 30,17% powyżej 90 dni, a w gospodarstwach rodzinnych wahało się średnio od 2,29% przy 10 dniach do około 29,75% powyżej 90 dni.

Temat 4425.1

"Określenie zależności cen skupu surowca i cen detalicznych produktów tradycyjnych i regionalnych w świetle aktualnej sytuacji rynkowej"

Autorzy: dr inż. A. Szumiec

Opis

Celem badań było określenie udziału producenta rolnego w cenie detalicznej produktu tradycyjnego i regionalnego. Stwierdzono, że ceny skupu mleka kształtowały się na poziomie 1,03 zł/l. Współczynnik zmienności cen skupu mleka był na niskim poziomie i wynosił od 3,87% do 9,35%. Współczynnik zmienności cen detalicznych mleczarskich produktów tradycyjnych był bardzo niski i wynosił od 1,19% do 2,31%. Relacje cen skupu mleka do cen detalicznych produktów tradycyjnych w latach 2008-2010 kształtowały się na poziomie od 13,49% (jogurt naturalny tradycyjny) do 47,48% (masło tradycyjne z Filipowa). Wpływ zmian cen surowca na ceny detaliczne produktów tradycyjnych nie powinien wynosić więcej niż 0,13 x zmiany procentowe cen skupu (w przypadku jogurtu naturalnego tradycyjnego) oraz nie więcej niż 0,47 x zmiany procentowe cen skupu (w przypadku masła tradycyjnego z Filipowa). Wzrost cen skupu mleka był wyższy niż wzrost cen płaconych przez konsumentów, co oznaczało wzrost udziału producenta rolnego w cenach detalicznych: masła tradycyjnego, sera żółtego Gouda, sera twarogowego pełnotłustego, sera Korycińskiego. W latach 2008-2010 średnio ujemnie skorelowane były ceny skupu mleka z cenami: sera Korycińskiego (wsp. korelacji Pearsona -0,4101; (przy p≤0,05), czyli w 16,8% zmianę wartości ceny detalicznej sera wyjaśnia zmiana ceny surowca), masła tradycyjnego z Filipowa (wsp. korelacji Pearsona -0,4761; (przy p≤0,01), czyli w 22,6% zmianę wartości ceny detalicznej masła wyjaśnia zmiana ceny surowca), sera twarogowego tradycyjnego (wsp. korelacji Pearsona -0,5566; (przy p≤0,01), czyli w 31% zmianę ceny detalicznej twarogu wyjaśnia zmiana ceny surowca). Ceny skupu żywca wieprzowego kształtowały się na poziomie 4,22 zł/kg. Współczynnik zmienności cen skupu surowca był na niskim poziomie i wynosił od 8,02% do 10,62%. Współczynnik zmienności cen detalicznych tradycyjnych produktów z wieprzowiny był niski i wynosił od 1,25% do 2,18%. Relacje cen skupu żywca do cen detalicznych produktów tradycyjnych kształtowały się na poziomie od 7,73% (kiełbasa krakowska sucha) do 13,69% (parówki tradycyjne). Wpływ zmian cen surowca na ceny detaliczne produktów tradycyjnych nie powinien wynosić więcej niż 0,7 x zmiany procentowe cen skupu (w przypadku kiełbasy krakowskiej suchej tradycyjnej) oraz nie więcej niż 0,12 x zmiany procentowe cen skupu (w przypadku parówek tradycyjnych) W latach 2008-2010 ceny skupu surowca nie były statystycznie istotnie skorelowane z cenami detalicznymi produktów tradycyjnych z wieprzowiny.

Temat 5122.1

"Wpływ obsady i dodatkowego wyposażenia klatek na stopień okrywy włosowej u norek"

Autorzy: dr inż. M. Piórkowska

Opis

Celem przeprowadzonych badań było określenie wpływu obsady młodych norek w klatkach przy różnym udziale płci, a następnie urozmaiconego wyposażenia klatek na stopień uszkodzeń okrywy włosowej i jej jakość. Stwierdzono, że masa ciała norek przy zróżnicowanej obsadzie klatki (2, 3 i 4 sztuki malała wraz ze wzrostem zagęszczenia. Przy obsadzie 2 i 3 sztuk wyższą masę ciała uzyskały samice utrzymywane w obrębie tej samej płci, zaś w przypadku samców z grup mieszanych (koedukacyjnych). Uszkodzenia okrywy włosowej wzrastały w miarę rozwoju owłosienia zimowego i wzrostu liczebności zwierząt w klatce. Obserwowano wzrost uszkodzeń okrywy samic odchowywanych w obrębie tej samej płci. Przy ocenie pokroju najwyższą punktację za wielkość, jakość okrywy włosowej i ocenę łączną otrzymały zwierzęta o najniższej obsadzie. Ich skóry charakteryzowały się najwyższymi parametrami wielkości w przypadku masy, długości i powierzchni oraz krótkim włosem i gęstym podszyciem. Zastosowanie dodatkowego wyposażenia klatek w elementy do zabawy, gryzienia i odpoczynku nie wpłynęło w istotny sposób na zróżnicowanie masy ciała zwierząt czy zmniejszenie liczby uszkodzeń okrywy. Stwierdzono natomiast zdecydowaną poprawę spadku uszkodzeń wyższego stopnia tj. wygryzień okrywy na karku i tułowiu. Norki z klatek doświadczalnych uzyskały nieznacznie wyższą punktację za wielkość, jakość i ocenę łączną. Ich skóry w stosunku do skór z klatek standardowych były dłuższe i o większej powierzchni, a także odznaczały się dłuższym i grubszym włosem pokrywowym.

Temat 5127.5

"Jakość tradycyjnych produktów regionalnych wytwarzanych w ekologicznych warunkach chowu owiec i kóz"

Autorzy: prof. dr hab. J. Krupiński, mgr M. Konieczny

Opis

Celem przeprowadzonych badań była ocena wartości odżywczej mleka pozyskiwanego od owiec i kóz utrzymywanych w ekologicznych gospodarstwach, przydatności technologicznej mleka pozyskiwanego od tych zwierząt, wartości odżywczej serów owczych (oscypka i bundzu) i kozich (sera wołoskiego, bundzu i bryndzy) oraz jakości mikrobiologicznej. Przeprowadzono ocenę organoleptyczną w/w serów. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że właściwości chemiczne i fizykochemiczne mleka owczego i koziego zmieniały się w czasie laktacji. Wyższą zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin A i E, oraz badanych makro- i mikroelementów (za wyjątkiem potasu) zawierało mleko owcze. Badane sery różniły się składem (wyższa zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, niższa zawartość białka i aminokwasów egzogennych w serach owczych, zróżnicowana zawartość witamin i minerałów). Stwierdzono wysoką jakość odżywczą oraz mikrobiologiczną badanych serów.

Temat 5130.2

"Wpływ udziału mleka krowiego na jakość półtwardych serów owczych"

Autorzy: mgr inż. A. Jarzynowska

Opis

Celem badań było określenie wpływu częściowej substytucji mleka owczego mlekiem krowim na efektywność produkcyjną oraz jakość półtwardych serów dojrzewających. Badania zrealizowano w Instytucie Zootechniki PIB Zakład Doświadczalny Kołuda Wielka

W roku 2009 i 2010. W każdym roku przeprowadzono dwa doświadczenia: DMB w oparciu o mleko merynosa barwnego [MMB] w miesiącach luty – kwiecień; DOK w oparciu o mleko owcy ołudzkiej [MOK] w miesiącach czerwiec – sierpień. W każdym doświadczeniu wykonano 5 serii przerobów doświadczalnych, w których surowiec owczy [kontrolny] i substytuowany mlekiem krowim w ilości 40% (6/4) i 60% (4/6) przerabiano na półtwardy ser dojrzewający. Przydatność technologiczną surowca serowarskiego określano w zakresie: czas koagulacji mleka, jakość skrzepu oraz wydajność masy serowej. W mleku krowim, surowcach i dojrzałych serach półtwardych oznaczono zawartość podstawowych składników chemicznych, N rozpuszczalnego/N ogólnego, cholesterolu oraz profil kwasów tłuszczowych tłuszczu. Podstawowy skład chemiczny serów oraz zawartość N rozpuszczalnego analizowano również w 2. i 3. miesiącu przechowywania. Oceniono jakość konsumpcyjną serów po osiągnięciu dojrzałości oraz po 2 i 3 miesiącach składowania. Dokonano uproszczonej kalkulacji kosztów surowców zużytych na wyprodukowanie 1 kg sera półtwardego. Wykazano, że substytuowanie mleka owczego krowim wpłynęło na istotny spadek koncentracji składników chemicznych w surowcu serowarskim, proporcjonalnie do wielkości udziału mleka krowiego w surowcu. Efektem tego było obniżenie uzysku dojrzałego sera półtwardego z surowców owczych substytuowanych mlekiem krowim w ilości 40 i 60%; w porównaniu do mleka merynosa barwnego średnio odp. o 18,3 i 27,9%,

a w porównaniu do mleka owcy ołudzkiej odp. o 21,1 i 32%. Mieszanie mleka owczego z krowim nie miało wpływu na skład chemiczny i jakość konsumpcyjną uzyskanych serów. Stwierdzono istotny wpływ substytucji mleka merynosa barwnego mlekiem krowim na poprawę jakości prozdrowotnej tłuszczu serów, a pogorszenie w przypadku substytucji mleka owcy ołudzkiej. Przechowywanie serów do 3 miesięcy wpłynęło na poprawę wartości dietetycznej serów, nie pogarszając ich jakości konsumpcyjnej. Nie stwierdzono wpływu substytucji mleka owczego krowim na koszt surowca zużytego na wyprodukowanie 1 kg dojrzewającego sera półtwardego.

Temat 5131.5

"Wpływ postępowania przedubojowego na wskaźniki stresu oraz jakość mięsa kurcząt rzeźnych"

Autorzy: prof. dr hab. E. Herbut, mgr inż. J. Doktor

Opis

Celem badań było określenie reakcji szybko rosnących brojlerów i kurcząt o spowolnionym tempie wzrostu na działanie stresu wynikającego z postępowania przedubojowego oraz określenie jego wpływu na kształtowanie się cech jakości mięsa drobiowego. Badania przeprowadzono w dwóch etapach, a w każdym z nich wykonano dwa doświadczenia, zróżnicowane pod względem wieku ptaków w momencie uboju (42 i 56 dni). Materiał badawczy stanowiły kurczęta Hubbard: Flex i JA 957. Ptaki grup doświadczalnych poddano działaniu stresu wywołanego głodzeniem i transportem do rzeźni. Oceniono następujące parametry: masa ciała, temperatura rektalna, wskaźniki biochemiczne krwi (glukoza, białko całkowite, trójglicerydów, mleczany, kwas moczowy oraz hormony tarczycy, kortykosteron), fizyko-chemiczne cechy mięśni piersiowych i nóg (pH, przewodnictwo elektryczne, barwa, skład chemiczny, wodochłonność, wyciek, straty termiczne, wydajność technologiczna i siła cięcia). Zastosowane procedury przed ubojem wpływają na zmianę większości oznaczonych wskaźników biochemicznych krwi, co jest uzależnione głównie od czasu trwania postępowania przedubojowego. Młodsze ptaki wykazują silniejszą reakcję stresową na pierwsze czynności manipulacyjne postępowania przedubojowego, niż ptaki odchowane 2 tygodnie dłużej. Niezależnie od grupy genetycznej i wieku uboju długi czas postępowania przed ubojem (16h) wywołuje istotną reakcję stresową kurcząt, a czynności związane z transportem (4h) nie stanowią tak dużego obciążenia dla ich organizmu. Zastosowanie po transporcie oczekiwania na ubój wpływa na złagodzenie reakcji kurcząt na zadane postępowanie przed ubojem jedynie u młodszych, wolno rosnących ptaków. Spośród większości grup, kurczęta JA 957 charakteryzowały się wyższym stężeniem kortykosteronu w surowicy, co wskazuje na ich większą wrażliwość na stres przedubojowy. Zastosowane warianty postępowania przedubojowego wpływają na jakość i przydatność technologiczną mięśni. W odniesieniu do większości ocenianych cech jakości mięsa, wpływ postępowania zależał od pochodzenia ptaków. Po zastosowaniu 16-godzinnych procedur przed ubojem stwierdzono polepszenie wskaźników przydatności technologicznej mięśni nóg ptaków. Głodzenie i transport przed ubojem wpływają na obniżenie wartości odżywczej mięśni piersiowych kurcząt wolno rosnących, powodując spadek poziomu białka w tkance. Niezależnie od sposobu postępowania przed ubojem, mięśnie piersiowe ptaków Flex i JA 957 różnią się pod względem pH24h, barwy, wodochłonności, strat termicznych, siły cięcia i składu chemicznego. Wyniki potwierdziły znaczną rolę przemian metabolicznych w kształtowaniu cech jakościowych mięsa kurcząt brojlerów. Ze wszystkich wskaźników biochemicznych krwi, trójglicerydy, glukoza oraz trójjodotyronina najczęściej istotnie korelują z cechami jakości mięsa.

Temat 5224.1

"Wpływ udziału oleju lnianki siewnej (Camelina sativa) w dawkach dla kurcząt brojlerów i niosek na wskaźniki jakości mięsa oraz jaj"

Autorzy: prof. dr hab. M. Pietras

Opis

Celem badań było określenie wpływu zastosowania oleju lnianki siewnej jako komponentu mieszanki paszowej dla kurcząt brojlerów oraz kur niosek na wskaźniki jakości mięsa oraz jaj. Przeprowadzono dwa doświadczenia. W doświadczeniu I, kurczęta brojlery komercyjnej linii Ross308 (600 szt.), odchowywano na ściółce w standardowych warunkach żywienia i utrzymania. W drugim okresie odchowu, grupa kontrolna (I) otrzymywała mieszankę typu grower, zawierającą w swoim składzie 6% oleju rzepakowego. Grupy doświadczalne żywiono mieszankami zawierającymi odpowiednio, 3% oleju rzepakowego i 3% oleju lnianki (II) oraz 6% oleju lnianki siewnej (III). Kontrolowano indywidualnie masę ciała kurcząt, grupowo zużycie paszy oraz ilość kurcząt padłych. Po zakończeniu odchowu, ubito po 8 szt. kurcząt z każdej grupy. Wykonano uproszczoną analizę rzeźną tuszek. W pobranych próbkach krwi określono zawartość tłuszczu całkowitego, triacylgliceroli, cholesterolu całkowitego i jego frakcji. W próbkach mięśni piersiowych, oznaczono zawartość suchej masy, białka całkowitego i tłuszczu surowego, skład kwasów tłuszczowych oraz TBA po 6 miesiącach przechowywania w stanie głębokiego zamrożenia. Mięso poddano ocenie organoleptycznej. W doświadczeniu II, nioski Hy-Line (45 szt.) w wieku 23 tyg. odchowywano w przedziałach po 15 szt., w standardowych warunkach środowiska. Kury żywiono do woli mieszankami paszowymi przy stałym dostępie do wody. Grupa kontrolna (I) otrzymywała standardową mieszankę, zawierającą w swoim składzie 3% oleju rzepakowego. Grupy doświadczalne żywiono mieszankami zawierającymi odpowiednio, 1,5% oleju rzepakowego i 1,5% oleju lnianki (grupa II) oraz 3% oleju lnianki siewnej (grupa III). Masę ciała kur określano przed rozpoczęciem doświadczenia (w wieku 23 tyg.) oraz po zakończeniu okresu doświadczalnego (w wieku 27 tyg.). Zużycie paszy określano grupowo. Codziennie notowano ilość zniesionych jaj i określano ich masę. Do oceny parametrów jakości, jaja zbierano w okresie ostatnich trzech dni doświadczenia. Oznaczono jakość jaj, skład chemiczny żółtka oraz określono profil kwasów tłuszczowych. Ocenie organoleptycznej poddano jaja gotowane. Uzyskane wyniki poddano weryfikacji statystycznej wykorzystując program komputerowy Statgraphics Plus 4.0. Stwierdzono, że wprowadzenie oleju lnianki siewnej do mieszanek paszowych typu grower dla kurcząt brojlerów nie wywiera istotnego wpływu na parametry odchowu i jakość tuszek z tendencją do zmniejszania udziału tłuszczu sadełkowego w tuszce, zwiększa zawartość białka ogólnego w mięsie piersi oraz modyfikuje skład kwasów tłuszczowych lipidów mięsa piersi w kierunku pożądanym z punktu widzenia dietetyki człowieka. Udział 6% oleju w mieszance istotnie obniża zawartość cholesterolu całkowitego i HDL w osoczu krwi kurcząt. Olej lnianki nie pogarszał walorów smakowo-zapachowych mięsa gotowanego. Zastosowanie oleju lnianki siewnej w żywieniu kur nie wpłynęło ujemnie na masę jaj i jakość białka oraz walory smakowo-zapachowe. Stwierdzono natomiast istotny wzrost masy żółtka w grupie kur żywionych paszą zawierającą 1,5% wymienionego oleju. W grupie tej obserwowano również tendencję do wzrostu procentowego udział żółtka w jaju. Wprowadzenie 3% oleju lnianki w skład komponentów mieszanki paszowej dla niosek spowodowało obniżenie się zawartości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych w lipidach żółtka oraz istotny wzrost zawartości kwasów PUFA n-3 w porównaniu do grupy kontrolnej, głównie kwasów ALA i DHA.

Temat 5226.2

"Wpływ mieszanek ziołowych na profil kwasów tłuszczowych, poziom odporności i zawartość biodostępnego krzemu w mleku krów"

Autorzy: doc. dr hab. K. Węglarzy

Opis

Celem badań było określenie wpływu dodatku dwóch mieszanek ziołowych w dawce krów na wydajność mleczną, skład chemiczny mleka, poziom metabolitów w surowicy krwi oraz zawartość krzemu przyswajalnego, a także jego przydatność technologiczną i odżywczą mleka. Przeprowadzono dwa doświadczenia, każde na 64 krowach mlecznych rasy polski holsztyno – fryz. Z krów tych skompletowano 4 równoliczne grupy po 16 krów w każdej metodą analogów. Każde z doświadczeń trwało 84 dni. W okresie badawczym krowy grupy I otrzymywały do woli mieszaninę pełnodawkową bez udziału ziół. Natomiast grupa doświadczalna II otrzymywała mieszaninę pełnodawkową z udziałem mieszanki treściwej B zawierającej 1% mieszanki ziołowej, grupa III z udziałem mieszanki treściwej C zawierającej 3% mieszanki ziołowej, a grupa IV z udziałem mieszanki treściwej D zawierającej 5% mieszanki ziołowej. Krowom zadawano mieszaninę pełnodawkową 2 razy dziennie, kontrolując codziennie pobranie pasz w poszczególnych grupach. W zadawanych paszach i mieszance ziół suchych oznaczono skład chemiczny, codziennie kontrolowano ilość mleka nadojonego od poszczególnych krów w grupach, a próbki mleka i krwi do badań pobierano w okresie wstępnym oraz w 28, 56 i 84 dniu doświadczenia od każdej krowy. W mleku surowym oznaczano skład chemiczny, profil wyższych kwasów tłuszczowych, zawartość krzemu przyswajalnego, profil kwasów tłuszczowych, kwasowość, krzepliwość i ciężar właściwy. W przygotowanej surowicy z pobranych prób krwi oznaczano zawartość krzemu przyswajalnego, poziom wybranych metabolitów: ALAT, AspAT, cholesterolu z frakcjami i kortyzolu. Uzyskane wyniki doświadczenia wykazały, że 3% i 5% dodatek mieszanki ziół suchych wpłynął na wzrost wydajności mlecznej, natomiast nie stwierdzono aby zastosowanie dodatku ziół poprawiło zawartość tłuszczu, białka, laktozy i suchej masy beztłuszczowej w mleku. Odnotowano wzrost poziomu krzemu przyswajalnego w mleku i krwi krów, które otrzymywały 1, 3 i 5% dodatek mieszanki ziół. Najlepszą przydatność technologiczną mleka uzyskano w wyniku zastosowania 5% dodatku mieszanki ziół, oraz najniższą zawartość w tej grupie lks i olb. Stwierdzono, że obie mieszanki ziół wpłynęły korzystnie na poziom kortyzolu we krwi krów, obniżyły również poziom enzymów wątrobowych ale różnice nie były istotne statystycznie. Na podstawie otrzymanych wyników można stwierdzić, że zastosowanie w dawkach pokarmowych krów mlecznych dodatku mieszanki ziół korzystnie wpływa na wydajność mleczną, skład mleka oraz jego przydatność technologiczną a także czynniki metaboliczne we krwi. Uzasadnione jest zatem stosowanie w dawkach pokarmowych krów dodatku mieszanek ziół.

Temat 5227.2

"Wpływ dodatku ziół do dawek pokarmowych dla owiec na ich użytkowość mleczną i jakość serów"

Autorzy: prof. dr hab. B. Borys

Opis

Celu badań było określenia wpływu dodatku ziół w warunkach żywienia zimowego i letniego na użytkowość mleczną dojnych owiec oraz jakość mleka i sera. Żywienie doświadczalne obejmowało 3 miesięczny okres doju towarowego owiec po odsadzeniu jagniąt w 8-9 tygodniu laktacji.Trzy grupy owiec po 22-25 sztuk żywiono tymi samymi paszami objętościowymi i zróżnicowanymi mieszankami treściwymi, I-standardową (głównie komponenty zbożowe), z udziałem mieszanki 9 ziół; II – 1,45%, i III – 2,90% mieszanki treściwej. Stwierdzono korzystne efekty stosowania badanej mieszanki ziół w żywieniu dojnych owiec. Obserwowano tendencję do poprawy wydajności mlecznej owiec, jednoznaczne obniżenie skażenia mikrobiologicznego mleka, poprawę składu kwasów tłuszczowych mleka i wytwarzanego z niego sera, zwłaszcza w warunkach żywienia paszami zimowymi. Żywienie z dodatkiem ziół miało zróżnicowany, ale ogólnie korzystny wpływ na wartość przerobową mleka oraz walory organoleptyczne sera. W świetle uzyskanych wyników za uzasadnione w warunkach żywienia paszami zimowymi należy uznać stosowanie dla dojnych owiec wyższego dodatku ziół (około 20 g/dzień/sztukę), a w warunkach żywienia letniego w oparciu o zielonki mniejszego – około 10g/dzień/owcę.

 
© 2008-2017 Instytut Zootechniki PIB (National Research Institute of Animal Production)
Koło Wędkarskie PZW w Oleśnicy pzw.wolesnicy.info - Strona Koła Wędkarskiego w Oleśnicy (świętokrzyskie)
Odpowiedz na wyzwania (konkursy), głosuj, wygrywaj nagrody

Ta strona używa cookies i podobnych technologii. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.